Telemetria

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Telemetria – dziedzina telekomunikacji zajmująca się technikami przesyłu wartości pomiarowych na odległość. Polega ona zazwyczaj na umieszczaniu w terenie urządzeń, które dokonują pomiaru wybranej wielkości oraz automatycznego przesyłu danych drogą radiową lub telefoniczną do centrali. Do przesyłania wyników pomiarów używa się układów radiowych, modemów, Internetu oraz sieci telefonii komórkowej.

Telemetria znajduje zastosowanie w wielu działach gospodarki, m.in:

  • do elektronicznego badania zachowań widowni telewizyjnej,
  • do automatycznego zbierania danych potrzebnych do dystrybucji i sprzedaży rozmaitych towarów masowych (gaz, prąd elektryczny, itp.),
  • do zbierania danych o ruchu drogowym, morskim i lotniczym,
  • do zbierania danych naukowych - np. danych sejsmologicznych, klimatycznych czy ekologicznych[1][2],
  • do zbierania danych z przebiegu sterowania w systemach automatyki przemysłowej (np. rozproszone sterowanie PLC i wizualizacja danych SCADA).

Zastosowanie telemetrii[edytuj | edytuj kod]

Zasadniczym zastosowaniem telemetrii jest monitoring urządzeń w energetyce, przedsiębiorstwach wodno-kanalizacyjnych, sondażach oglądalności telewizyjne, kontroli pojazdów i temu podobnych zastosowaniach. Mierzone wielkości są zamieniane na inne w czujniku pomiarowym (zwykle na sygnał elektryczny).

Obecnie nowoczesne systemy telemetryczne pomiarowe spełniają następujące zadania:

  1. Rejestrują wyniki pomiarów;
  2. Obliczają wartości średnie oraz udostępniają parametry związane z dokładnością;
  3. Opracowują wyniki pomiarów, określają wskaźniki oraz porządkują je;
  4. Generują sygnały przeznaczone do regulacji, ostrzegawcze itd;
  5. Dostarczają danych o aktualnej wartości wielkości mierzonej lub kontrolowanej.

Rozróżnia się trzy podstawowe grupy systemów telemetrycznych:

  1. Jednokanałowe – umożliwiają równoczesny pomiar tylko jednej wielkości;
  2. Wielokanałowe – umożliwiają równoczesny pomiar kilku wielkości;
  3. Selektywne – pomiar wielkości nierównocześnie.

Ze względu na rodzaj zastosowanych przetworników wyróżniamy następujący podział systemów telemetrycznych:

  1. Częstotliwościowe,
  2. Napięciowe lub prądowe;
  3. Logarytmiczne napięciowe lub prądowe;
  4. Dyskretne,
  5. Czasowe.

Jako medium do przesyłania sygnałów są wykorzystywane przewody, światłowody, łącza radiowe, GPRS.

Telemetria dwustronna[edytuj | edytuj kod]

Telemetria dwustronna umożliwia pełną kontrolę nad ustawieniem pojazdów (przełożeń skrzyń biegów, obrotów silnika), która obywa się na zewnątrz pojazdów. Obecnie taka kontrola pojazdów jest zakazana w Formule 1.

Przykłady zastosowań telemetrii[edytuj | edytuj kod]

Dystrybucja towarów[edytuj | edytuj kod]

Jedna z firm dostarczających instalacje i sam gaz płynny dla odbiorców indywidualnych montuje urządzenie mierzące zużycie i poziom gazu w przydomowym zbiorniku. Odbiorca płaci za gaz zużyty w danym miesiącu, a nie za cały zbiornik gazu zaraz po dostawie. Firma może przewidywać konieczność dostawy gazu i optymalizować trasę cysterny rozwożącej gaz.

Elektroniczne badanie widowni telewizyjnej[edytuj | edytuj kod]

W wylosowanych gospodarstwach domowych zamontowane są telemetry, podłączone do sprzętu telewizyjnego, które rejestrują czas włączenia i wyłączenia telewizora oraz identyfikator odbieranej stacji. Badanie dotyczy również telewidzów: przy pomocy specjalnego pilota telewidz przedstawia się i informuje system, że właśnie zaczął lub skończył oglądać program. Zgromadzone informacje transmitowane są zazwyczaj poprzez modem telefoniczny do centrum obliczeniowego.

Umożliwia to zbieranie następujących informacji:

  • udziału w rynku poszczególnych stacji telewizyjnych,
  • analizy oglądalności programów,
  • profili demograficznych telewidzów w odniesieniu do programów telewizyjnych i stacji,
  • analizy dotarcia kampanii reklamowych.

Monitoring oddalonych obiektów sterowanych automatycznie[edytuj | edytuj kod]

Za pomocą modułów telemetrycznych pracujących w sieci GSM wysyłane są dane pomiędzy oddalonymi obiektami a stacją nadzorująco-kontrolną. Dane służyć mogą celom statystycznym lub być wykorzystywane w systemie automatyki przemysłowej do sterowania.[3] Przykładem może być system monitoringu przepompowni ścieków komunikujące się z oczyszczalnią ścieków pracującą w tym samym systemie kanalizacyjnym. Operatorzy mogą otrzymać informacje o stanach nieprawidłowej pracy (np. awarii pomp) albo wymaganej kontroli (czas pracy urządzeń) bądź pracy urządzeń wykonawczych i diagnozować usterkę kanalizacji na podstawie ciągłych napływów ścieków bądź ich braku.

Przypisy

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

inne dziedziny telekomunikacji
telefonia, telegrafia, telewizja, telemechanika