Łobzów (Kraków)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy historycznej dzielnicy Krakowa. Zobacz też: Łobzów (ujednoznacznienie).
Łobzów
Ilustracja
Pałac Królewski w Łobzowie
Państwo  Polska
Miasto Kraków
Dzielnica V Krowodrza, VI Bronowice
Data budowy od XIV wieku
Położenie na mapie Krakowa
Mapa konturowa Krakowa, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Łobzów”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Łobzów”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Łobzów”
Ziemia50°04′31″N 19°54′10″E/50,075278 19,902778

Łobzów – obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy V Krowodrza.

Wieś królewska, położona w drugiej połowie XVI wieku w powiecie proszowickim województwa krakowskiego[1], należała do wielkorządów krakowskich[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

W Łobzowie mieści się Pałac Królewski wzniesiony za panowania Kazimierza Wielkiego. Mieściła się tam letnia rezydencja królewska. W 1357 prawdopodobnie powstał tam gotycki zamek Kazimierza Wielkiego, którą przekształcił w manierystyczny pałac Stefan Batory. Prace te wykonał Santi Gucci, który zaprojektował także rozległy ogród. Kolejne przemiany miały miejsce za panowania Zygmunta III, kiedy to Giovanni Trevano nadał pałacowi szatę barokową. W latach 1642–1646 odrestaurowano budowlę. W XVIII wieku Łobzów podupadł. Po III rozbiorze Polski austriackie władze odebrały Łobzów uniwersytetowi. W 1875 w pałacu zorganizowana została Szkoła Kadetów Piechoty. Obecnie gmach pałacu należy do Politechniki Krakowskiej.

Według austriackiego spisu ludności z 1900 w 86 budynkach w Łobzowie na obszarze 140 hektarów mieszkały 1364 osoby, z czego 1301 (95,4%) było katolikami, 27 (2%) wyznawcami judaizmu, 16 (1,2%) grekokatolikami, a 20 (1,5%) innej religii lub wyznania, 997 (73,1%) było polsko-, 255 (18,7%) niemiecko-, 15 (1,1%) rusko-, a 82 (6%) innojęzycznymi[3].

Teren dawnej rezydencji od strony wschodniej okala mur zbudowany w czasach Stefana Batorego. W jego obrębie znajduje się Ogród Łobzów. Przez teren rezydencji przepływała niegdyś rzeka Młynówka Królewska, zasypana w latach 60. i 70. XX wieku, obecnie stanowiąca deptak. Część terenu rezydencji zajmuje jednostka wojskowa. Na jej terenie mieści się stadion WKS „Wawel” założonego w 1919.

W dwudziestoleciu międzywojennym w Łobzowie stacjonowały następujące jednostki Wojska Polskiego:

W 1994 przy ul. Kijowskiej powstał nowy kościół parafialny pw. bł. Anieli Salawy księży misjonarzy.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Gołębie na Rynku Głównym w Krakowie

Z Łobzowem jest związana popularna przyśpiewka krakowska:

Przyleciał ptaszek z Łobzowa
usiadł na Rynku Krakowa
Asa, tadarasa, asa tadarasa
usiadł na Rynku Krakowa...
A na tym rynku w Krakowie
domy stanęły na głowie,
asa, tadarasa, asa, tadarasa
domy stanęły na głowie.
I zatańczyły, raz, dwa trzy,
a ptaszek siedzi i patrzy,
asa, tadarasa, asa, tadarasa,
a ptaszek siedzi i patrzy.
A kiedy się już napatrzył,
to sam zatańczył, raz, dwa, trzy,
asa, tadarasa, asa, tadarasa,
to sam zatańczył raz, dwa, trzy!

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 1, Mapy, plany, Warszawa 2008, k. 1.
  2. Franciszek Leśniak, Wielkorządcy krakowscy XVI-XVIII wieku, Kraków 1996, s. 18-19.
  3. Gemeindelexikon der im Reichsrate vertretenen Königreiche und Länder, bearbeitet auf Grund der Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1900, XII. Galizien. Wien: 1907.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]