5 Dywizja Pancerna SS „Wiking”

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z 5 Dywizja Pancerna SS Wiking)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy 5 Dywizji Pancernej SS Wiking. Zobacz też: 5 Dywizja Pancerna - stronę ujednoznaczniającą.
5 Dywizja Pancerna SS "Wiking"
Ilustracja
Historia
Państwo  III Rzesza
Sformowanie październik 1939
Dowódcy
Pierwszy SS-Obergruppenführer Felix Steiner
Ostatni SS-Oberführer Karl Ullrich
Organizacja
Rodzaj sił zbrojnych wojska lądowe
Podległość Waffen-SS

5 Dywizja Pancerna SS "Wiking" - jednostka Waffen-SS sformowana w drugiej połowie 1940 roku jako dywizja grenadierów na podstawie pułku SS-Standarte Germania wyłączonego ze składu SS-Verfügungstruppe.

Historia[edytuj]

Powstańcy warszawscy (wśród nich kpt. Cyprian Odorkiewicz "Krybar") prezentują zdobyczne insygnia członka Dywizji Wiking.

W grudniu 1940 roku przyjęto oznaczenie nowej jednostki jako Dywizja Zmotoryzowana SS "Germania", jednak po zakończeniu procesu formowania w styczniu 1941 roku nazwę tę zmieniono ponownie, tym razem określając nową jednostkę jako Dywizja Zmotoryzowana SS "Wiking". Dowództwo jednostki powierzono SS brigadeführerowi Feliksowi Steinerowi.

Jej żołnierzami byli Niemcy z pułku "Germania" oraz ochotnicy z Norwegii, Szwecji, Danii, Belgii, Holandii, Finlandii i Estonii, których wcielono do pułków: "Westland" i "Nordland". Tym samym dywizja ta była jedną z najbardziej "międzynarodowych" dywizji Waffen-SS. Była też najlepszą "obcą" dywizją SS, dorównując doborowym liniowym dywizjom Wehrmachtu.

W listopadzie 1942 roku, podczas walk na Kaukazie, została przekształcona w dywizję grenadierów pancernych. W październiku 1943 roku stała się dywizją pancerną, cały czas walcząc na froncie wschodnim. W maju 1944 brała udział w operacji "Maigewitter" mającej na celu rozbicie oddziałów partyzanckich na terenie Lubelszczyzny. W bitwie pod Rąblowem toczonej 14 maja 1944 walczyła przeciw oddziałom partyzanckim Armii Ludowej, Armii Krajowej i Batalionów Chłopskich oraz oddziałowi partyzantki radzieckiej[1]. Następnie została wycofana do Niemiec w celu przezbrojenia.

Po przezbrojeniu walczyła pod Warszawą, a niektóre pododdziały dywizji uczestniczyły w tłumieniu powstania warszawskiego. W styczniu 1945 r. walczyła na Węgrzech, a działalność bojową zakończyła w Austrii w okolicach Grazu[2].

ORGANIZACJA I SKŁAD 5. DYWIZJI PANCERNEJ SS „WIKING” W MAJU 1944 R.[edytuj]

Sztab dywizji[edytuj]

  • pluton motocykli: 6 lkm,
  • samobieżna bateria artylerii plot.: 4 działka 20 mm
  • pluton samobieżnej artylerii ppanc.: 3 lkm, 3 działa 75 mm (7,5 cm PaK 40)
  • pluton dział piechoty: 2 działa 75 mm (7,5 cm IG 37)
  • mieszany pluton grenadierów panc.: 4 ckm, 6 lkm, 2 moździerze 81 mm

5. pułk czołgów SS (5 pułk pancerny SS))[edytuj]

  • sztab pułku
  • I batalion pancerny – 4 kompanie (I-IV) – czołgi Pz.Kpfw. V „Pantera” (wg etatu 79 czołgów)
    • pluton obsługi technicznej czołgów
  • II batalion pancerny – 4 kompanie (V-VIII) – czołgi Pz.Kpfw. IV (wg etatu 80-100 czołgów)
    • pluton obsługi technicznej czołgów

9. pułk grenadierów pancernych SS „Germania”[edytuj]

  • sztab pułku
  • I batalion
    • 3 kompanie (I-III)-4 ckm, 18 lkm, 2 moździerze 81 mm, 2 miotacze płomieni,
    • kompania ciężkiej broni wsparcia (IV) w składzie:
      • pluton moździerzy: 2 lkm, 4 moździerzy 120 mm,
      • pluton dział ppanc.: 3 lkm, 3 działa 75 mm (7,5 cm PaK 40)
      • 2 sekcje dział piechoty: 2 lkm, 4 działa 75 mm (7,5 cm IG 37)
  • II batalion (kompanie VI-IX) – struktura i uzbrojenie jak w I batalionie
  • III batalion (kompanie XI-XV wyposażone w półgąsienicowe transportery opancerzone Sd.Kfz. 251/1 Ausf. D
  • 3 kompanie (I-III) na transporterach opancerzonych: 4 ckm, 40 lkm, 2 moździerze 81 mm, 2 miotacze płomieni, 7 działek 20 mm, 2 działa 75 mm
  • IV kompania w składzie:
    • 1 pluton saperów: 13 lkm, 6 miotaczy płomieni
    • sekcja dział piechoty: 1 lkm, 2 działa 75 mm (7,5 cm IG 37)
    • pluton dział ppanc.: 8 lkm, 3 działa 75 mm (7,5 cm PaK 40)
    • pluton dział: 8 lkm, 6 dział 75 mm
  • XVI (samobieżna) kompania artylerii plot: 12 działek 20 mm, 4 lkm,
  • XVII (samobieżna) kompania dział piechoty: 6 dział 150 mm sIG 33, 8 lkm,
  • XVIII zmotoryzowana kompania saperów: 2 ckm, 12 lkm, 6 miotaczy płomieni, 2 moździerze 81 mm

10. pułk grenadierów pancernych SS „Westland”[edytuj]

  • struktura i uzbrojenie jak w 9. pułku

5. pułk artylerii pancernej SS[edytuj]

  • sztab pułku i bateria sztabowa: 2 lkm
  • samobieżna bateria artylerii plot.: 4 poczwórnie sprzężone działka 20 mm, 2 lkm
  • I batalion artylerii polowej (samobieżnej):
    • sztab i (samobieżna) bateria sztabowa: 3 lkm, 3 działka 20 mm
    • 2 baterie samobieżnych lekkich haubic: każda 6 pojazdów Sd.Kfz. 124 „Wespe” uzbrojonych w haubice 105 mm (10,5 cm leFH 18)
    • 1 bateria samobieżnych ciężkich haubic polowych: pojazdy Sd.Kfz. 165 „Hummel” uzbrojonych w haubice 150 mm (15 cm sFH 18 (L/30))
  • II batalion
    • sztab i bateria sztabowa: 3 lkm, 3 działka 20 mm
    • 2 zmotoryzowane baterie: każda po 6 haubicSd.Kfz. 124 "Wespe"
  • III batalion (o takiej samej strukturze jak II batalion)
  • IV batalion
    • sztab i bateria sztabowa (3 lkm, 3 działka 20 mm)
    • 4 zmotoryzowane baterie: każda po 6 haubic Sd.Kfz. "Hummel", 2 lkm
    • 1 zmotoryzowana bateria: 6 dział 105 mm (10,5 sK 18/40), 2 lkm

5. batalion rozpoznawczy SS[edytuj]

  • sztab batalionu
  • pluton ciężkich samochodów panc.: 6 ciężkich samochodów panc. SdKfz 234/3 z 75 mm działami KwK 37, 6 lkm
  • kompania samochodów panc.: 18 działek 20 mm, 24 lkm
  • kompania samochodów panc.: uzbrojona w transportery opancerzone, 16 działek 20 mm, 25 lkm
  • 2 kompania transporterów opancerzonych: 49 lkm, 2 moździerze 81 mm, 3 działa 75 mm
  • 1 kompania transporterów opancerzonych w składzie:
    • pluton saperów: 13 lkm, 6 miotaczy płomieni,
    • pluton dział ppanc.: 8 lkm, 3 działa 75 mm (7,5 cm PaK 40),
    • sekcja dział piechoty: 2 działa 75 mm (7,5 cm lG 37), 4 lkm,
    • sekcja dział: 8 lkm, 6 dział 75 mm,
    • zmotoryzowana kolumna zaopatrzeniowa batalionu rozpoznawczego: 3 lkm

5. batalion artylerii ppanc. SS[edytuj]

  • sztab batalionu
  • 3 kompanie dział samobieżnych: każda po 14 dział 75 mm (7,5 PaK 40) i 14 lkm, Sd.Kfz. 139 Marder III/ 75 mm (7,5 cm PaK 40)

5. batalion artylerii plot SS[edytuj]

  • sztab i bateria sztabowa
  • 3 zmotoryzowane baterie ciężkiej artylerii plot: każda po 4 działa 88 mm Flak 36, 3 działka 20 mm, 3 lkm
  • 1 zmotoryzowana bateria średniej artylerii plot: 9 dział 37 mm, 4 lkm
  • zmotoryzowany pluton reflektorów: 4 reflektory o średnicy 600 mm

5. pancerny batalion saperów[edytuj]

  • sztab (2 lkm)
  • 1 kompania saperów na transporterach opancerzonych: 2 ckm, 46 lkm, 3 ciężkie karabiny ppanc., 2 moździerze 81 mm, 6 miotaczy płomieni Sd.Kfz 251/7 Ausf. D "Pionierpanzerwagen"
  • 2 zmotoryzowane kompanie saperów: 2 ckm, 18 lkm, 2 moździerze 81 mm, 6 miotaczy płomieni
  • zmotoryzowana kolumna mostowa do budowy przepraw dla czołgów ciężkich: 5 lkm
  • zmotoryzowana kolumna mostowa do budowy przepraw dla czołgów lekkich: 3 lkm

5. batalion łączności SS[edytuj]

  • 1 pancerna kompania telefoniczna: 14 lkm
  • 1 pancerna kompania radiowa: 20 lkm
  • 1 zmotoryzowana kolumna zaopatrzeniowa batalionu łączności

5. polowy batalion uzupełnień (szkolny)[edytuj]

  • 5 kompanii

5. oddział zaopatrzeniowy SS[edytuj]

  • 7 kompanii zaopatrzeniowych (I-VII) o nośności 120 ton: każda po 8 lkm
  • 5. zmotoryzowana kolumna zaopatrzeniowa lekkiej artylerii plot
  • 5. zmotoryzowana kompania warsztatowa: 4 lkm
  • 5. zmotoryzowana kompania zaopatrzeniowa: 8 lkm

5. park samochodowy SS[edytuj]

  • 1., 2., 3. zmotoryzowane kompanie obsługi: każda po 4 lkm
  • 5. zmotoryzowana kolumna obsługi ciężkiego sprzętu (o nośności 75 ton)

Służby medyczne[edytuj]

  • 1., 2., kompanie medyczne 5. oddziału medycznego SS: każda po 2 lkm
  • 1., 2., 3. oddział 5. kolumny ambulansowej SS

Administracja[edytuj]

  • 5. zmotoryzowana kompania piekarń polowych SS: 6 lkm
  • 5. zmotoryzowana kompania rzeźni polowych SS: 6 lkm
  • 5. zmotoryzowany dywizyjny pluton administracyjny SS: 2 lkm
  • 5. zmotoryzowany oddział (5 plutonów) Żandarmerii Polowej SS: 15 lkm
  • 5. zmotoryzowany oddział poczty polowej SS: 2 lkm

Dywizja liczyła około 14 800 oficerów i żołnierzy

Dowódcy[edytuj]

Przypisy

Bibliografia[edytuj]

  • Janusz Ledwoch: Waffen SS jednostki pancerne. Warszawa: Inter-Model, 1993.
  • Jacek Solarz: Wiking 1941-1945. Warszawa: Wydawnictwo Militaria, 2003. ISBN 83-7219-167-0.
  • Ryszard Majewski: Waffen-SS mity i rzeczywistość. Wrocław: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1983, s. 284-285. ISBN 83-03-00102-7.
  • Robin Lumsden: Waffen-SS organizacja działania bojowe umundurowanie. Warszawa: Wydawnictwo Militaria, 1999. ISBN 83-7219-018-6.
  • pismo Militaria nr 4/2010
  • Praca zbiorowa: Mała Encyklopedia Wojskowa. Warszawa: MON, 1971.
  • Dariusz Jędrzejewski, Zbigniew Lalak: Niemiecka broń pancerna 1939-1945. Warszawa: Lampart, 1999.