Aleksander Ścibor-Rylski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Aleksander Ścibor-Rylski
Ostoja
Data i miejsce urodzenia 16 marca 1928
Grudziądz
Data i miejsce śmierci 3 kwietnia 1983
Warszawa
Narodowość polska
Język język polski
Dziedzina sztuki literatura piękna
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Medal 10-lecia Polski Ludowej
Grób Aleksandra i Jadwigi Ścibor-Rylskich na Cmentarzu Komunalnym na Wólce Węglowej w Warszawie

Aleksander Ścibor-Rylski herbu Ostoja (ur. 16 marca 1928 w Grudziądzu, zm. 3 kwietnia 1983 w Warszawie) – polski pisarz, reżyser i scenarzysta filmowy[1], m.in. autor scenariuszy do filmów Popioły (1965), Człowiek z marmuru (1977), Człowiek z żelaza (1981) i do serialu telewizyjnego Lalka (1977). Twórca postaci Mateusza Birkuta.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Jerzego i Ireny. Podczas okupacji hitlerowskiej służył w Szarych Szeregach oraz Armii Krajowej. Uczestniczył w powstaniu warszawskim, gdzie był łącznikiem dowódcy w Zgrupowaniu ''Żniwiarz''[2]. Został podczas walk ciężko ranny. Później opuścił miasto z ludnością cywilną.

Po wojnie w 1946, zadebiutował jako poeta i prozaik. W latach 1946–1951 studiował polonistykę na Uniwersytecie Warszawskim, której ostatecznie jednak nie ukończył[3]. Od 1948 do 1954 był członkiem redakcji tygodnika Żołnierz Polski, gdzie pełnił m.in. funkcję kierownika działu kulturalnego. W 1950 wydał, napisaną w duchu socrealizmu, powieść pt. Węgiel, która zapewniła mu pozycję najzdolniejszego pisarza socrealisty. W latach 1955–1957 wchodził w skład redakcji Nowej Kultury. Od 1951 był związany z kinematografią jako scenarzysta i reżyser.

W latach 1955–1965 był kierownikiem literackiego zespołu filmowego „Rytm”. W latach 1972–1978 był kierownikiem artystycznym Zespołu Filmowego „Pryzmat”.

Pochowany na Cmentarzu Komunalnym na Wólce Węglowej w Warszawie.

Ordery i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

  • Nagroda Państwowa III stopnia (1951)[4]
  • III Nagroda Ministra Kultury i Sztuki (1954)
  • Nagroda Związku Literatów Polskich (1954)
  • Nagroda Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich (1954)
  • Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955)[5]
  • Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1955)[6]
  • Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1964)
  • Nagroda Polskiego Radia II stopnia (1974)
  • Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski, nadany z okazji 30-lecia kinematografii w Polsce Ludowej (1975)

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Książki[edytuj | edytuj kod]

Źródła:[7][8].

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Źródło:[1]

Ekranizacje[edytuj | edytuj kod]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Filmowe adaptacje utworów Aleksandra Ścibora-Rylskiego.

Na motywach jego książki z pierwszej połowy lat sześćdziesiątych Pierścionek z końskiego włosia Andrzej Wajda nakręcił w 1992 r. film Pierścionek z orłem w koronie.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Aleksander Ścibor-Rylski w bazie filmpolski.pl
  2. Powstańcze Biogramy – Aleksander Ścibor-Rylski, www.1944.pl [dostęp 2018-03-03] (ang.).
  3. FilmPolski.pl, „FilmPolski” [dostęp 2018-03-03] (pol.).
  4. Bohdan Urbankowski, Czerwona msza czyli uśmiech Stalina, t. 2, Warszawa 1998, s. 315.
  5. 15 stycznia 1955 M.P. z 1955 r. Nr 101, poz. 1400, str. 1632
  6. 11 lipca 1955 „za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki” M.P. z 1955 r. Nr 91, poz. 1144
  7. Aleksander Ścibor-Rylski. lubimyczytac.pl. [dostęp 2015-08-30].
  8. Autor: Ścibor-Rylski Aleksander (pseud. Wojtyłło Jadwiga). biblionetka.pl. [dostęp 2015-08-30].