Ślepiec podolski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ślepiec podolski
Spalax zemni[1]
(Erxleben, 1777)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd gryzonie
Podrząd myszokształtne
Nadrodzina myszowe
Rodzina ślepcowate
Podrodzina ślepce
Rodzaj ślepiec
Gatunek ślepiec podolski
Synonimy
  • Glis zemni Erxleben, 1777
  • Spalax polonicus Méhely, 1909
  • Spalax microphtalmus podolicus Trouessart, 1897
  • Spalax diluvii Nordmann, 1858
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 VU pl.svg

Ślepiec podolski[3] (Spalax zemni) – gatunek gryzonia z rodziny ślepcowatych, występujący endemicznie na Ukrainie[2][4].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Gatunek został opisany naukowo w 1777 roku przez Erxlebena[5]. Miejsce typowe to okolice Tarnopola na Ukrainie[4]. Gatunek występuje od granicy polskiej na zachodzie do Dniepru na wschodzie i do granicy mołdawskiej na południu[2][4]. Bywał łączony ze ślepcem stepowym (Spalax microphthalmus), ale obecnie jest uznawany za osobny gatunek. Garnitur chromosomowy tego zwierzęcia tworzy 31 par (2n=62) chromosomów (FN=124)[4].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Ślepiec podolski ma rozległy obszar występowania, który jest jednak wybitnie nieciągły. Występuje przede wszystkim na dziewiczych stepach, ale także na obrzeżach dróg, lasów, na polach i na opuszczonych strzelnicach wojskowych. Nie unika gleb piaszczystych[2].

Zachowania[edytuj | edytuj kod]

Jak inne ślepcowate, ślepiec podolski prowadzi podziemny tryb życia. Jego zwyczaje żywieniowe nie są dobrze zbadane, ale w południowej i południowo-wschodniej części zasięgu stwierdzono, że zjada podziemne części lucerny, cykorii, powojowatych, ślazowatych i siewki drzew (np. dębu i morwy). Rozród i ekologia nie są zbadane[2].

Populacja[edytuj | edytuj kod]

Nie wiadomo, jak liczny jest ślepiec podolski, ale od końca XIX wieku jest uznawany za gatunek rzadki na całym obszarze występowania. Jest to związane z zanikiem siedlisk stepowych, które są przeznaczane pod uprawy i zabudowywane. Gęstość populacji w optymalnych siedliskach to 1 do 8 osobników na hektar. Nie występuje w obszarach chronionych, z możliwym wyjątkiem Parku Narodowego „Podolskie Towtry”. Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody uznaje ślepca podolskiego za gatunek narażony na wyginięcie, jest on także wpisany do czerwonej księgi gatunków zagrożonych Ukrainy[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Spalax zemni, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b c d e f Tsytsulina, K., Formozov, N., Zagorodnyuk, I. & Sheftel, B. 2008, Spalax zemni [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2008, wersja 2018-2, DOI10.2305/IUCN.UK.2008.RLTS.T42655A10741610.en [dostęp 2019-01-21] (ang.).
  3. W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska, A. Jasiński, W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 283. ISBN 978-83-88147-15-9.
  4. a b c d Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Spalax zemni. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 2019-01-21]
  5. Johann Christian Polycarp Erxleben: Systema regni animalis per classes, ordines, genera, species, varietates: cvm synonymia et historia animalivm: Classis I. Mammalia. Lipsk: Impensis Weygandianis, 1777, s. 370–371. (łac.)