Ziarnówka blada

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ziarnówka blada
Ziarnówka blada: zdjęcie
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina pieczarkowate
Rodzaj ziarnówka
Gatunek ziarnówka blada
Nazwa systematyczna
Cystoderma carcharias (Pers.) Fayod
Annls Sci. Nat., Bot., sér. 7 9: 351 (1889)
2010-10-09 Cystoderma carcharias cropped.jpg
Cystoderma carcharias G9.JPG

Ziarnówka blada (Cystoderma carcharias (Pers. Konr. & Maubl.) – gatunek grzybów należący do rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Agaricaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Łacińska nazwa gatunkowa carcharias oznacza "szorstki", "z szorstką powierzchnią"[2]. Nazwę polską (ziarnówka blada) podali Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda w 1968[3]. W atlasach grzybów czasami używana jest też nazwa ziarnówka biała[2]. Ma ponad 10 synonimów łacińskich. Niektóre z nich[4]:

  • Agaricus carcharias Pers. 1797
  • Agaricus granulosus var. carcharias (Pers.) Fr. 1838
  • Lepiota carcharias (Pers.) P. Karst. 1879
  • Lepiota granulosa var. carcharias (Pers.) P. Kumm. 1871

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

2-6 cm średnicy. Początkowo wypukły, potem stożkowato-dzwonkowaty, w końcu płaski, zazwyczaj z podwiniętym brzegiem i garbkiem pośrodku. Powierzchnia drobnoziarnista, o barwie od brudnobiałej do jasnoszarej, przeważnie z różowawym odcieniem. Brzeg jest biały i często z resztkami osłony[5].

Blaszki

Wąskie, przyrośnięte, gęste, cienkie, z międzyblaszkami. Białe, z wiekiem nieco żółkną[2].

Trzon

7 cm wysokości, 0,8 cm grubości. Posiada lejkowaty pierścień, z białawą, gładką stroną górną i szarawą dolną. Powyżej strefy pierścienia biały i gładko włóknisty, pod pierścieniem barwy kapelusza i ziarnisto łuskowaty[2].

Miąższ

Blady, o zapachu kurzu i obrzydliwym smaku[2].

Wysyp zarodników

Biały. Zarodniki elipsoidalne, białe, amyloidalne, o rozmiarach 4–5.5 - 3 µm[6]

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Występuje dość pospolicie w Ameryce Północnej, Europie oraz w Azji na obszarach o klimacie umiarkowanym[6]. Rośnie na ziemi w lasach, głównie iglastych, oraz na wrzosowiskach, najczęściej w igliwiu lub wśród mchów i szczątków roślinnych. Owocniki wytwarza od września do listopada[5]. W Polsce gatunek pospolity[3].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Saprotrof[3]. Grzyb niejadalny ze względu na nieprzyjemny smak i zapach[2].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Ewald Gerhardt: Przewodnik – grzyby. Warszawa: Multico, 2004. ISBN 83-7073-084-1.
  3. 3,0 3,1 3,2 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  5. 5,0 5,1 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  6. 6,0 6,1 Mycotaxon, vol. VXXXVI, s. 455-473. [dostęp 2014-03-03].