Szarłat siny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Szarłat siny
Amaranthus lividus.JPG
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd goździkowce
Rodzina szarłatowate
Rodzaj szarłat
Gatunek szarłat siny
Nazwa systematyczna
Amaranthus lividus L.
Sp. pl. 2:990. 1753
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Liść

Szarłat siny[2], szarłat tępolistny[3], szarłat szary[4] (Amaranthus lividus) – gatunek rośliny należący do rodziny szarłatowatych. Pochodzi z Europy południowej (obszaru śródziemnomorskiego). Na ziemie polskie został zawleczony nieświadomie, przypadkowo. Po raz pierwszy stwierdzony został w 1826 r. w Gdańsku. Obecnie rozprzestrzeniony jest na terenie całej Polski. Na rodzime gatunki nie wywiera wpływu[5]. Status gatunku we florze Polski: kenofit.

Takson ten uznawany jest także za podgatunek Amaranthus blitum L. subsp. oleraceus (L.) Costea Sp. pl. 2:990. 1753[6].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Osiąga 20-60 cm wysokości. Roślina jest naga, ciemnozielona.
Łodyga
Leżąca i podnosząca się, silnie rozgałęziona, mięsista, czerwono nabiegła i błyszcząca.
Korzeń
Palowy, gruby – do 2 cm średnicy.
Liście
Ulistnienie nakrzyżległe. Liście długoogonkowe, tępo zakończone z wycięciem na szczycie, w nasadzie zwężające się. Na brzegu drobno ząbkowane. Od spodu połyskujące, a z wierzchu z plamą jaśniejszą lub ciemniejszą od brzegu liścia.
Kwiaty
Zebrane w kuliste kłębiki w kątach liści. Na szczycie pędu skupione w przerywane, pozorne kłosy. Okwiat złożony z 3 wąskich listków. Od spodu z błoniastymi, trójkątnymi podkwiatkami.
Owoc
Niepękający orzech, 1-nasienny.
Nasiono
Kuliste o średnicy 1,2-1,5 mm, ciemne, gładkie i połyskujące.
Siewka
Podliścieniowa łodyżka jest cienka i ciemnoczerwona, do 1 cm długości. Liścienie wąskie, do 8 mm długości i 1,5 mm szerokości. Od góry zielone, od dołu czerwonawe.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Roślina jednoroczna. Kwitnie od lipca do września[3]. Występuje w miejscach ruderalnych oraz jako chwast na polach, w ogrodach i ugorach. Wymaga gleb suchych i żyznych.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Caryophyllales (ang.). Angiosperm Phylogeny Website, 2001–. [dostęp 2009-10-07].
  2. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Vascular plants of Poland - a chekclist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. IB PAN, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  3. 3,0 3,1 Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  4. Łukasz Łuczaj: Dzikie rośliny jadalne Polski. Przewodnik survivalowy. Chemigrafia, 2004, s. 210.
  5. Gatunki obce w Polsce. IOP PAN. [dostęp 5 maja 2008 r.].
  6. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-05].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Jakub Mowszowicz: Krajowe chwasty polne i ogrodowe. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1986. ISBN 83-09-00771-X.