Wskaźnik masy ciała

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Tabela BMI

Wskaźnik masy ciała[1] (ang. Body Mass Index (BMI); również: wskaźnik Queteleta II) – współczynnik powstały przez podzielenie masy ciała podanej w kilogramach przez kwadrat wysokości podanej w metrach[2]. Klasyfikacja (zakres wartości) wskaźnika BMI została opracowana wyłącznie dla dorosłych[3] i nie może być stosowana u dzieci. Dla oceny prawidłowego rozwoju dziecka wykorzystuje się siatki centylowe, które powinny być dostosowane dla danej populacji.

Oznaczanie wskaźnika masy ciała ma znaczenie w ocenie zagrożenia chorobami związanymi z nadwagą i otyłością, np. cukrzycą, chorobą niedokrwienną serca, miażdżycą. Podwyższona wartość BMI związana jest ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia takich chorób.

Wzór matematyczny[edytuj | edytuj kod]


BMI=\frac{\text{masa} }{\text{(wzrost)}^2 }

Masa musi być podana w kilogramach, a wzrost w metrach (nie w centymetrach)[4].

Zakresy wartości BMI[edytuj | edytuj kod]

Dla osób dorosłych wartość BMI wskazuje[3] na:

a) wg podstawowej klasyfikacji:

b) wg poszerzonej klasyfikacji:

  • < 16,0 – wygłodzenie
  • 16,0–16,99 – wychudzenie (spowodowane często przez ciężką chorobę lub anoreksję)
  • 17,0–18,49 – niedowagę
  • 18,5–24,99 – wartość prawidłową
  • 25,0–29,99 – nadwagę
  • 30,0–34,99 – I stopień otyłości
  • 35,0–39,99 – II stopień otyłości (otyłość kliniczna)
  • ≥ 40,0 – III stopień otyłości (otyłość skrajna)

Interpretacja wskaźnika BMI[edytuj | edytuj kod]

BMI jest bardzo prosty w użyciu, jest jednak dosyć niedokładnym wskaźnikiem niedowagi, nadwagi czy też ryzyka chorób związanych z tą drugą. Kulturyści mogą mieć BMI wskazujące na skrajną otyłość, posiadając jednocześnie bardzo mało tkanki tłuszczowej. Z drugiej strony, BMI zupełnie zdrowych, szczupłych i wysokich lekkoatletów może wskazywać na skrajną niedowagę (np. BMI Yohanna Diniza przy wzroście 185 cm i wadze 59 kg wyniesie 17,24). Związek między wielkością wskaźnika a ryzykiem chorób różni się między populacjami o różnych proporcjach ciała. I tak wśród Azjatów ryzyko cukrzycy jest znacząco wyższe przy niższych wartościach BMI[3]. Zawartość tłuszczu w organizmie jest też wyższa u kobiet, niż u mężczyzn przy normalnej masie ciała. W przypadku kobiet tkanka tłuszczowa odpowiada za płodność i dojrzewanie płciowe[5].

Dokładniejszym, ale trudniejszym do zmierzenia bez specjalistycznej aparatury wskaźnikiem zagrożeń wynikających z nadmiaru tkanki tłuszczowej jest procentowa zawartość tłuszczu w organizmie.

W praktyce klinicznej nie jest zalecane stosowanie wskaźnika BMI do oznaczania prawidłowej masy ciała dla dzieci do ok. 14 roku życia, służą do tego tabele centylowe i odpowiednia interpretacja danych dot. masy ciała i wzrostu - głównie bierze się pod uwagę jaka jest różnica w tzw. kanałach centylowych wzrostu i masy ciała dla danego dziecka.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Bogusława Baranowska, Barbara Krzyżanowska-Świniarska: Zaburzenia odżywiania. W: Piotr Gajewski, Andrzej Budaj, Wiktoria Leśniak, Ewa Niżankowska-Mogilnicka, Filip Mejza, Witold Bartnik, Łukasz Streszyński, Barabara Jarząb, Ewa Płaczkiewicz-Jankowska, Franciszek Kokot, Robert Drabczyk, Andrzej Hellman, Bogdan Ochrem, Irena Zimmermann-Górska, Jan Sznajd, Marek L. Kowalski, Agnieszka, Padjas, Anna Członkowska, Marek Bodzioch, Maciej Krzakowski, Krzysztof Krzemieniecki, Wojciech Wysocki, Piotr Zaborowski, Janusz Szajewski, Konstanty Szułdrzyński, Jacek Łuczak, Roman Jaschke, Miłosz Jankowski, Bogdan Solnica, Jacek Mrukowicz, Grzegorz Goncerz & Bartłomiej Rogorz: Interna Szczeklika. Podręcznik chorób wewnętrznych 2013. Kraków: Medycyna Praktyczna, 2013, s. 1402. ISBN 978-83-7430-379-8.
  2. Chapter 75. Evaluation and Management of Obesity. W: Anthony S. Fauci, Eugene Braunwald, Dennis L. Kasper, Stephen L Hauser, Dan L. Longo, Joseph Loscalzo: Harrison's principles of internal medicine. New York: McGraw-Hill Medical, 2008. ISBN 978-0-07-146633-2.
  3. 3,0 3,1 3,2 WHO :: Global Database on Body Mass Index
  4. About BMI for Adults (ang.). Centers for Disease Control and Prevention. [dostęp 2012-03-28].
  5. Bogusław Pawłowski, Małgorzata Rozmus-Wrzesińska: Atrakcyjność względnej masy i kształtu ciała. W: Bogusław Pawłowski: Biologia atrakcyjności człowieka. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2009, s. 111. ISBN 978-83-235-0487-0.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.