Sztuka wojenna Sun Zi
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Sztuka wojenna Sun Zi[1] (chiń. 孫子兵法, pinyin Sūnzĭ Bīngfǎ) jest chińskim wojennym opracowaniem napisanym w VI wieku p.n.e. przez Sun Zi. Składa się z 13 rozdziałów, każdy z nich jest poświęcony jednemu elementowi sztuki wojennej.
Sun Zi uznawany jest za pierwszą osobę rozróżniającą strategię i taktykę prowadzenia wojny.
Sztuka wojenna jest jednym z najstarszych i najsławniejszych opracowań strategii i ma duży wpływ na planowanie wojenne i nie tylko. Po raz pierwszy przetłumaczona na język zachodni z chińskiego w 1782 przez francuskiego jezuitę Jean Joseph Marie Amiot.
Spis treści |
Rozdziały [edytuj]
- I. Wyliczenia wstępne (始計, Shǐjì)
- II. Prowadzenie wojny (作戰, Zuòzhàn)
- III. Strategia zaczepna (謀攻, Móugōng)
- IV. Uformowanie (軍行, Jūnxíng)
- V. Siła (兵勢, Bīngshì)
- VI. Pustka i pełnia (虛實, Xūshí)
- VII. Zmagania zbrojne (軍爭, Jūnzhēng)
- VIII. Dziewięć zmiennych (九變, Jiǔbiàn)
- IX. Wojsko w marszu (行軍, Xíngjūn)
- X. Ukształtowanie terenu (地形, Dìxíng)
- XI. Dziewięć terenów (九地, Jiǔdì)
- XII. Atak ogniowy (火攻, Huǒgōng)
- XIII. Szpiegostwo (用間, Yòngjiàn)
5 zasad prowadzenia zwycięskiej wojny [edytuj]
- jedność moralna ludu z władcą
- zdolność wodza
- umiejętne wykorzystanie czasu
- umiejętne wykorzystanie przestrzeni
- dobrze wyszkolone i moralnie zwarte wojsko
Cytaty [edytuj]
- Wojna to sztuka wprowadzania w błąd.
- Wojna to sprawa o żywotnym znaczeniu dla państwa, obszar życia lub śmierci, droga do przetrwania lub zagłady. Zagadnienie to trzeba więc dokładnie rozpatrzyć.
- Osiągnąć sto zwycięstw w stu bitwach nie jest szczytem umiejętności. Szczytem umiejętności jest pokonanie przeciwnika bez walki.
- Nie szczędźcie obietnic i podarunków, żeby zdobyć wieści. Nie żałujcie pieniędzy, bo pieniądz w ten sposób wydany, zwróci się stukrotnie.
- Żadna część państwa nie korzysta z przedłużającej się wojny. W wojnie niech twoim celem będzie zwycięstwo, a nie długa kampania.
- Podrywajcie ich dobre imię. I w odpowiednim momencie rzućcie ich na pastwę pogardy rodaków.
- Podeślijcie im nierządnice, żeby dokończyły dzieła zniszczenia.
- Wprowadzajcie wszędzie swoich szpiegów.
- Jeśli dowódca jest zawzięty i skłonny do gniewu, obrażaj go i doprowadź do wściekłości, aż zirytowany i zmieszany ruszy na ciebie bez planu i lekkomyślnie.
- W czasie wojny najważniejszą rzeczą jest szybkość działania.
- Jeśli wróg będzie starał się dobrze przygotować całą linię obrony, wtedy na całej linii będzie osłabiony.
Tłumaczenia polskie [edytuj]
- Sun Tzu, Sztuka wojny, wydawnictwo Przedświt, Warszawa 1994 (przekład z tłumaczenia angielskiego, nie podano nazwiska tłumacza)
- Krzysztof Gawlikowski, O sztuce wojny mistrza Sun i Reguły wojowania mistrza Sun, w: Azja - Pacyfik, t. 1/1998 (przekład fragmentów bezpośrednio z chińskiego oryginału)
- Sun Zi, Sztuka wojenna, spolszczył Robert Stiller, Vis-à-vis Etiuda, Kraków 2003 (kompilacja dokonana z różnych tłumaczeń angielskich i rosyjskich)
- Sun Tzu i Sun Pin, Sztuka wojny, tłum. Dariusz Bakałarz, wydawnictwo Helion, Gliwice 2004 (przekład z tłumaczenia angielskiego)
- Sun Tzu, Sztuka wojny, tłum. Jarosław Zawadzki, Hachette, w serii Biblioteka Filozofów, tom 13, Warszawa 2009, (przekład z oryginału)
Przypisy
- ↑ Spotykane w większości polskich wydań tłumaczenie tytułu jako Sztuka wojny jest kalką z angielskiego The Art of War, niepoprawną językowo.
Bibliografia [edytuj]
- Leonard Ratajczyk, Historia wojskowości, Wyd. MON, Warszawa 1980.
