Aleksander Ścibor-Rylski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Aleksander Ścibor-Rylski
Ostoja
Data i miejsce urodzenia 16 marca 1928
Grudziądz
Data i miejsce śmierci 3 kwietnia 1983
Warszawa
Narodowość polska
Język język polski
Dziedzina sztuki literatura piękna,
film
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Medal 10-lecia Polski Ludowej
Grób Aleksandra i Jadwigi Ścibor-Rylskich na Cmentarzu Komunalnym na Wólce Węglowej w Warszawie

Aleksander Ścibor-Rylski herbu Ostoja (ur. 16 marca 1928 w Grudziądzu, zm. 3 kwietnia 1983 w Warszawie) – polski pisarz, reżyser i scenarzysta filmowy[1], m.in. autor scenariuszy do filmów Popioły (1965), Człowiek z marmuru (1977), Człowiek z żelaza (1981) i do serialu telewizyjnego Lalka (1977). Twórca postaci Mateusza Birkuta.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Jerzego i Ireny. Podczas okupacji hitlerowskiej służył w Szarych Szeregach oraz Armii Krajowej. Uczestniczył w powstaniu warszawskim, gdzie był łącznikiem dowódcy w Zgrupowaniu ''Żniwiarz''[2]. Został podczas walk ciężko ranny. Później opuścił miasto z ludnością cywilną.

Po wojnie w 1946, zadebiutował jako poeta i prozaik. W latach 1946–1951 studiował polonistykę na Uniwersytecie Warszawskim, której ostatecznie jednak nie ukończył[3]. Od 1948 do 1954 był członkiem redakcji tygodnika Żołnierz Polski, gdzie pełnił m.in. funkcję kierownika działu kulturalnego. W 1950 wydał, napisaną w duchu socrealizmu, powieść pt. Węgiel, która zapewniła mu pozycję najzdolniejszego pisarza socrealisty. W latach 1955–1957 wchodził w skład redakcji Nowej Kultury. Od 1951 był związany z kinematografią jako scenarzysta i reżyser.

W latach 1955–1965 był kierownikiem literackiego zespołu filmowego „Rytm”. W latach 1972–1978 był kierownikiem artystycznym Zespołu Filmowego „Pryzmat”.

Pochowany na Cmentarzu Komunalnym na Wólce Węglowej w Warszawie.

Ordery i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

  • Nagroda Państwowa III stopnia (1951)[4]
  • III Nagroda Ministra Kultury i Sztuki (1954)
  • Nagroda Związku Literatów Polskich (1954)
  • Nagroda Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich (1954)
  • Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955)[5]
  • Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1955)[6]
  • Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1964)
  • Nagroda Polskiego Radia II stopnia (1974)
  • Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski, nadany z okazji 30-lecia kinematografii w Polsce Ludowej (1975)

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Książki[edytuj | edytuj kod]

Źródła:[7][8].

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Źródło:[1]

Ekranizacje[edytuj | edytuj kod]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Filmowe adaptacje utworów Aleksandra Ścibora-Rylskiego.

Na motywach jego książki z pierwszej połowy lat sześćdziesiątych Pierścionek z końskiego włosia Andrzej Wajda nakręcił w 1992 r. film Pierścionek z orłem w koronie.

Aleksander Ścibor-Rylski w filmie[edytuj | edytuj kod]

W 1993 powstał film dokumentalny Człowiek z szuflady. Aleksander Ścibor-Rylski (1928–1983), którego reżyserami byli Andrzej Kotkowski i Jerzy Sztwiertnia[9].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Aleksander Ścibor-Rylski w bazie filmpolski.pl
  2. Powstańcze Biogramy – Aleksander Ścibor-Rylski, www.1944.pl [dostęp 2018-03-03] (ang.).
  3. FilmPolski.pl, „FilmPolski” [dostęp 2018-03-03] (pol.).
  4. Bohdan Urbankowski, Czerwona msza czyli uśmiech Stalina, t. 2, Warszawa 1998, s. 315.
  5. 15 stycznia 1955 M.P. z 1955 r. nr 101, poz. 1400, str. 1632
  6. 11 lipca 1955 „za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki” M.P. z 1955 r. nr 91, poz. 1144
  7. Aleksander Ścibor-Rylski. lubimyczytac.pl. [dostęp 2015-08-30].
  8. Autor: Ścibor-Rylski Aleksander (pseud. Wojtyłło Jadwiga). biblionetka.pl. [dostęp 2015-08-30].
  9. Człowiek z szuflady. Aleksander Ścibor-Rylski (1928–1983) w bazie filmpolski.pl