(47171) Lempo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z (47171) 1999 TC36)
Skocz do: nawigacja, szukaj
(47171) Lempo
Ilustracja
Zdjęcie z teleskopu Hubble’a, na którym widoczne są dwa składniki (47171) Lempo (większy składnik jest planetoidą podwójną)
Odkrywca Eric Rubenstein, Louis-Gregory Strolger
Data odkrycia 1 października 1999
Numer kolejny 47171
Oznaczenie tymczasowe 1999 TC36
Charakterystyka orbity (J2000)
Występowanie
planetoidy
TNO, plutonek
Półoś wielka 39,206 au
Mimośród 0,2208
Peryhelium 30,550 au
Aphelium 47,863 au
Okres obiegu
wokół Słońca
245,5 lat
Średnia prędkość 4,69 km/s
Inklinacja 8,42°
Charakterystyka fizyczna
Średnica efektywna:
393,1 +25,2−26,8 km
Masa 1,28×1019 ± 6×1016 kg
Średnia gęstość 0,64 +0,15−0,11 g/cm3
Okres obrotu 45,763 ± 0,002 h
Albedo 0,079 +0,013−0,011
Jasność absolutna 5,41 ± 0,1m
Typ spektralny P
Średnia temperatura powierzchni ~44–45 K
Satelity naturalne 2 – Paha, Hiisi

(47171) Lempo – jeden z obiektów transneptunowych z pasa Kuipera.

Odkrycie i nazwa[edytuj | edytuj kod]

Planetoida ta została odkryta 1 października 1999 przez astronomów Erica Rubensteina i Louisa-Gregory’ego Strolgera z Narodowego Obserwatorium Kitt Peak w Arizonie[1].

Początkowo planetoida nosiła prowizoryczne oznaczenie 1999 TC36. W 2002 roku otrzymała numer 47171. W październiku 2017 została nazwana Lempo, imieniem jednego z demonów w mitologii fińskiej[2].

Orbita[edytuj | edytuj kod]

Orbita (47171) Lempo nachylona jest do płaszczyzny ekliptyki pod kątem 8,42°. Na jeden obieg wokół Słońca ciało to potrzebuje 245,5 roku, krążąc w średniej odległości 39,21 au od naszej Dziennej Gwiazdy. Mimośród orbity tej planetoidy to 0,22[3]. Zaliczana jest do obiektów typu plutonek, pozostając w rezonansie orbitalnym 2:3 z Neptunem[4].

Właściwości fizyczne[edytuj | edytuj kod]

(47171) Lempo jest obiektem potrójnym. Cały system odbija światło jak pojedynczy obiekt o średnicy efektywnej ok. 393 km, wielkości absolutnej 5,41m i albedo równym 0,08[2].

Księżyc planetoidy nazwany Paha został odkryty przez C.A. Trujillo i M.E. Browna za pomocą teleskopu Hubble’a. Obserwacji dokonano 8 grudnia 2001, a odkrycie ogłoszono 10 stycznia 2002 roku. Księżyc ten ma wielkość szacowaną na ok. 132 +8−9 km, krąży w odległości ok. 7411 ± 12 km od składnika głównego w czasie ok. 50,3 dnia[2].

W październiku 2007, po ponownym przeanalizowaniu obserwacji za pomocą teleskopu Hubble’a, stwierdzono, że obiekt centralny sam składa się z dwóch składników[1][3] o średnicach 272 +17−19 km i 251 +16−17 km krążących wokół środka masy w odległości 867 ± 11 km w czasie 1,9 doby (jest to planetoida podwójna). Okres obrotu głównego składnika wokół własnej osi to około 45,8 godziny[2].

Mniejszy składnik otrzymał w 2017 nazwę Hiisi. Demony Hiisii i Paha były pomocnikami Lempo w mitologii fińskiej, razem udało im się pokonać bohatera Väinämöinena[1].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c (47171) Lempo w bazie Minor Planet Center (ang.)
  2. a b c d Informacje o układzie planetoidy na stronie Johnston’s Archive (ang.).
  3. a b (47171) Lempo w bazie Jet Propulsion Laboratory (ang.)
  4. „Electronic Circular”, 2009-11-03. Międzynarodowa Unia Astronomiczna. Minor Planet Center (ang.). 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]