Wał korbowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Dwa warianty wałów: z wykorbieniami (góra) i korbą (dół)
Schemat silnika spalinowego, wał korbowy zaznaczony kolorem czerwonym
Wał korbowy silnika czterotłokowego. Na niebiesko - czopy korbowodowe

Wał korbowy (lub wał wykorbiony) – rodzaj wału, posiadającego czopy przesunięte względem swojej osi[1]. Służy zwykle do zamiany ruchu posuwisto-zwrotnego na obrotowy, będąc elementem mechanizmu korbowego[2].

Nazwy wał korbowy i wykorbiony stosowane bywają zamiennie[3], lecz podawanym kryterium podziału jest posiadanie przez wał korb (wał korbowy) lub wykorbień (wał wykorbiony)[4]. Zwyczajowo wałem korbowym nazywa się wał będący częścią silnika tłokowego, sprężarki tłokowej i podobnych im urządzeń.

W budowie wału korbowego wyróżnić można czopy główne(1), leżące w osi łożysk wału i czopy korbowe(2), oddalone od tej osi[2].

Najczęściej spotykane są stalowe wały kute, rzadziej stosuje się odlewane wały żeliwne (żeliwo sferoidalne lub perlityczne)[2]. Wały korbowe odkuwane są ze stali węglowej bądź rzadziej ze stali stopowej[2]. Kształt wału zależy głównie od układu i liczby cylindrów i kolejności zapłonu.

Budowa wału korbowego[edytuj | edytuj kod]

  • Czopy główne
  • Czopy korbowe
  • Przeciwciężar
  • Tarcza koła zamachowego
  • Ramie łączące czopy

Wał korbowy silnika spalinowego jest drążony, wewnątrz pod ciśnieniem jest tłoczony olej silnikowy smarujący panewki stopy korbowodu oraz czopy główne wału[2]. W przypadku silnika dwusuwowego smarowanego mieszankowo, wał korbowy jest pełny i dzielony celem montażu łożysk tocznych przy czopach głównych i korbowych.

Na zakończeniu wału korbowego osadzane bywają elementy takie jak: koła zębate pompy oleju, napędu rozrządu, koła zamachowego, itd[2].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

Zdjęcie przedstawiające wał korbowy największego na świecie silnika wodzikowego Wärtsilä-Sulzer RTA96-C (14 cylindrów, 108900 KM)

Przypisy

  1. Zbigniew Dąbrowski: Wały Maszynowe. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1999, s. 11, seria: Podstawy Konstrukcji Maszyn. ISBN 83-01-12816-X.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Jan Aleksander Wajand, Jan Tomasz Wajand: Tłokowe silniki spalinowe średnio- i szybkoobrotowe. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techinczne, 2005, s. 273-. ISBN 8320430542.
  3. Andrzej Dziurski (et al.): Przykłady obliczeń z podstaw konstrukcji maszyn. Eugeniusz Mazanek (red.). Wyd. 2. T. 1. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2008, s. 415. ISBN 978-83-204-3418-7.
  4. Marek Bijak-Żochowski (et al.): Podstawy Konstrukcji Maszyn. Marek Dietrich (red.). Wyd. 3. T. 2. Warszawa: Wydawnictwo Naukowo-Techniczne, 1999, s. 455. ISBN 83-204-2345-7.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Piotr Zając: Silniki pojazdów samochodowych. Warszawa: Wydawnictwo Komunikacji i Łączności, 2009, s. 191-196. ISBN 978-83-206-1735-1.