Zakrzep

Zakrzep, inaczej skrzeplina (łac. thrombus) – tworzący się za życia organizmu, w świetle naczynia, czop, powstały na skutek wykrzepiania krwi lub zlepiania się i osadzania płytek krwi.

Patogeneza

Skrzeplina powstaje gdy:

• zmianie uległa ściana naczynia, zatracając swój antykoagulacyjny charakter,
• występują zaburzenia w warstwowym przepływie krwi,
• występują zmiany w składzie krwi (np. nadpłytkowość).

Powyższe trzy cechy to tak zwana triada Virchowa.

Podział

• skrzeplina warstwowa (łac. thrombus lamellaris) – powstaje na skutek zlepiania i osadzania się płytek
• skrzeplina zamykająca (łac. thrombus obturatorius) – zamyka całkowicie światło naczynia
• skrzeplina przyścienna (łac. thrombus parietalis) – osadza się przy ścianach naczynia, nie zamyka całkowicie jego światła
• skrzeplina szklista (łac. thrombus hyalinicus) – występuje tylko w naczyniach włosowatych
• skrzeplina kulista (łac. thrombus globosus) – występuje tylko w jamach serca
• skrzeplina pierwotna (łac. thrombus autochtonus) – pierwotna skrzeplina powstała w mechanizmie konglutynacji
• skrzeplina przedłużona (łac. thrombus prolongatus) – rozbudowana skrzeplina powstała na bazie skrzepliny pierwotnej w mechanizmie koagulacji

Przebieg

Skrzeplina może ulegać rozmiękaniu (rozpuszczeniu przez granulocyty), organizacji lub zwapnieniu.

Organizacja skrzepliny polega na wrastaniu w nią fibroblastów wytwarzających włókna kolagenowe i otaczaniu jej przez śródbłonek naczynia. Jeżeli organizacji podlega skrzeplina przyścienna następuje trwałe zwężenie światła naczynia. Jeżeli proces dotyczy skrzepliny zamykającej, naczynie ulega zarośnięciu. Niekiedy w trakcie organizacji skrzepliny zamykającej, mogą wytworzyć się kanały, w które wnikają komórki śródbłonka, wyścielając je od środka i tworząc nowe drogi przepływu krwi.

Powikłania

Możliwe następstwa skrzepliny:

• oderwanie skrzepliny i wtórny zator
• niedokrwienie okolicznych tkanek (np. zawał serca, jelita, jądra, udar niedokrwienny mózgu)
• przekrwienie bierne – na skutek utrudnienia odpływu krwi
• ropnie przerzutowe – powstałe na skutek oderwania fragmentów zakażonej skrzepliny.

Zobacz też

• embolektomia
• zator

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.