Titanis

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Titanis
Titanis
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd Cariamiformes
Rodzina Phorusrhacidae
Podrodzina Phorusrhacinae
Rodzaj Titanis
Brodkorb, 1963
Gatunki
  • T. walleri Brodkorb, 1963
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Terror birds and Gastornis height comparison.jpg

Titanisrodzaj olbrzymiego, nielotnego wymarłego ptaka występującego od wczesnego pliocenu do wczesnego plejstocenu w Ameryce Północnej. Nazwa rodzajowa odnosi się do dużych rozmiarów tego ptaka, zaś epitet gatunkowy gatunku typowego, Titanis walleri, honoruje Benjamina I. Wallera – osobę, która odkryła pierwsze szczątki tego ptaka. Skamieliny titanisa są datowane na 5 do 2 milionów lat. W Teksasie i na Florydzie odkryto szczątki przedstawicieli tego rodzaju pochodzące z osadów, których wiek oszacowano na 15 000 lat, co sugeruje, że Titanis przetrwał dłużej, niż wcześniej uważano[1], jednak późniejsze, dokładniejsze ich datowania, przeprowadzone przez McFaddena i innych, zanegowały poprzednie szacunki[2][3]. Titanis był jednym z przedstawicieli Phorusrhacidae – rodziny wielkich nielotnych ptaków drapieżnych, które wyewoluowały w Ameryce Południowej, a później przedostały się do Ameryki Północnej. Był to jeden z ich ostatnich przedstawicieli.

Budowa[edytuj | edytuj kod]

Titanis mógł osiągać 2,5 m wzrostu i ok. 150 kg masy. Niektóre szczątki przypisane do tego zwierzęcia są znacznie mniejsze niż inne, co może świadczyć o występowaniu dymorfizmu płciowego[4]. Mimo iż nie znaleziono do tej pory czaszki titanisa, prawdopodobnie była ona wielka i ciężka, zakończona ostrym dziobem – jak u innych fororaków. Skrzydła tego ptaka były stosunkowo niewielkie. To oraz duża masa powodowały, że nie mógł on latać. Skrzydła były również bardzo giętkie i być może – podobnie jak u niektórych fororaków – zakończone trzema pazurami, choć nie ma na to bezpośrednich dowodów[1]. Ogólnie Titanis był bardzo podobny do swoich najbliższych krewnych – południowoamerykańskich rodzajów Phorusrhacos i Devincenzia. Niewiele wiadomo o budowie ciała titanisa, jednak wydaje się, że miał smuklejsze stopy niż Devincenzia oraz proporcjonalnie znacznie silniejszy środkowy palec[5]. Titanis żył na trawiastych równinach Ameryki Północnej, gdzie najprawdopodobniej pożywiał się padliną i niewielkimi ssakami.

Titanis w kulturze masowej[edytuj | edytuj kod]

Titanis występuje w serialu Wędrówki z bestiami: Tygrys szablozębny. Jest on tam określany jako fororak, jednak zdaniem twórców Titanis w rzeczywistości jest synonimem fororaka[6]. W rzeczywistości Titanis wymarł 2 miliony lat temu, a akcja odcinka dzieje się milion lat temu. Przypuszczalnie twórcy sugerowali się skamielinami titanisa, których wiek początkowo błędnie oszacowano na 15 tysięcy lat.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 J. A. Baskin. The giant flightless bird Titanis walleri (Aves: Phorusrhacidae) from the Pleistocene coastal plain of South Texas. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 15 (4), s. 842–844, 1995. doi:10.1080/02724634.1995.10011266 (ang.). 
  2. B. McFadden, J. Labs-Hochstein, R. C. Hulbert Jr, J. A. Baskin. Refined age of the late Neogene terror bird (Titanis) from Florida and Texas using rare earth elements. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 26 (3), s. 92A (suplement), 2006 (ang.). 
  3. R. C. McFadden, J. Labs-Hochstein, Hulbert Jr, J. A. Baskin. Revised age of the late Neogene terror bird (Titanis) in North America during the Great American Interchange. „Geology”. 35 (2), s. 123–126, 2007. doi:10.1130/G23186A.1 (ang.). 
  4. H. M. F. Alvarenga, E. Höfling. Systematic revision of the Phorusrhacidae (Aves: Ralliformes). „Papéis Avulsos de Zoologia”. 43 (4), s. 55–91, 2003. doi:10.1590/S0031-10492003000400001 (ang.). 
  5. P. Brodkorb. A giant flightless bird from the Pleistocene of Florida. „Auk”. 80 (2), s. 111–115, 1963 (ang.). 
  6. Wildfacts – Phorusrhacos (ang.). BBC – Science & Nature. [dostęp 5 kwietnia 2009].