Zaniedbywalne starzenie się

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Stułbia – przykład organizmu niestarzejącego się.
Żółw malowany może dożyć 60 lat, a jego płodność i sprawność nie maleje z wiekiem.
Sosna długowieczna może dożyć 4000 lat, co roku wytwarzając nasiona.

Zaniedbywalne starzenie się – określenie stanu organizmu, w którym nie następuje proces starzenia się albo jest on zbyt wolny, aby dało się go stwierdzić. Organizmy, których starzenie się jest zaniedbywalne, nie mają maksymalnej długości życia, a ich zdolności reprodukcyjne nie maleją z czasem. Umierają one jedynie z przyczyn niezwiązanych ze starością (np. bycie zjedzonym, choroba lub wypadek). Prawdopodobieństwo śmierci u takich organizmów nie rośnie z czasem, w przeciwieństwie do organizmów starzejących się, u których gwałtownie rośnie w miarę zbliżania się do maksymalnej długości życia.

Badania nad zaniedbywalnym starzeniem się dostarczają istotnych informacji dla zrozumienia procesów starzenia się i pozwalają testować dotyczące ich teorie[1]. Zjawisko to jest również przytaczane jako dowód możliwości opracowania technologii przedłużania życia u ludzi[2].

Stwierdzanie zaniedbywalnego starzenia się[edytuj | edytuj kod]

Termin „zaniedbywalne starzenie się” wprowadził w 1991 roku C. E. Finch[3]. W kolejnych latach znaczenie tego terminu zostało uściślone. Aby je stwierdzić u jakiegoś gatunku, musi on spełniać dwa kryteria[4]:

  • brak obserwowalnego zwiększenia umieralności ani zmniejszenia zdolności reprodukcyjnych z czasem,
  • brak obserwowalnego zmniejszenia zdolności fizjologicznych ani odporności na choroby z czasem.

Zaniedbywalne starzenie się stwierdza się u organizmów wielokomórkowych i żyjących samodzielnie. Nie odnosi się ono do organizmów jednokomórkowych, jak również do organizmów wielokomórkowych tworzących kolonie, kormusy i polikormony. Organizmy takie są uznawane za praktycznie nieśmiertelne, a znane rekordy długości życia sięgają kilkunastu tysięcy lat w przypadku zwierząt (gąbki)[5] i miliona lat w przypadku roślin (topola osikowa)[6].

Organizmy starzejące się w sposób zaniedbywalny[edytuj | edytuj kod]

Specyficzną gromadą organizmów wielokomórkowych, w której niektóre gatunki nie ulegają procesowi starzenia, są stułbiopławy. Stwierdzono, że stułbia spełnia kryteria zaniedbywalnego starzenia się[7]. Turritopsis nutricula posiada z kolei możliwość powracania do stadium polipa, powtarzając swój cykl życiowy potencjalnie w nieskończoność[8].

Drugą grupę stanowią organizmy, które rosną przez całe swoje życie. Wiąże się to często również ze stopniowym wzrostem zdolności reprodukcyjnych. Wiek takich organizmów określa się na podstawie ich masy, liczby słojów drzewa bądź struktury otolitów[9]. Przykładami takich organizmów, wraz ze znanymi rekordami długości ich życia, są:

Zaniedbywalne starzenie się u ludzi[edytuj | edytuj kod]

Obecny rekord długości życia człowieka to 122 lata[14]. Istnieją badania naukowe sugerujące, że proces starzenia się u ludzi zatrzymuje się w wieku 90–100 lat, a śmiertelność stabilizuje na poziomie około 50% rocznie[15]. Wyniki tych badań są jednak kwestionowane w ostatnich latach[16].

Istnieje szereg organizacji zajmujących się promowaniem badań nad przedłużaniem życia u ludzi, m.in. American Aging Association, Life Extension Foundation, Methuselah Foundation i SENS Foundation. Jednym z kierunków proponowanych przez nie badań jest uzyskanie zaniedbywalnego starzenia się u ludzi, na wzór organizmów, u których ono występuje. Współcześnie (2012 rok) nie odniesiono sukcesu w przedłużeniu życia u ludzi.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 John C. Guerin. Emerging area of aging research: long-lived animals with "negligible senescence". „Annals of the New York Academy of Sciences”. 1019 (1), s. 518–520, 2006. doi:10.1196/annals.1297.096. PMID 15247078 (ang.). 
  2. Sarah Marr: Understanding SENS Foundation: mission, message and more (ang.). SENS Foundation, 2008-10-28. [dostęp 2012-05-16].
  3. 4. Negligible Senescence. W: Caleb E. Finch: Longevity, Senescence, and the Genome. University of Chicago Press, 1991. ISBN 978-0226248882. (ang.)
  4. Caleb E. Finch, S.N. Austad. History and prospects: symposium on organisms with slow aging. „Experimental Gerontology”. 36 (4–6), s. 593–597, 2001-04 (ang.). 
  5. AnAge entry for Scolumastra joubini (ang.). W: The Animal Ageing & Longevity Database [on-line]. [dostęp 2012-05-16].
  6. Michael C. Grant. The Trembling Giant. „Discover Magazine”, 1993-10-01 (ang.). [dostęp 2012-05-16]. 
  7. Daniel E. Martinez. Mortality patterns suggest lack of senescence in hydra. „Experimental Gerontology”. 33 (3), s. 217–225, 1998 (ang.). [dostęp 2012-05-16]. 
  8. Giorgio Bavestrello, Christian Sommer, Michele Sara. Bi-directional conversion in Turritopsis nutricula. „Ascepts of Hydrozoan Biology”. Sci. Mar.. 56 (2–3), s. 137–140, 1993 (ang.). [dostęp 2012-05-16]. 
  9. Cailliet, G.M., Andrews, A.H., Burton, E.J., i inni. Age determination and validation studies of marine fishes: do deep-dwellers live longer?. „Experimental Gerontology”. 36. s. 739–764 (ang.). [dostęp 2012-05-16]. 
  10. Kristen M. Munk. Maximum Ages of Groundfishes in Waters off Alaska and British Columbia and Considerations of Age Determination. „Alaska Fishery Research Bulletin”. 8 (1), s. 12–21, 2001 (ang.). [dostęp 2012-05-16]. 
  11. 11,0 11,1 11,2 11,3 11,4 11,5 Species with Negligible Senescence (ang.). W: The Animal Ageing & Longevity Database [on-line]. [dostęp 2012-05-16].
  12. Valery Ziuganov, Eduardo San Miguel, Richard J. Neves, i inni: Life span variation of the freshwater pearlshell: a model species for testing longevity mechanisms in animals (ang.). 2000. [dostęp 2012-05-16]. s. 102–105.
  13. John Roach: 405-Year-Old Clam Called Longest-Lived Animal (ang.). National Geographic, 2007-10-29. [dostęp 2012-05-16].
  14. Ewa Sikora: Opóźnić starość. Polska Akademia Nauk. [dostęp 2012-05-16].
  15. M. Greenwood, J.O. Irwin. The biostatistics of senility. „Human Biology”. 11, s. 1–23, 1939 (ang.). [dostęp 2012-05-16]. 
  16. Leonid A. Gavrilov, Natalia S. Gavrilova. Mortality Measurement at Advanced Ages: A Study of the Social Security Administration Death Master File. „North American Actuarial Journal”. 13 (3), s. 432–447, 2001 (ang.).