Alojzy Gluth-Nowowiejski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Alojzy Gluth-Nowowiejski
pułkownik pułkownik
Data i miejsce urodzenia 26 stycznia 1893
Stróże Wyżne
Data i miejsce śmierci 6 czerwca 1939
Warszawa
Przebieg służby
Lata służby 1914 - 1939
Siły zbrojne Orzełek legionowy.svg Legiony Polskie
Polski Korpus Posiłkowy
Wappen Kaisertum Österreich 1815 (Klein).png Armia Austro-Węgier
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki 7 Pułk Piechoty,
5 Pułk Piechoty,
Dowództwo Strzelców Granicznych,
Korpus Kontrolerów WP
Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
wojna polsko-bolszewicka
Późniejsza praca prezes CWKS Legia Warszawa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej NiepodległościMedal Srebrny za Długoletnią Służbę Medal Brązowy za Długoletnią Służbę GRE Order of the Phoenix - Commander BAR.png

Alojzy Gluth-Nowowiejski (ur. 26 stycznia 1893 w Stróżach Wyżnych, zm. 6 czerwca 1939 w Warszawie) – pułkownik korpusu kontrolerów Wojska Polskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Alojzy Gluth-Nowowiejski urodził się 26 stycznia 1893 roku w Stróżach Wyżnych, w ówczesnym powiecie grybowskim Królestwa Galicji i Lodomerii, w rodzinie Józefa i Marii z Ostrawskich. W 1912 roku, trakcie nauki w sześcioklasowej szkole realnej w Krakowie wstąpił do Polskich Drużyn Strzeleckich. Bezpośrednio przed wybuchem I wojny światowej uczestniczył w kursie podoficerskim Polskich Drużyn Strzeleckich w Nowym Sączu.

Od 4 sierpnia 1914 roku w Legionach Polskich. Był komendantem plutonu, a następnie komendantem kompanii i adiutantem 7 pułku piechoty. 2 lipca 1915 roku awansował do stopnia porucznika[1]. Od 29 września 1916 roku był adiutantem 5 pułku piechoty. 16 września 1917 roku został zwolniony, na własną prośbę, ze służby w Polskim Korpusie Posiłkowym, wcielony do cesarskiej i królewskiej Armii i skierowany na front włoski[2]. 1 lutego 1918 roku zdezerterował, wrócił do kraju i objął stanowisko komendanta Okręgu Polskiej Organizacji Wojskowej w Kielcach.

Przyjęty do Wojska Polskiego, awansował 10 listopada 1918 roku do stopnia kapitana. 15 lipca 1920 roku został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 roku w stopniu majora, w piechocie, w grupie oficerów byłych Legionów Polskich. Pełnił wówczas służbę w Dowództwie Okręgu Generalnego „Poznań” w Poznaniu[3]. 29 września 1920 roku został mianowany szefem sztabu Dowództwa Strzelców Granicznych[4]. 1 czerwca 1921 roku pełnił służbę w Dowództwie Okręgu Generalnego „Warszawa”, a jego oddziałem macierzystym był wówczas 5 pułk piechoty Legionów[5]. 3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu majora ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 30. lokatą w korpusie oficerów piechoty[6]. W 1923 roku pełnił służbę w Grupie III Korpusu Kontrolerów, której inspektorem był pułkownik Czesław Sidorowicz[7]. W 1924 roku pełnił służbę w Grupie IX Korpusu Kontrolerów, której szefem był pułkownik Władysław Struś[8]. 1 grudnia 1924 roku awansował do stopnia podpułkownika ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 roku i 1. lokatą w korpusie oficerów kontrolerów[9]. W 1928 roku pełnił obowiązki szefa Grupy III Korpusu Kontrolerów[10]. 18 lutego 1930 roku awansował do stopnia pułkownika ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1930 roku i 1. lokatą w korpusie oficerów kontrolerów[11]. W grudniu 1930 roku został zwolniony ze stanowiska szefa Samodzielnego Wydziału Wojskowego w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych z równoczesnym oddaniem do dyspozycji Prezesa Rady Ministrów[12]. W 1932 roku był szefem Grupy Korpusu Kontrolerów[13]. Następnie pełnił służbę na stanowisku zastępcy szefa Korpusu Kontrolerów. W okresie od 6 czerwca 1936 roku do 15 stycznia 1937 roku obowiązki służbowe łączył z funkcją prezesa Wojskowego Klubu Sportowego „Legia” Warszawa. W latach 30. był członkiem zarządu głównego Związku Strzeleckiego[14].

Zmarł 6 czerwca 1939 roku w Warszawie[15]. Został pochowany 9 czerwca 1939 roku w kwaterze legionowej Cmentarza Wojskowego na Powązkach[16].

Syn pułkownika, Wacław Nowowiejski ps. „Wacek”, urodzony 10 czerwca 1926 roku, walczył w Powstaniu Warszawskim. W stopniu kaprala podchorążego dowodził drużyną w Zgrupowaniu „Żmija”[17].

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Lista starszeństwa oficerów Legionów Polskich w dniu oddania Legionów Polskich Wojsku Polskiemu (12 kwietnia 1917), Warszawa 1917, s. 8.
  2. Rozkaz Nr 363 dowódcy Polskiego Korpusu Posiłkowego z 16 września 1917 roku, Centralne Archiwum Wojskowe, sygn. I. 120.1.563, s. 306.
  3. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 27 z 21 lipca 1920 roku, poz. 671.
  4. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 40 z 20 października 1920 roku, s. 1075.
  5. Spis oficerów 1921 ↓, s. 35, 793.
  6. Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 27.
  7. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 27, 1069.
  8. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 28, 969.
  9. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 131 z 17 grudnia 1924 roku, s. 733.
  10. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 681.
  11. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 5 z 20 lutego 1930 roku, s. 65.
  12. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 3.
  13. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 293, 433.
  14. Kronika polityczna. Delegacja „Strzelca” u premjera. „Kurier Warszawski”, s. 4, Nr 180 z 3 lipca 1936. 
  15. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 958.
  16. Zgon płka A. Gluth-Nowowiejskiego, „Polska Zbrojna” Nr 156 z 7 czerwca 1939 roku, s. 2, 4. Pogrzeb ś.p. płka Gluth-Nowowiejskiego, „Polska Zbrojna” Nr 159 z 10 czerwca 1939 roku, s. 2.
  17. Wacław Gluth-Nowowiejski, Archiwum Historii Mówionej [1].
  18. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 6 z 19 marca 1928 roku, s. 58.
  19. Dziennik Personalny MSWojsk Nr 5/1932, s. 206

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  • Alojzy Gluth-Nowowiejski, Wykaz Legionistów Polskich 1914-1918 [2].