Xunzi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Xunzi
Chińskie nazwisko i imię
Hanyu pinyin Xúnzǐ
Wade-Giles Hsün-tzu
Zn. tradycyjne 荀子
Zn. uproszczone 荀子

Xunzi (ok. 298-ok. 238 p.n.e.) – filozof chiński, kontynuator myśli Konfucjusza.

Jego prawdziwym imieniem było Xun Kuang (荀況) lub Xun Qing (荀卿)[1]. Pochodził z państwa Zhao. W wieku 50 lat przeniósł się do Qi, skąd na skutek intryg musiał wyemigrować do Chu, gdzie prawdopodobnie zmarł[2]. Pozostawił po sobie napisane w formie traktatów filozoficznych, składające się z 32 rozdziałów dzieło nazwane jego imieniem[1].

Nauczał, że każda z trzech potęg wszechświata: Niebo, Ziemia i Człowiek, ma swoje własne, konkretne powołanie. Powołaniem człowieka jest wykorzystywanie tego, co daje mu Ziemia i Niebo i tworzenie kultury. Pod pojęciem Nieba rozumiał nieosobowy, bezimienny i bezstronny ład przyrody[1].

Xunzi głosił, że człowiek jest zły z natury i rodzi się z wrodzonym pragnieniem korzyści i przyjemności zmysłowych. Tylko wychowanie i kultura mogą uczynić go wartościowym. Wyróżniał 2 nurty pochodzenia moralności:

  • współpraca społeczna, przejawiająca się w organizacji społecznej, dzięki której ludzie mogą współpracować i wspierać się wzajemnie w zaspokajaniu własnych pragnień.
  • człowiek potrzebuje moralności nie dlatego, że nie może się bez niej obejść, ale dlatego, iż powinien ją mieć.

Aby organizacja społeczna zaistniała, trzeba wypracować reguły postępowania (li) – obrzędy, ceremonie, konwencje społeczne. Zapewniają one kontrolę, pielęgnację i upiększenie ludzkiej natury[1].

Zaprzeczał istnieniu duchów, zjawisk nadprzyrodzonych i przepowiedni, kładł jednak duży nacisk na ceremonie pogrzebowe i ofiarne (zwłaszcza składane przodkom), które uważał za ważne elementy kultury[1]. Muzykę traktował jako narzędzie wychowania.

Rozwinął teorie logiczne wykorzystując je do krytyki późniejszych moistów i szkoły nazw.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Encyklopedia historyczna świata. Tom III. Kraków: Wyd. Opres, 2000, s. 323. ISBN 83-85909-61-3.
  2. Wstęp. W: Mencjusz i Xunzi: O dobrym władcy, mędrcach i naturze ludzkiej. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie DIALOG, 1999. ISBN 83-86483-74-1.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]