Zalew Przeczycko-Siewierski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zbiornik Przeczyce
Zbiornik Przeczyce
Państwo  Polska
Powierzchnia 5,1 km²
Wymiary 4,2 × 1,5 km
Głębokość
• średnia
• maksymalna

4,4 m
8 m
Objętość 20,7 km³
Wysokość lustra 287,3 m n.p.m.
Rzeki zasilające Czarna Przemsza, Mitręga
Rzeki wypływające Czarna Przemsza
Rodzaj jeziora sztuczne
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zbiornik Przeczyce
Zbiornik Przeczyce
Ziemia 50°27′16,0″N 19°12′27,1″E/50,454444 19,207528

Zbiornik Przeczyce – utworzony w 1963 r. zbiornik zaporowy na Czarnej Przemszy w miejscu jej przełomu przez Próg Środkowotriasowy w okolicach Przeczyc (województwo śląskie, powiat będziński, gmina Mierzęcice). Zbiornik Przeczyce położony jest pod względem fizycznogeograficznym w obrębie Garbu Tarnogórskiego na Wyżynie Śląskiej, a według kryteriów administracyjnych na terenie dwóch gmin – wschodnia część jest zaliczana do Siewierza, natomiast zachodnia wchodzi w skład gminy Mierzęcice.

W obrębie zatopionego dna doliny Czarnej Przemszy oraz okolicy zbiornika znajdują się pozostałości umocnień polowych pochodzących z lat 30. XX w. oraz z okresu II Wojny Światowej. Są to głównie elementy Obszaru Warownego "Śląsk".

Parametry morfometryczne[edytuj | edytuj kod]

Podstawowe parametry zbiornika Przeczyce przedstawiają się następująco[1]:

  • minimalny poziom piętrzenia - 282,60 m n.p.m.
  • normalny poziom piętrzenia - 289,25 m n.p.m.
  • maksymalny poziom piętrzenia - 290,00 m n.p.m.
  • powierzchnia zbiornika (przy maksymalnym poziomie piętrzenia) - 5,1 km2
  • długość zbiornika - 4,2 km
  • szerokość maksymalna zbiornika - 1,5 km
  • średnia szerokość - 1,12 km
  • wskaźnik wydłużenia - 3,75
  • długość linii brzegowej - 13,8 km
  • uwyspienie - 0,6%
  • pojemność martwa zbiornika- 1,24 mln m3
  • pojemność użytkowa zbiornika (przy maksymalnym poziomie piętrzenia)-16,55 mln m3
  • pojemność powodziowa stała - 2,95 mln m3
  • pojemność całkowita (przy maksymalnym poziomie piętrzenia) - 20,74 mln m3
  • głębokość maksymalna (przy maksymalnym poziomie piętrzenia) - 9,1 m
  • głębokość średnia (przy maksymalnym poziomie piętrzenia) - 4,4 m
  • wskaźnik odsłonięcia (otwartości) zbiornika - 107
  • wskaźnik zwartości - 0,0441
  • wskaźnik rozwinięcia objętości - 1,45
  • wskaźnik kształtu misy zbiornika - 0,48

Funkcje zbiornika[edytuj | edytuj kod]

Zbiornik Przeczyce oprócz znaczenia przyrodniczego i krajobrazowego pełni zadania przeciwpowodziowe oraz turystyczno-rekreacyjne (miejsce rekreacji dla mieszkańców GOPu). Akwen jest wykorzystywany do uprawiania wędkarstwa, żeglarstwa, narciarstwa wodnego i sportów motorowodnych. Przez zlokalizowane w zaporze czołowej ujęcie, pobierano wodę przerzucaną następnie do zlewni Brynicy (od połowy lat 90. XX w. przerzut wody nie ma miejsca mimo istnienia takiej możliwości). Zbiornik zapewnia również przepływ nienaruszalny i wymagany w Czarnej Przemszy poniżej zapory czołowej, co ma istotne znaczenie dla zaspokojenia potrzeb wodnych m.in. będzińskiej elektrociepłowni[1][2].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Martyna Rzętała: Procesy brzegowe i osady denne wybranych zbiorników wodnych w warunkach zróżnicowanej antropopresji (na przykładzie Wyżyny Śląskiej i jej obrzeży). Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2003, s. 147. ISBN 83-226-1287-7. (pol.)
  2. Mariusz Rzętała: Funkcjonowanie zbiorników wodnych oraz przebieg procesów limnicznych w warunkach zróżnicowanej antropopresji na przykładzie regionu górnośląskiego. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2008, s. 172. ISBN 978-83-226-1809-7. (pol.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Martyna Rzętała: Procesy brzegowe i osady denne wybranych zbiorników wodnych w warunkach zróżnicowanej antropopresji (na przykładzie Wyżyny Śląskiej i jej obrzeży). Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2003, s. 147. ISBN 83-226-1287-7. (pol.)
  • Mariusz Rzętała: Funkcjonowanie zbiorników wodnych oraz przebieg procesów limnicznych w warunkach zróżnicowanej antropopresji na przykładzie regionu górnośląskiego. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2008, s. 172. ISBN 978-83-226-1809-7. (pol.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]