Szarłat
Szarłat (Amaranthus) – rodzaj roślin należących do rodziny szarłatowatych. Gatunkiem typowym jest Amaranthus caudatus L.[2].
[edytuj] Systematyka
Amaranthus Adans., Bajan Adans.
- Pozycja systematyczna wg Angiosperm Phylogeny Website (2001...)[1]
Należy do rodziny szarłatowatych (Amaranthaceae), która znajduje się w politomii z grupami siostrzanymi Achatocarpaceae i goździkowatych Caryophyllaceae. Tworzy wraz nimi i z szeregiem innych rodzin rząd goździkowców w obrębie dwuliściennych właściwych
- Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal), klasa Rosopsida Batsch, podklasa goździkowe (Caryophyllidae Takht.), nadrząd Caryophyllanae Takht., rząd goździkowce (Caryophyllales Perleb), rodzina szarłatowate (Amaranthaceae Juss.), podrodzina Amaranthoideae Burnett, plemię Amarantheae Rchb., podplemię Amaranthinae Fenzl in Endl., rodzaj szarłat (Amaranthus L.)[3].
- Gatunki flory Polski[4]
- szarłat biały (Amaranthus albus L.) – antropofit zadomowiony
- szarłat Bouchona (Amaranthus bouchonii Thell) – efemerofit
- szarłat komosowaty (Amaranthus blitoides S. Watson)
- szarłat nagi (Amaranthus angustifolius Lam.) – efemerofit o wątpliwym występowaniu w Polsce
- szarłat Palmera (Amaranthus palmeri S. Watson) – efemerofit
- szarłat pochylony (Amaranthus deflexus L.) – efemerofit
- szarłat prosty, sz. zielony (Amaranthus chlorostachys Willd.) – antropofit zadomowiony
- szarłat siny (Amaranthus lividus L.) – antropofit zadomowiony
- szarłat szorstki (Amaranthus retroflexus L.) – antropofit zadomowiony
- szarłat wyniosły, sz. wiechowaty (Amaranthus cruentus L.) – gatunek uprawiany
- szarłat zwisły (Amaranthus caudatus L.) – efemerofit
- Amaranthus californicus (Moq.) S. Watson – efemerofit
- Amaranthus dinteri Schinz – efemerofit
- Amaranthus gracilis Desf. ex Poir. – efemerofit
- Amaranthus hypochondriacus L. – gatunek uprawiany
- Amaranthus melancholicus L. – efemerofit
- Amaranthus standleyanus Parodi ex Covas – efemerofit
[edytuj] Zastosowanie
- Niektóre gatunki są uprawiane jako rośliny ozdobne.
- Przez Indian zbierany i uprawiany jako roślina pokarmowa już 3000 lat temu. Z młodych roślin można sporządzać sałatki. Nasiona zawierają sporo tłuszczu, białka (więcej niż zboża, a nawet mleko) i skrobi, a ich wartość energetyczna jest większa niż nasion kukurydzy. Jego uprawa zdobywa coraz większą popularność[5], w ofercie handlowej, także u nas w kraju, znajduje się mąka zwana mąką z amarantusa.
- Chętnie spożywany przez wegetarian, gdyż posiada wszystkie aminokwasy egzogenne.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Stevens P.F.: Caryophyllales (ang.). Angiosperm Phylogeny Website, 2001–. [dostęp 2009-10-07].
- ↑ 2,0 2,1 Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-20].
- ↑ Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Amaranthus (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-20].
- ↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
- ↑ Kochajmy szarłat. [dostęp 2007-12-10].
