Korpus Kadetów Nr 1

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Korpus Kadetów Nr 1
Ilustracja
Odznaka 1 Korpusu Kadetów
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1918
Rozformowanie 1939
Tradycje
Święto 2 czerwca
Nadanie sztandaru 3 maja 1923
Dowódcy
Pierwszy ppłk Stanisław Hlawaty
Ostatni ppłk Stanisław Daniluk
Organizacja
Dyslokacja garnizon Lwów
Rodzaj sił zbrojnych wojsko
Podległość Wojskowy Instytut Naukowo-Oświatowego Ministerstwa Spraw Wojskowych

Korpus Kadetów Nr 1 Marszałka Józefa Piłsudskiego (KK-2) – korpus kadetów Wojska Polskiego II RP.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Tuż po zakończeniu I wojny światowej w listopadzie 1918 na bazie Wojskowej Wyższej Szkoły Realnej w Łobzowie wojska austriackich zorganizowana została Szkoła Podchorążych[1]. Szkoła podporządkowana była Ministrowi Spraw Wojskowych poprzez Departament Szkolnictwa Wojskowego. 25 lipca 1919 Minister Spraw Wojskowych przemianował Szkołę Podchorążych na Korpus Kadetów[2]. Podczas wojny polsko-bolszewickiej 54 starszych kadetów zgłosiło się ochotniczo na front[3]. Kadeci uczestniczyli także w powstaniach śląskich[3]. W III powstaniu śląskim polegli kadeci KK1[4][5]. Przy siedzibie KK1 we Lwowie ustanowiono pomnik ku czci kadetów poległych w walkach o wyzwolenie Górnego Śląska[6].

W 1921 korpus został przeniesiony do garnizonu Lwów i umieszczony w budynkach byłej austriackiej wojskowe szkoły kadeckiej[1]. Szkoła mieściła się przy ulicy Kadeckiej we Lwowie[1]. W połowie lat 20. Korpus Kadetów pozostawała pod zarządem i kontrolą Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego[1].

Działalność Korpusu Kadetów Nr 1 został oparty na statucie organizacyjnym, wydanym w Dzienniku Rozkazów MSWoj. nr 33/22 i 26/25 oraz na regulaminie bazującym na tradycjach Szkoły Rycerskiej i Korpusu Kadetów z czasów Księstwa Warszawskiego[1]. W 1926 w szkole funkcjonowało 10 oddziałów klas IV-VIII o typie matematyczno-przyrodniczym[1]. Absolwenci Korpusu Kadetów Nr 1 mieli prawo ubiegać się o wstęp na studia uniwersyteckie bądź do kształcenia w szkołach oficerskich[1].

3 maja 1923 na placu Mariackim we Lwowie prof. Leon Syroczyński, w imieniu weteranów powstania styczniowego wręczył komendantowi korpusu autentyczną chorągiew powstańczą[3]. Był to sztandar pierwotnie ocalony w powstaniu styczniowym 1863 przez ks. Kazimierza Światopełk-Mirskiego[7][8][9].

Zostało powołane Towarzystwo Przyjaciół Korpusu Kadetów nr 1, którego prezesem był wiceprezydent Lwowa, Wawrzyniec Kubala[10][11]. W ramach szkoły było wydawane czasopismo „Orlęta”.

W westybulu Korpusu 10 listopada 1928 odsłonięto popiersie Marszałka Józefa Piłsudskiego, wykonany przez E. Rajchertównę[12][13]. 17 marca 1933 Marszałek Józef Piłsudski wyraził zgodę na nadania swojego imienia Korpusowi Kadetów Nr 1[3]. W 1935 korpus, dotychczas podległy szefowi Departamentu Piechoty M.S.Wojsk., podporządkowany został szefowi Wojskowego Instytutu Naukowo-Oświatowego M.S.Wojsk.

W latach 30. we lwowskim Korpusie Kadetów powstała kaplica, a w 1938 za zasługi przy jej stworzeniu i opiekę nad nią została odznaczona papieskim orderem Pro Ecclesia et Pontifice żona gen. broni Kazimierza Sosnkowskiego[14]. Była przyznawana Odznaka Korpusu Kadetów Nr 1, otrzymał ją m.in. powstaniec styczniowy, Antoni Süss[15]. Latem 1930 otrzymał ją Prezydent RP Ignacy Mościcki[16]. Dla niezamożnych kadetów przyznawano stypendium, pokrywane z pensji za Order Virtuti Militari ks. Mieczysława Tarnawskiego[17]. Na 27 maja 1939 zaplanowano Zjazd Absolwentów Korpusu Kadetów we Lwowie z lat 1919-1939[18].

W czasie mobilizacji pod koniec sierpnia 1939 do lwowskiego garnizonu przybył ewakuowany z Rawicza Korpus Kadetów Nr 2[19].

Kadra Korpusu[edytuj | edytuj kod]

Batalion Korpusu Kadetów Nr 1
Defilada Korpusu Kadetów Nr 1 (21 maja 1929)
Matura wojskowa w Korpusie Kadetów Nr 1
Bierzmowanie w Korpusie Kadetów nr 1 we Lwowie
Gmach Korpusu Kadetów nr 1 we Lwowie (1939)
Komendanci KK Nr 1[20]
Dyrektorzy nauk
Oficerowie
Nauczyciele
Organizacja i obsada personalna w 1939

Pokojowa obsada personalna szkoły w marcu 1939 roku[26][a]:

  • komendant – p.o. ppłk piech. Stanisław Daniluk
  • zastępca komendanta – mjr piech. Włodzimierz Andrzej Latawiec
  • naczelny lekarz medycyny – mjr dr Stanisław Czynciel
  • młodszy lekarz medycyny – por. dr Piotr Władysław Goździk
  • II zastępca komendanta (kwatermistrz) – kpt. adm. (piech.) Stanisław Michał Grondalski
  • oficer administracyjno-materiałowy – kpt. adm. (piech.) Józef Mieczysław Mosiak[b]
  • oficer żywnościowy – kpt. piech. Aleksander Marian Józef Krywald
  • oficer gospodarczy – kpt. int. Alfons Karol Ignacy Kapuściński
  • kapelan – st. kpl. ks. dr Leon Broel-Plater
  • wykładowca fizyki i matematyki – mjr art. Karol Bolesław Szczepanowski
  • wykładowca geografii – kpt. adm. (piech.) Roman Sierociński
  • wykładowca WF – kpt. piech. Roman Bronisław Nemec
  • dowódca 1 kompanii – kpt. adm. (piech.) Józef Bielak
  • wychowawca – por. piech. Zbigniew Kazimierz Czekański
  • wychowawca – por. piech. Władysław Józef Składzień
  • dowódca 2 kompanii – kpt. piech. Karol Andrzej Turek
  • wychowawca – kpt. adm. (piech.) Józef Mieczysław Mosiak
  • wychowawca – por. piech. Ludwik Karol Drąg
  • dowódca 3 kompanii – kpt. adm. (piech.) Stanisław II Zaremba
  • wychowawca – kpt. adm. (piech.) mgr Tadeusz Eugeniusz Makuch
  • dowódca 4 kompanii – kpt. piech. Andrzej Ludwik Tabaczyński
  • wychowawca – kpt. adm. (piech.) Jan I Lasota
  • dowódca 5 kompanii – kpt. piech. Edward II Szymański
  • wychowawca – kpt. adm. (piech.) Józef Sykstus Czaporowski
  • dowódca 6 kompanii – kpt. adm.(piech.) Antoni Józef Jaskorzyński
  • wychowawca – kpt. adm. (piech.) Julian Dziurzyński
  • odkomenderowany – kpt. lek. Juliusz Feliks Dziurzyński

Kadeci[edytuj | edytuj kod]

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

W dniach 27-29 maja 1983 odbył się w Londynie Jubileuszowy Zjazd Kadetów, zorganizowany z okazji 30-lecia założenia Związku w Londynie oraz 65-lecia powstania Korpusu Kadetów Nr 1[3]. W Zjeździe uczestniczył prezes Związku, Franciszek Pasiecznik, dwie córki Józefa Piłsudskiego, prezydent RP na uchodźstwie Edward Raczyński[3]. Podczas trzeciego dnia Zjazdu 29 maja 1983 w Kościele św. Andrzeja Boboli w Londynie została odsłonięta tablica upamiętniająca trzy korpusy kadeckie II Rzeczypospolitej[3]. Również w 1983 została wydana książka gen. Tadeusza Kryski-Karskiego pt. Lwowski kadet 1934-39. Umundurowanie, broń[3].

Dniem święta Korpusu Kadetów Nr 1, jak i później powstałego Związku Kadetów Marszałka Józefa Piłsudskiego, był dzień 2 czerwca[28].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Wykaz zawiera obsadę jednostki według stanu bezpośrednio przed rozpoczęciem mobilizacji pierwszych oddziałów Wojska Polskiego w dniu 23 marca 1939, ale już po przeprowadzeniu ostatnich awansów ogłoszonych z datą 19 marca 1939[27].
  2. Kpt. adm. (piech.) Józef Mieczysław Mosiak pełnił jednocześnie funkcję wychowawcy 2 kompanii.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j Zagórowski. Spis 1926 ↓, s. 340.
  2. Dziennik Rozkazów Wojskowych Nr 86 z 20 sierpnia 1919 roku, poz. 3019.
  3. a b c d e f g h J.B.. O Lwowianach, Lwowie i Małopolsce Wschodniej. Jubileuszowy Zjazd Lwowskich Kadetów. „Biuletyn”. Nr 45, s. 56-57, Czerwiec 1983. Koło Lwowian w Londynie. 
  4. Lista kadetów uczestników III powstania górnośląskiego. „Orlęta”. Nr 2, s. 1-2, 8 czerwca 1930. 
  5. Lista kadetów uczestników III powstania górnośląskiego. „Orlęta”. Nr 2, s. 2, Maj 1931. 
  6. Program święta Korpusu Kadetów Nr. 1. „Orlęta”. Nr 2, s. 41, Maj 1931. 
  7. Sztandar. „Orlęta”. Nr 3, s. 6, Listopad 1928. 
  8. Chorągiew. „Orlęta”. Nr 2, s. 1, 8 czerwca 1930. 
  9. Andrzej Łydka: Sztandar dwóch powstań. polska-zbrojna.pl, 2019-07-27. [dostęp 2021-02-07].
  10. Akademia kadecka ku uczczeniu Święta Niepodległości i jej wieszcza. „Gazeta Lwowska”. Nr 267, s. 6, 17 listopada 1932. 
  11. Towarzystwo Przyjaciół Korpusu Kadetów nr 1. „Orlęta”. Nr 3, s. 21, Listopad 1931. 
  12. Westybul Korpusu. „Orlęta”. Nr 3, s. 17, Listopad 1928. 
  13. Odsłonięcie popiersia Marszałka / Kronika. „Orlęta”. Nr 4, s. 2, 14, Grudzień 1928. 
  14. Wiadomości bieżące. Odznaczenie. „Kurier Warszawski”. Nr 31, s. 3, 1 lutego 1938. 
  15. Antoni Süss. Nekrolog. „Dziennik Polski”. Nr 353, s. 8, 27 stycznia 1946. 
  16. Z obozu letniego. „Orlęta”. Nr 3, s. 11, 11 listopada 1930. 
  17. Pogrzeb księdza-bohatera. „Orlęta”. Nr 1, s. 15, 19 marca 1928. 
  18. Zjazd Absolwentów Korpusu Kadetów we Lwowie. „Gazeta Lwowska”. Nr 108, s. 2, 14 maja 1939. 
  19. Tadeusz Kryska-Karski. Kadet w obronie Lwowa w 1939 r.. „Biuletyn”. Nr 2 (17), s. 22, Grudzień 1969. Koło Lwowian w Londynie. 
  20. Zenon Malik: Kadeci II Rzeczypospolitej. cracovia-leopolis.pl. [dostęp 8 grudnia 2014].
  21. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 38 z 8 października 1921 roku, s. 1437.
  22. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 39 z 20 czerwca 1923 roku, s. 402.
  23. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 16 z 11 czerwca 1927 roku, s. 167.
  24. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 16 z 11 czerwca 1927 roku, s. 166.
  25. „Dziennik Personalny” (R. 1, Nr 43), MSWojsk, 10 listopada 1920, s. 1182.
  26. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 460–461.
  27. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. VI.
  28. Święto Korpusu Kadetów lwowskich. „Biuletyn”. Nr 49, s. 79, Czerwiec 1985. Koło Lwowian w Londynie. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]