Agkistrodon
| Agkistrodon | |||
| Palisot de Beauvois, 1799[1] | |||
 Mokasyn miedziogłowiec (A. contortrix) | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Infrarząd | |||
| Nadrodzina |
Elapoidea | ||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Rodzaj |
Agkistrodon | ||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
Agkistrodon mokasen Beauvois de Palisot, 1799 (= Boa contortrix Linnaeus, 1766) | |||
| Synonimy | |||
|
| |||
| Gatunki | |||
| |||
| Zasięg występowania | |||
| |||
Agkistrodon – rodzaj węży z podrodziny grzechotników (Crotalinae) w obrębie rodziny żmijowatych (Viperidae).
Rozmieszczenie geograficzne
[edytuj | edytuj kod]Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce Północnej (Stany Zjednoczone i Meksyk) i Środkowej (Belize, Gwatemala, Salwador, Honduras, Nikaragua i Kostaryka)[8][9].
Systematyka
[edytuj | edytuj kod]Rodzaj zdefiniował w 1799 roku francuski botanik i przyrodnik Ambroise Marie François Joseph Palisot de Beauvois w artykule zatytułowanym Wspomnienia o płazach, opublikowanym w czasopiśmie „Transactions of the American Philosophical Society”[1]. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) mokasyn miedziogłowiec (A. contortrix).
Etymologia
[edytuj | edytuj kod]- Agkistrodon (Agkishodon): gr. αγκιστρον agkistron ‘haczyk do wędki, hak’[10]; οδους odous, οδοντος odontos ‘ząb’[11] .
- Scytale: gr. σκυταλη skutalē lub σκυταλον skutalon ‘kij, pałka’[12]. Gatunek typowy (późniejsze oznaczenie): Boa contortrix Linnaeus, 1766.
- Cenchris: gr. κεγχρις kenkhris, κεγχριδος kenkhridos ‘wąż mający na grzbiecie wypukłości podobne do prosa’[13]. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Cenchris mokeson Daudin, 1803 (= Boa contortrix Linnaeus, 1766).
- Tisiphone: w mitologii greckiej Tyzyfone (gr. Τισιφoνη Tisiphonē, łac. Tisiphone) była jedną z Eryni i siostrą Alekto oraz Megajry. Była mścicielką i karała za morderstwa: ojcobójstwo, bratobójstwo i zabójstwo[14]. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Scytalus cupreus Rafinesque, 1818 (= Boa contortrix Linnaeus, 1766).
- Acontias: gr. ἀκοντιας akontias ‘szybko uderzający wąż’[15]. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Crotalus piscivorus Lacépède, 1789.
- Toxicophis: gr. τοξικος toxicos ‘trucizna do zatruwania strzał’, od τοξον toxon ‘łuk’[16]; οφις ophis, οφεως opheōs ‘wąż’[17].
Podział systematyczny
[edytuj | edytuj kod]Do rodzaju należą następujące gatunki[8]:
- Agkistrodon bilineatus Günther, 1863 – mokasyn meksykański[18]
- Agkistrodon conanti Gloyd, 1969
- Agkistrodon contortrix (Linnaeus, 1766) – mokasyn miedziogłowiec[18]
- Agkistrodon howardgloydi Conant, 1984
- Agkistrodon laticinctus Gloyd & Conant, 1934
- Agkistrodon piscivorus (Lacépède, 1789) – mokasyn błotny[18]
- Agkistrodon russeolus Gloyd, 1972
- Agkistrodon taylori Burger & Robertson, 1951
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Palisot de Beauvois 1799 ↓, s. 381.
- ↑ Palisot de Beauvois 1799 ↓, s. 370.
- ↑ Ch.-N.-S. Sonnini de Manoncourt & P.-A. Latreille: Histoire naturelle des reptiles, avec figures dessinees d’apres nature. T. 4. Paris: Imprimerie de Crapelet, 1801, s. 320. (fr.).
- ↑ F.M. Daudin: Histoire naturelle, générale et particulière, des reptiles: ouvrage faisant suite à l’Histoire naturelle générale et particulière, composée par Leclerc de Buffon, et rédigée par C.S. Sonnini. T. 5. Paris: F. Dufart, 1802, s. 356. (fr.).
- ↑ L.J.F.J. Fitzinger: Neue classification der reptilien nach ihren natürlichen verwandtschaften: nebst einer verwandtschafts-tafel und einem verzeichnisse der reptilien-sammlung des K. K. zoologischen museum’s zu Wien. Wien: J.G. Heubner, 1826, s. 34, 63. (niem.).
- ↑ Troost 1836 ↓, s. 181.
- ↑ Troost 1836 ↓, s. 190.
- ↑ a b P. Uetz & J. Hallermann: Genus: Agkistrodon. The Reptile Database. [dostęp 2025-06-10]. (ang.).
- ↑ R. Midtgaard: Agkistrodon. RepFocus. [dostęp 2025-06-10]. (ang.).
- ↑ Jaeger 1959 ↓, s. 18.
- ↑ Jaeger 1959 ↓, s. 171.
- ↑ Jaeger 1959 ↓, s. 233.
- ↑ Jaeger 1959 ↓, s. 50.
- ↑ Reptilia. W: L. Agassiz: Nomenclator zoologicus, continens nomina systematica generum animalium tam viventium quam fossilium, secundum ordinem alphabeticum disposita, adjectis auctoribus, libris, in quibus reperiuntur, anno editionis, etymologia et familiis, ad quas pertinent, in singulis classibus. Soloduri: Jent et Gassmann, 1842–1846, s. 45. (łac.).
- ↑ Jaeger 1959 ↓, s. 6.
- ↑ Jaeger 1959 ↓, s. 268.
- ↑ Jaeger 1959 ↓, s. 175.
- ↑ a b c Praca zbiorowa: Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 401, 413. ISBN 83-01-14344-4.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- A.M.F.J. Palisot de Beauvois. Memoir on Amphibia. „Transactions of the American Philosophical Society”. 4, s. 362–381, 1799. (ang.).
- G. Troost. On a new genus of Serpents, and two new species of the genus Heterodon, inhabiting Tennessee. „Annals of the Lyceum of Natural History of New York”. 3 (3–7), s. 174–190, 1828–1836. (ang.).
- Edmund C. Jaeger, Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 1–316, OCLC 11069271 (ang.).