Mohylów Podolski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mohylów Podolski
Cerkiew Mikołajewska
Cerkiew Mikołajewska
Herb Flaga
Herb Mohylowa Podolskiego Flaga Mohylowa Podolskiego
Państwo  Ukraina
Obwód winnicki
Rejon mohylowski
Powierzchnia 21,63 km²
Wysokość 79 m n.p.m.
Populacja (2003)
• liczba ludności

36 000
Nr kierunkowy +380 4337
Kod pocztowy 24000
Położenie na mapie obwodu winnickiego
Mapa lokalizacyjna obwodu winnickiego
Mohylów Podolski
Mohylów Podolski
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Mohylów Podolski
Mohylów Podolski
Ziemia 48°27′N 27°48′E/48,450000 27,800000
Portal Portal Ukraina
Cerkiew św. Grzegorza
Cerkiew św. Aleksandra

Mohylów Podolski (ukr. Могилів-Подільський - Mohyliw Podilśkyj, rum. Moghilǎu / Movilǎu, ros. Могилёв-Подольский - Mogilow Podolskij) – miasto na Ukrainie, stolica rejonu w obwodzie winnickim, przy granicy z Mołdawią, nad Dniestrem.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Założone w 1595 roku przez wojewodę Stefana Potockiego i nazwane na cześć swojego teścia Jeremiego Mohyły. Wkrótce zamieszkali tu Ormianie, którzy bardzo przyczynili się do rozwoju miasta. Pierwsze umocnienia po bitwie pod Cecorą zbudował tu Teofil Szemberg.

Na przeciwległym, mołdawskim brzegu Dniestru, znajduje się pole bitwy pod Cecorą. Tam też w 1620 roku zginął hetman Stanisław Żółkiewski. W 1652 roku zajęty przez Kozaków. W 1672 roku okupowany przez Turcję. Przypuszczalne w pobliżu znajduje się miejsce pochówku Józefa Pułaskiego, marszałka Konfederacji Barskiej, ojca Kazimierza Pułaskiego. Na miejscu drewnianego z 1743 roku, w latach 1772-1791 zbudowano tu murowany kościół katolicki pod wezwaniem Nawiedzenia NMP, z fundacji wojewody Potockiego. Pod koniec XVIII wieku było to jedno z największych miast na Podolu.

W 1795 roku po III Rozbiorze miasto zostało zagarnięte przez Rosję i nie powróciło już do Polski. Rząd rosyjski w 1806 roku wykupił miasto od Potockich za 500 tys. rubli. Podczas zaborów siedziba powiatu mohylowskiego guberni podolskiej. W 1881 roku doprowadzono do miasta kolej. Pod koniec XIX wieku wśród mieszkańców znacznie zwiększył się odsetek ludności żydowskiej: w 1881 roku w mieście mieszkało 14000 Żydów, 4932 Rusinów, 1020 Polaków. W 1873 roku prenumerowano w mieście 321 pism rosyjskich, 85 polskich, 3 żydowskie, 12 zagranicznych.

W latach 1941-1944 pod okupacją niemiecką, w trakcie której utworzono w nim getto dla Żydów. Zajęty przez Armię Czerwoną 14 marca 1944 roku. Od 1991 roku w Republice Ukrainy.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Cerkiew unicka św. Paraskewy z 1775 r.
  • Cerkiew św. Mikołaja (Mikołajewska) z 1754 roku, przebudowana w 1885 r.
  • Cerkiew św. Grzegorza (1808-19), klasycystyczna.
  • Cmentarz Polski z około 1840 roku, z grobami m.in. Wincenty Moszyńskiej, rodziny Dębickich, Wincentego Kowalskiego, Franciszka Żulińskiego, Stanisławy Drużbowicz, rodziny Dobrowolskich, Antoniego Baronowskiego, ks. Teodora Narolskiego, ks. Erazma Wierzejskiego, Stefana i Karoliny Plaszkienicz[1].

Znane postaci urodzone w Mohylowie:[edytuj | edytuj kod]

  • Boris Bażanow, sekretarz Biura Politycznego WKP(b) w latach 20. XX w., autor demaskatorskich wspomnień Byłem sekretarzem Stalina,
  • Zygmunt Brynk, inżynier mechanik okrętowy, kontradmirał Marynarki Wojennej RP,
  • Kazimierz Kietliński, admirał,
  • Nikołaj Krestinski, członek pierwszego Biura Politycznego RKP(b), wicekomisarz spraw zagranicznych ZSRR, ofiara wielkiej czystki,
  • Witold Maliszewski, polski kompozytor, dyrygent i pedagog, uczeń Rimskiego-Korsakowa, nauczyciel m.in. Witolda Lutosławskiego,
  • Stanisław Popławski, urodzony w Wendyczanach pod Mohylówem, generał Armii Radzieckiej i generał armii Ludowego Wojska Polskiego, dowódca Wojsk Lądowych LWP (1947–1950), wiceminister obrony narodowej PRL (1949–1956), członek Komitetu Centralnego PZPR (1949–1956), poseł na Sejm PRL, Bohater Związku Radzieckiego (1945).

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]