Standard Państwowy w Federacji Rosyjskiej (GOST)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

GOST (ros. Государственный стандарт – Standard Państwowy) – podstawowa kategoria norm w ZSRR, obecnie stosowana jako międzypaństwowa we WNP.

Historia standaryzacji w ZSRR i Rosji[edytuj | edytuj kod]

Większość norm GOST stosowanych w Federacji Rosyjskiej ustanowiono jeszcze w ZSRR.

W 1918 roku na terenach dzisiejszej Rosji wprowadzono międzynarodowy system miar i wag. Dzięki temu systemowi w Rosji zaczęto korzystać z takich jednostek miar, jak metr i kilogram. Ujednolicenie miar umożliwiło rozpoczęcie prac nad normalizacją.

Pierwszym organem normalizacji i standaryzacji był powołany przy Radzie Pracy i Obrony w 1925 roku Komitet Standaryzacji. Jego głównym celem było opracowanie i wdrożenie norm dla całego ZSRR – tak nazywanych OSTów. Pierwsze opracowane OSTy wprowadziły wymagania dotyczące żeliwa , wybranych odmian pszenicy i poszczególnych towarów konsumpcyjnych.

Przed 1940 r. zatwierdzeniem standardów zajmowały się ministerstwa. Ale w tym roku powołano Komitet Wszechzwiązkowy Standaryzacji, który przejął ujednolicanie norm i tworzenie państwowych GOSTów.

W 1968 roku został stworzony system normalizacji państwowej (GSS). Obejmował on tworzenie i rozwój następujących rodzajów norm:

  • GOST - państwowa norma ZSRR;
  • RST - norma republikańska;
  • OST - norma branżowa;
  • STP - norma zakładowa (przedsiębiorstwa).

Poziom rozwoju technologicznego, potrzeba opracowania i wdrożenia systemów obliczeniowych i informatycznych i wielu innych czynników doprowadził do powstania zbiorów standardów oraz szeregu dużych ogólnych systemów norm technicznych. Są to standardy międzybranżowe. W systemie państwowych standardów mają własne indeksy, przy tym samemu GSS został przypisany kod 1. Obecnie, istniejącymi systemami są między innymi następujące zestawy standardów (GOSTów)[1]:

  • ESKD - jednolity system dokumentacji projektowej (kod 2);
  • ESTD - jednolity system dokumentacji technologicznej (3);
  • SIBID - system dokumentacji informacyjno-bibliograficznej (7);
  • HSI - państwowy system dla zapewnienia jednolitości pomiarów (8);
  • SSBT - system norm dotyczących bezpieczeństwa pracy (12);
  • ESPD - jednolity system dokumentacji programowanej (19);
  • SSETO – system standardów wymagań ergonomicznych i wzornictwa przemysłowego (29).

Systemy norm ESKD i ESTD wśród wszystkich systemów międzysektorowych mają szczególne miejsce. Są one związane ze sobą i dla wszystkich sektorów gospodarki formułują podstawowe wymagania dotyczące dokumentacji technicznej.

W 1990 roku Rada Ministrów ZSRR postawiła zadanie harmonizacji rosyjskich norm i standardów państwowych (GOSTów) w związku z rozpoczęciem przechodzenia do gospodarki rynkowej. Wtedy określono, że stosowanie norm państwowych (GOSTów) i innych standardów, może być zarówno obligatoryjne jak i fakultatywne. Obowiązkowe normy są te, które dotyczą bezpieczeństwa i kompatybilności produktów, ochrony środowiska oraz wymienności produktów. Uchwała rządu radzieckiego dopuszczała także stosowanie krajowych standardów obowiązujących w innych krajach, międzynarodowych wymagań, jeżeli spełniały potrzeby gospodarki.

Z biegiem lat opracowano i zatwierdzono ogromną liczbę GOSTów. Obecnie są one przeglądane pod kątem zgodności z międzynarodowymi standardami i wymaganiami. Jako podstawę harmonizacji przyjęto miedzynarodowe normy ISO, w Rosji zaczęły się pojawiać takie serię rosyjskich standardów, jak normy GOST ISO 9001 lub GOST ISO 14001, które zawierały w sobie najlepsze praktyki społeczności międzynarodowej, ale biorące też pod uwagę specyfikę Rosji.

Normy państwowe (GOSTy) i przepisy techniczne[edytuj | edytuj kod]

Pojęcie przepis techniczny wprowadziła w Rosji w 2002 r. ustawy federalnej № 184 O przepisie technicznym. Prawo to uznało, że norma GOST jest dokumentem, którego stosowanie nie jest obowiązkowe. Wiele norm państwowych i GOSTów miały zastąpić nowe standardy – przepisy techniczne, które miały określać minimalne wymagania bezpieczeństwa dla obiektów podlegających ich regulacjom.

Organy normalizacyjne przed zatwierdzeniem kolejnych przepisów technicznych powinny publikować wykaz norm państwowych (GOSTów), zasad i innych standardów, wykonanie których przyczyni się do realizacji wymogów określonych przepisów technicznych.

Przypisy

  1. Постановление Госстандарта России от 17 мая 2000 года № 138-ст

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]