Perłoródka rzeczna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Perłoródka rzeczna
Margaritifera margaritifera[1]
(Linnaeus, 1758)
Grupa perłoródek rzecznych
Grupa perłoródek rzecznych
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ mięczaki
Gromada małże
Podgromada Palaeoheterodonta
Rząd Unionoida
Rodzina perłoródkowate
Rodzaj Margaritifera
Gatunek perłoródka rzeczna
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 EN pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Perłoródka rzeczna, skójka perłorodna (Margaritifera margaritifera) – holarktyczny gatunek słodkowodnego małża z rodziny perłoródkowatych (Margaritiferidae).

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Osiąga długość do 12 cm, żyje w rzekach i strumieniach o bezwapiennym podłożu; bardzo wrażliwa na zanieczyszczenia wód (bioindykator).

Małże te żyją od kilku miesięcy do ponad 100 lat. Ich rozród związany jest ze stadium larwalnym; glochidium, które pasożytuje na rybach. Perłoródka rzeczna wytwarza 3-4 miliony larw. Drobne i pozbawione haków glochidia rozwijają się we wszystkich czterech półskrzelach samic. Mogą być one przetrzymywane w marsupiach skrzelowych jedynie przez kilka tygodni. Glochidia zbudowane są z dwuklapowej muszelki wyścielonej larwalnym płaszczem, mięśnia zwieracza, lepkiej nici oraz szczecin zmysłowych. Po przytwierdzeniu się glochidium do skrzeli lub płetw ryby, zostaje otoczone cystą nabłonkową i przechodzi do pasożytniczego trybu życia (okres ten trwa od 3 dni do 10 miesięcy). W tym czasie dochodzi do metamorfozy. Następnie po pęknięciu cyst nabłonkowych młode małże opuszczają ciało żywiciela.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Perłoródka rzeczna dawniej występowała pospolicie w wodach Europy, wyginęła w wielu stanowiskach, w tym także w Polsce, gdzie żyła możliwe, że również poza Dolnym Śląskiem. W latach 2006–2007 w jednym z potoków sudeckich, Kocim Potoku, znaleziono puste muszle tego małża, wskazujące na, jeśli nie zachowanie tam się szczątkowej jego populacji, to przynajmniej jego wyginięcie w Polsce dopiero w ostatnich latach.

W Muzeum Przyrodniczym we Wrocławiu znajduje się okaz tego gatunku.

Na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkową[3]. W Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt został zaliczony do kategorii EX[4].

Przypisy

  1. Margaritifera margaritifera w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Margaritifera margaritifera. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną (Dz. U. z 2004 r. Nr 220, poz. 2237).
  4. Anna Dyduch-Falniowska & Katarzyna Zając: Polska Czerwona Księga Zwierząt: Margaritifera margaritifera (Linneaus, 1758). Instytut Ochrony Przyrody PAN. [dostęp 6 października 2011].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Błaszczak Czesław: Zoologia. Bezkręgowce. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN SA, 2009. ISBN 978-83-01-161-088.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]