Tyran północny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Tyran północny
Tyrannus tyrannus[1]
(Linnaeus, 1758)
Tyran północny
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd wróblowe
Rodzina tyrankowate
Rodzaj Tyrannus
Gatunek tyran północny
Synonimy
  • Lanius tyrannus Linnaeus, 1758[2]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

     Letnie tereny lęgowe

     Zimowiska

Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Tyran północny, tyran piripiri (Tyrannus tyrannus) – gatunek małego ptaka z rodziny tyrankowatych (Tyrannidae), zamieszkujący Amerykę Północną i Południową. Wędrowny, pospolity na obszarze swojego występowania. Gniazduje od południowej Kanady po Meksyk, odlatuje w stadach na zimowiska do Ameryki Środkowej i północnych części Ameryki Południowej.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Rozmiary 
długość ciała ok. 20-23 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 33-38 cm
Masa ciała
ok. 33-55 g
Wygląd zewnętrzny 
Brak wyraźnego dymorfizmu płciowego. Wierzch ciała ciemnoszary, głowa czarna. Na czubku głowy czerwona plamka, bardzo rzadko widoczna; samce częściej niż samice stroszą te piórka. Długie, ciemne skrzydła, z białymi krawędziami lotek. Spód ciała biały, na piersi niewyraźny szary nalot. Ogon czarny z białym końcem. Młode mają ciemniejszy, brązowawy spód ciała.
Głos 
Przenikliwy, niemelodyjny świergot. Odstraszając intruzów ze swojego terytorium lęgowego, wydaje hałaśliwe, wybuchające okrzyki.
Zachowanie
Często przesiaduje na eksponowanych stanowiskach - drutach, płotach, tyczkach, czubkach drzew i krzewów. Poza sezonem lęgowym tworzy luźne, niewielkie stada. Bardzo agresywnie broni swojego terytorium lęgowego, atakuje i przepędza nawet dużo większe od siebie ptaki, jak wrony czy sokoły. Niekiedy nawet ląduje na grzbiecie intruza, aby skuteczniej go przepłoszyć.

Środowisko[edytuj | edytuj kod]

Tereny otwarte, sady, zadrzewienia śródpolne i skraje większych zadrzewień. Często nad strumieniami. Potrzebuje otwartych przestrzeni, aby żerować, oraz drzew i krzewów dla założenia gniazda.

Pożywienie[edytuj | edytuj kod]

Odżywia się głównie owadami łapanymi w locie. Podczas żerowania przesiaduje na drutach lub tyczkach, zrywa się by złapać przelatującego owada i powraca na to samo miejsce. Na zimowiskach zjada również jagody i inne małe owoce, a zrywając je z krzewów zawisa w powietrzu.

Lęgi[edytuj | edytuj kod]

Wyprowadza jeden lęg w roku, od początku czerwca do lipca.

Gniazdo 
Zwarta, mocna konstrukcja w kształcie koszyczka, uwita z gałązek i źdźbeł traw, wysłana sierścią i miękkimi częściami roślin. Umieszczone często w pobliżu wody, na konarze drzewa lub na krzewie, a czasem na wierzchołku pniaka lub palika.
Jaja
Samica składa 3-4 białe, nakrapiane jaja. Jeżeli podrzuci mu jaja pasożyt lęgowy - starzyk brunatnogłowy, zostają one wyrzucone z gniazda.
Wysiadywanie 
16-20 dni.
Pisklęta
Są karmione przez rodziców do ok. 7 tygodni od wyklucia, co jest stosunkowo długim terminem.

Status i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Gatunek pospolity, niezagrożony wymarciem.

Przypisy

  1. Tyrannus tyrannus w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Eastern Kingbird (Tyrannus tyrannus) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 19 lutego 2012].
  3. Tyrannus tyrannus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)