Ziarnówka blada

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ziarnówka blada
Cystoderma carcharias 27630.jpg
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina pieczarkowate
Rodzaj ziarnówka
Gatunek ziarnówka blada
Nazwa systematyczna
Cystoderma carcharias (Pers.) Fayod
Annls Sci. Nat., Bot., sér. 7 9: 351 (1889)
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
2010-10-09 Cystoderma carcharias cropped.jpg
Cystoderma carcharias G9.JPG

Ziarnówka blada (Cystoderma carcharias (Pers. Konr. & Maubl.) – gatunek grzybów należący do rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Agaricaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Łacińska nazwa gatunkowa carcharias oznacza "szorstki", "z szorstką powierzchnią"[2]. Nazwę polską (ziarnówka blada) podali Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda w 1968[3]. W atlasach grzybów czasami używana jest też nazwa ziarnówka biała[2]. Ma ponad 10 synonimów łacińskich. Niektóre z nich[4]:

  • Agaricus carcharias Pers. 1797
  • Agaricus granulosus var. carcharias (Pers.) Fr. 1838
  • Lepiota carcharias (Pers.) P. Karst. 1879
  • Lepiota granulosa var. carcharias (Pers.) P. Kumm. 1871

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

2-6 cm średnicy. Początkowo wypukły, potem stożkowato-dzwonkowaty, w końcu płaski, zazwyczaj z podwiniętym brzegiem i garbkiem pośrodku. Powierzchnia drobnoziarnista, o barwie od brudnobiałej do jasnoszarej, przeważnie z różowawym odcieniem. Brzeg jest biały i często z resztkami osłony[5].

Blaszki

Wąskie, przyrośnięte, gęste, cienkie, z międzyblaszkami. Białe, z wiekiem nieco żółkną[2].

Trzon

7 cm wysokości, 0,8 cm grubości. Posiada lejkowaty pierścień, z białawą, gładką stroną górną i szarawą dolną. Powyżej strefy pierścienia biały i gładko włóknisty, pod pierścieniem barwy kapelusza i ziarnisto łuskowaty[2].

Miąższ

Blady, o zapachu kurzu i obrzydliwym smaku[2].

Wysyp zarodników

Biały. Zarodniki elipsoidalne, białe, amyloidalne, o rozmiarach 4–5.5 - 3 µm[6]

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Występuje dość pospolicie w Ameryce Północnej, Europie oraz w Azji na obszarach o klimacie umiarkowanym[6]. Rośnie na ziemi w lasach, głównie iglastych, oraz na wrzosowiskach, najczęściej w igliwiu lub wśród mchów i szczątków roślinnych. Owocniki wytwarza od września do listopada[5]. W Polsce gatunek pospolity[3].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Saprotrof[3]. Grzyb niejadalny ze względu na nieprzyjemny smak i zapach[2].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Ewald Gerhardt: Przewodnik – grzyby. Warszawa: Multico, 2004. ISBN 83-7073-084-1.
  3. 3,0 3,1 3,2 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  5. 5,0 5,1 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  6. 6,0 6,1 Mycotaxon, vol. VXXXVI, s. 455-473. [dostęp 2014-03-03].