Układ SI
Z Wikipedii
Układ SI (franc. Système International d'Unités) - Międzynarodowy Układ Jednostek Miar zatwierdzony w 1960 (później modyfikowany) przez Generalną Konferencję Miar. Jest stworzony w oparciu o metryczny system miar. W Polsce układ SI obowiązuje od 1966, obecnie został on oficjalnie przyjęty przez wszystkie kraje świata z wyjątkiem Stanów Zjednoczonych, Liberii i Birmy. Jednostki w układzie SI dzielą się na podstawowe i pochodne.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Układ SI powstał ze starego układu MKS, do którego należał metr, kilogram i sekunda. W 1954 roku dołączono jako podstawowe jednostki amper, kelwina oraz kandelę, natomiast sam Międzynarodowy Układ Jednostek Miar został zatwierdzony na XI Generalnej Konferencji Miar w 1960 roku. Po obradach XIV Generalnej Konferencji Miar w 1971 r. do klasy jednostek podstawowych został włączony mol określający liczność materii. Natomiast na XX, w październiku 1995 roku do klasy jednostek pochodnych włączono jednostki występujące dotychczas jako jednostki uzupełniające - radian i steradian.
[edytuj] Jednostki podstawowe
Obecnie układ SI zawiera 7 jednostek podstawowych. [1]
| Nazwa | Jednostka | Wielkość fizyczna |
|---|---|---|
| metr | m | długość |
| kilogram | kg | masa |
| sekunda | s | czas |
| amper | A | natężenie prądu elektrycznego |
| kelwin | K | temperatura |
| kandela | cd | natężenie światła, światłość |
| mol | mol | liczność materii |
[edytuj] Dawne jednostki uzupełniające (obecnie zaliczane do jednostek pochodnych)
| Nazwa | Jednostka | Wielkość fizyczna | Informacje dotyczące jednostki (liczby niemianowane) |
|---|---|---|---|
| radian | rad | miara kąta płaskiego | ![[\mbox{rad}]=\left[ \frac{\mbox{m}}{\mbox{m}} \right]=[1]](http://upload.wikimedia.org/math/3/d/0/3d0d8071d62f28e9b760019358f70cc9.png) |
| steradian | sr | miara kąta bryłowego | ![[\mbox{sr}]=\left[ \frac{\mbox{m}^2}{\mbox{m}^2} \right]=[1]](http://upload.wikimedia.org/math/a/1/e/a1e256e9e0fefc101a3b22b8dd3a89bc.png) |
[edytuj] Jednostki pochodne
Jednostkami pochodnymi nazywamy wszystkie pozostałe jednostki wielkości fizycznych, zarówno te posiadające własne nazwy jak np. wat (W) czy dioptria (δ), jak i te, które ich nie posiadają i są wyrażane za pomocą jednostek podstawowych, np. przyspieszenie nie posiada swojej nazwy jednostki i wyrażane jest za pomocą metra i sekundy - 
[edytuj] Przedrostki układu SI
Przyjęte oficjalnie na XI Generalnej Konferencji Miar w 1960 roku są nazwami (prefiksami) dla przeliczników dziesiętnych jednostek.[2] Poza kilogramem wszystkie jednostki podstawowe nie są spotęgowane i nie posiadają przedrostków.
[edytuj] Inne układy jednostek miar
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Główny Urząd Miar
- Oficjalna broszura BIPM na temat systemu SI
- Tabela jednostek podstawowych i pochodnych (WZORY)
- [1] Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2006 r. w sprawie legalnych jednostek miar (Dz. U. z dnia 8 grudnia 2006 r.)
- Przelicznik jednostek i miar dla układu SI
Przypisy
- ↑ Jednostki podstawowe na oficjalnej stronie Bureau International des Poids et Measures - http://www.bipm.org/en/si/base_units/
- ↑ Tabela przedrostków na stronie BIMP - http://www.bipm.org/en/si/si_brochure/chapter3/prefixes.html
