Transnistria

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Podział administracyjny Rumunii w latach 1941-1944
Podział administracyjny Transnistrii
Rumuńskie znaczki z 1941 z motywem Transnistrii, wysłane z Tyraspolu

Transnistria – terytorium sowieckie, położone między Dniestrem a Bohem, zdobyte przez III Rzeszę i oddane w zarząd Rumunii (ale nie włączone w skład tego państwa) od 30 sierpnia 1941 (na podstawie układu niemiecko-rumuńskiego, podpisanego 19 sierpnia 1941) do marca 1944 roku, gdy teren ten ostatecznie odbiły wojska radzieckie.

Początkowo układ niemiecko-rumuński obejmował ziemie na północ od Dniestru po Boh, dopiero po 21 października włączono do Transnistrii Odessę wraz z otaczającymi ją terenami.

Władze rumuńskie, a za nimi i sojusznicze niemieckie wprowadziły po raz pierwszy nazwę Transnistria, gdyż wcześniej rejon ten nie miał własnej nazwy. Stolicą Transnistrii w czasie okupacji rumuńskiej była Odessa.

Transnistria, nie będąc formalnie terytorium rumuńskim, stała się miejscem eksterminacji około 90 000 Żydów (oraz mniejszej liczby Romów), wysiedlonych tam w liczbie około 150 000 z Besarabii, północnej Mołdawii oraz Bukowiny i mordowanych przez rumuńskie formacje wojskowe i policyjne[1].

Ludność[potrzebne źródło][edytuj | edytuj kod]

Według danych z grudnia 1941 roku Transnistrię zamieszkiwało 2 326 224 ludzi, w tym

  • 76,3% Ukraińców
  • 8,4% Rumunów
  • 6,5% Rosjan
  • 5,4% Niemców
  • 1,2% Bułgarów
  • 0,9% Żydów
  • 0,6% Polaków
  • 0,5% innych narodowości.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Transnistria dzieliła się na 13 okręgów (judeţ):

Gubernatorem był dr Gheorghe Alexianu, rezydujący w Odessie – po wojnie w 1946 roku osądzony, skazany i stracony za zbrodnie wojenne. 26 stycznia 1944 na stanowisku zastąpił go Gheorghe Potopeanu.

Inne znaczenia[edytuj | edytuj kod]

W literaturze anglojęzycznej i rumuńskojęzycznej termin ten jest stosowany także na określenie współczesnego quasi-państwa Naddniestrze, które jednak nie ma związku historycznego ani ścisłego geograficznego z właściwą Transnistrią.

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  • Ryszard Torzecki – "Kwestia ukraińska w polityce III Rzeszy 1933-1945", Warszawa 1972.

Przypisy