Przejdź do zawartości

CWKS Legia Warszawa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Legia Warszawa
CWKS Legia Warszawa
Ilustracja
Pełna nazwa

Centralny Wojskowy Klub Sportowy „Legia” Warszawa

Barwy

czerwono-biało-zielone

Data założenia

marzec 1916

Państwo

 Polska

Siedziba

Warszawa

CWKS „Legia” Warszawa – polski wielosekcyjny klub sportowy z siedzibą w Warszawie, założony w marcu 1916 w Kościuchnówce (niedaleko Maniewicz na Wołyniu) jako „Drużyna Sportowa Legia”. Reaktywowany w lipcu 1922 na bazie Wojskowego Klubu Sportowego powstałego w Warszawie 14 marca 1920[1].

Dotychczasowe nazwy

[edytuj | edytuj kod]
  • Drużyna Sportowa Legia[2] (marzec 1916 – 14 marca 1920)
  • Wojskowy Klub Sportowy Warszawa (14 marca 1920[3] – 31 lipca 1922)
  • Wojskowy Klub Sportowy „Legia” Warszawa (31 lipca 1922[4] – wrzesień 1939)
  • I Wojskowy Klub Sportowy Warszawa (kwiecień 1945[5] – czerwiec 1945)
  • Wojskowy Klub Sportowy „Legia” Warszawa (czerwiec 1945[6] – 1 maja 1950)
  • Centralny Wojskowy Klub Sportowy Warszawa (1 maja 1950[7] – 2 lipca 1957)
  • Wojskowy Klub Sportowy „Legia” Warszawa (2 lipca 1957[8] – 7 sierpnia 1973)
  • Centralny Wojskowy Klub Sportowy „Legia” Warszawa (od 7 sierpnia 1973[9])

Od 25 kwietnia 1989 następuje stopniowe odłączanie się kolejnych sekcji od wielosekcyjnego CWKS „Legia” Warszawa (pierwsza była sekcja piłkarska) i tworzenie autonomicznych sekcji danej dyscypliny sportu, skupionych pod egidą powołanego stowarzyszenia CWKS „Legia” Warszawa[10].

12 lutego 1997 – zmiana statusu prawnego Autonomicznej Sekcji Piłki Nożnej CWKS „Legia” Warszawa, przekształconej tego dnia w Sportową Spółkę Akcyjną (SSA) „Legia” Warszawa (obecnie Legia Warszawa SA) i wystąpienie jej ze stowarzyszenia CWKS „Legia” Warszawa, które posiadało jednak 30% udziałów w owej spółce[11].

Sekcje

[edytuj | edytuj kod]

Współcześnie każda sekcja działa samodzielnie, w ramach niezależnego klubu, i jest zarządzana przez powołane w tym celu stowarzyszenie. Licencję na używanie nazwy i herbu udziela sekcja piłkarska funkcjonująca jako Legia Warszawa S.A., która od grudnia 2012 roku regularnie współpracuje z pozostałymi sekcjami, pełniąc w ten sposób rolę dawnego CWKS-u[12].

Wykaz dotychczasowych sekcji sportowych byłego CWKS Legia Warszawa oraz ich najwybitniejszych zawodników. Pogrubiono sekcje istniejące obecnie:

  1. Piłka nożna – założona w 1916, zarejestrowana w Warszawie w 1920, wycofana z rozgrywek w 1938, reaktywowana w 1945 roku, uzyskała autonomię w 1989 (Bernard Blaut, Lucjan Brychczy, Andrzej Buncol, Lesław Ćmikiewicz, Kazimierz Deyna, Robert Gadocha, Wojciech Kowalczyk, Józef Nawrot, Henryk Martyna, Józef Ciszewski, Jacek Zieliński) – zobacz: Legia Warszawa (piłka nożna). W sezonie 2003/2004 CWKS zgłosił własną sekcję piłkarską do rozgrywek klasy A[13]. 17 listopada 2010 roku sekcja zmieniła nazwę na „Legia Bemowo”[14]. W sezonie 2011/2012 drużyna została wycofana z rozgrywek ligi okręgowej po szóstej kolejce[15]. Ponownie przystąpiła do rozgrywek klasy A w sezonie 2023/2024. W kolejnej edycji drużyna została wycofana z rozgrywek po trzeciej kolejce[16]
  2. Boks – założona w 1931 (Andrzej Biegalski, Kazimierz Doroba, Andrzej Gołota, Janusz Gortat, Józef Grudzień, Sylwester Kaczyński, Krzysztof Kosedowski, Józef Kruża, Henryk Kukier, Henryk Petrich, Wiesław Rudkowski, Jan Szczepański, Kazimierz Szczerba) zobacz: Legia Warszawa (boks)
  3. Gimnastyka – założona w 1946[17]
  4. Hokej na lodzie – założona w 1927 (Józef Kurek, Józef Manowski) – zobacz: Legia Warszawa (hokej na lodzie)
  5. Jeździectwoskoki przez przeszkody (Jan Kowalczyk)
  6. JeździectwoWKKW – założona w 1938[18] (Piotr Piasecki)
  7. Kolarstwo – założona w 1928[19] (Czesław Lang, Stanisław Królak, Wiesław Podobas)
  8. Koszykówka – założona w 1929 (Janusz Wichowski, Andrzej Pstrokoński, Władysław Pawlak) – zobacz: Legia Warszawa (koszykówka)
  9. Lekkoatletyka – założona w 1920 (Andrzej Badeński, Eugeniusz Biskupski, Zygmunt Jałoszyński, Józef Noji, Zenon Nowosz, Maria Piątkowska, Edmund Piątkowski, Felicja Schabińska, Zygmunt Siedlecki, Leszek Wodzyński, Marian Woronin, Agata Karczmarek) zobacz: Stowarzyszenie Sportu Atletycznego Legia 1926
  10. Łyżwiarstwo figurowe
  11. Łyżwiarstwo szybkiezobacz: Legia Warszawa (łyżwiarstwo szybkie)
  12. Motocross – założona w 1930][20]
  13. Motorowodniactwo – założona w 1950
  14. Narty wodne – założona w 1963
  15. Pięciobój nowoczesny – założona w 1928 (Janusz Pyciak-Peciak, Stanisław Przybylski)
  16. Piłka wodna – założona w 1931
  17. pływanie – założona w 1929
  18. Podnoszenie ciężarów – założona w 1930, jako część sekcji atletycznej (Norbert Ozimek). Medale drużynowych mistrzostw Polskizobacz: Legia Warszawa (podnoszenie ciężarów)
  19. Siatkówka – założona w 1947 (Tomasz Wójtowicz) – zobacz: SKF Legia Warszawa
  20. Skoki do wody
  21. Strzelectwo – założona w 1927
  22. Szermierka – założona w 1920
  23. Tenis ziemny – założona w 1923
  24. Zapasy – założona w 1926 roku przez wychowanków Władysława PytlasińskiegoWacława Ziółkowskiego i Piotra Szczeblewskiego (wybitni przedstawiciele: Andrzej Wroński, Włodzimierz Zawadzki, Jacek Fafiński, Andrzej Malina, Bolesław Dubicki)
  25. Żużelzobacz: WKM Warszawa, zobacz: Legia Warszawa (żużel)
  26. Żeglarstwo – założona w 1950 roku (działała do połowy lat 70.); reaktywowana w 2016 roku jako Sailing Legia. Reprezentowana m.in. przez Zofię Noceti-Klepacką. Żeglarze w 2019 roku wywalczyli srebro Klubowych Mistrzostw Polski, rywalizowali w Żeglarskiej Lidze Mistrzów(inne języki) oraz zdobyli mistrzostwo Polski w klasie 505 (Jakub Pawluk, Marcin Józefowski).
  27. Rugby – założona w 2012 zobacz: Legia Warszawa (rugby)
  28. Judo – założona w 2009, prezes Krzysztof Wiłkomirski[21]
  29. Futsal – założona w 2019 (Mariusz Milewski) – zobacz: Legia Warszawa (futsal)
  30. Amp futbol – założona w 2019 – zobacz: Legia Warszawa (amp futbol)
  31. Squash – założona w 2016[22]
  32. Golf – założona w 2023
  33. Snooker – założona w 2021
  34. Szachy – założona w 2024[23]
  35. Legia Ladies – założona w 2020[24] kobieca drużyna piłki nożnej, występująca w rozgrywkach pod nazwą „Legionistki Warszawa”
  36. Sport elektroniczny – założona w 2016

Zawodnicy

[edytuj | edytuj kod]
 Z tym tematem związana jest kategoria: Sportowcy Legii Warszawa.

Trenerzy

[edytuj | edytuj kod]
 Z tym tematem związana jest kategoria: Trenerzy Legii Warszawa.

Działacze

[edytuj | edytuj kod]
 Z tym tematem związana jest kategoria: Działacze Legii Warszawa.

Pozostałe informacje

[edytuj | edytuj kod]
  • Do grudnia 2004 kolejne stanowiska prezesów klubu piastowali wyłącznie działacze wojskowi. Od stycznia 2005 obowiązki Prezesa Zarządu pełnił Jacek Gmoch – pierwszy w historii CWKS szef cywilny.
  • Do tej pory zawodnicy i zawodniczki wszystkich sekcji CWKS zdobyli łącznie 87 medali Igrzysk Olimpijskich (letnich oraz zimowych), w tym: 15 złotych, 27 srebrnych, 45 brązowych.
  • Przedstawiciele CWKS wywalczyli łącznie: 89 tytułów mistrzów świata, 91 tytułów mistrzów Europy oraz 2167 tytułów mistrzów Polski w różnych dyscyplinach sportu kobiet i mężczyzn.
  • Od 25 lutego 2005 działalność CWKS wspiera Fundacja CWKS Legia (Legia Marketing Group), zaś od 10 sierpnia 2005 dodatkowo Stowarzyszenie Kultury Fizycznej „Grupa 1916”.
  • 26 kwietnia 2007 Sąd Rejonowy w Warszawie ogłosił upadłość klubu i powołał syndyka do zarządzania jego majątkiem[25].
  • 21 października 2008 za kwotę 1,691 mln zł ITI, właściciel 97,5% udziałów w klubie, nabyła brakujące jej do pełnej własności 2,5%, stając się wyłącznym właścicielem klubu[26][27][28].
  • 31 maja 2010 CWKS zostaje wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego[29]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. Legia 1916, 1920, czy 1922? Reaktywowana, ale ta sama. sport.tvp.pl, 20 marca 2022. [dostęp 2025-10-12]. (pol.).
  2. Drużyna Legionowa czy Legia? - Historia ze starej fotografii. legia.warszawa.pl, 2017-05-23. [dostęp 2025-01-31]. (pol.).
  3. Klub sportowy w wojsku. „Kurjer Poranny. 1920, nr 77”, s. 5, 1920-03-18. [dostęp 2025-07-11]. (pol.). 
  4. WKS (Warszawa) przybiera nazwę WKS „Legia". „Sport : tygodnik ilustrowany. 1922, nr 22”, s. 16, 1922-08-11. [dostęp 2025-02-08]. (pol.). 
  5. Legia 1916-1966. Historia, wspomnienia, fakty. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1966, s. 243.
  6. WKS „Legia” wraca do życia. „Życie Warszawy : pismo codzienne. 1945, nr 172”, s. 4, 1945-06-24. [dostęp 2025-01-31]. (pol.). 
  7. Reorganizacja WKS Legia. „Przegląd Sportowy. 1950, nr 34”, s. 7, 1950-05-02. [dostęp 2025-01-31]. (pol.). 
  8. WKS Legia zamiast CWKS. „Przegląd Sportowy. 1957, nr 100”, s. 2, 1957-07-04. [dostęp 2025-01-29]. (pol.). 
  9. Grzegorz Karpiński, Robert Piątek, Adam Dawidziuk, Wiktor Bołba: Legia Warszawa 1916-2016. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2017, s. 671. ISBN 978-83-01-19295-2.
  10. Historia Legii Warszawa. legionisci.com. [dostęp 2025-10-12]. (pol.).
  11. Historia: Kalendarium Legii (12 lutego): Pełną parą na budowie. legia.com, 12 lutego 2021. [dostęp 2025-10-12]. (pol.).
  12. Grzegorz Karpiński, Robert Piątek, Adam Dawidziuk, Wiktor Bołba: Legia Warszawa 1916-2016. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2017, s. 1286. ISBN 978-83-01-19295-2.
  13. Klasa A 2003/2004, grupa: Warszawa I. 90minut.pl. [dostęp 2025-10-13]. (pol.).
  14. Legia Bemowo - nowa nazwa drużyn CWKS. warszawa.naszemiasto.pl. [dostęp 2025-10-13]. (pol.).
  15. Canyon Klasa A 2023/2024, grupa: Warszawa I. 90minut.pl. [dostęp 2025-10-13]. (pol.).
  16. Windoor Klasa A 2024/2025, grupa: Warszawa III. 90minut.pl. [dostęp 2025-10-13]. (pol.).
  17. Historia sekcji gimnastycznej CWKS „Legia” / SSA „Legia 1926” / Klubu Sportowego „Legia”. gimnastyka.warszawa.pl/. [dostęp 2025-10-12]. (pol.).
  18. Przedwojenne początki legijnego jeździectwa. legionisci.com. [dostęp 2025-03-23]. (pol.).
  19. Początki naszego klubu…. legia-kolarstwo.pl. [dostęp 2025-10-12]. (pol.).
  20. Początki motocyklowej Legii. legia.warszawa.pl, 2021-07-04. [dostęp 2025-10-12]. (pol.).
  21. O klubie Judo Legia Warszawa. www.judo.legia.com. [dostęp 2019-09-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-09-27)].
  22. Legia Squash Schools. legiasquash.pl. [dostęp 2025-10-12]. (pol.).
  23. Legia otworzyła sekcję szachową. legionisci.com. [dostęp 2025-10-12]. (pol.).
  24. Pierwsza kobieca sekcja piłkarska Legii powstała w 1926 roku z inicjatywy Kazimiery Muszałówny.
  25. Sąd postawił krzyżyk na CWKS Legia. legia.net, 5 maja 2007. [dostęp 2025-10-12]. (pol.).
  26. Cała Legia z ITI. www.sport.pl. [dostęp 2008-10-22].
  27. ITI przejmuje CWKS Legia!. legionisci.com. [dostęp 2025-10-12]. (pol.).
  28. CWKS przejęty. sportowefakty.wp.pl, 22 października 2008. [dostęp 2025-10-12]. (pol.).
  29. CENTRALNY WOJSKOWY KLUB SPORTOWY LEGIA WARSZAWA W UPADŁOŚCI LIKWIDACYJNEJ. krs-pobierz.pl. [dostęp 2025-10-13]. (pol.).

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]
  • Andrzej Gowarzewski: Legia Warszawa. 80 lat „Zielonych”. Księga Jubileuszowa. Katowice: Wydawnictwo GiA, 1995. ISBN 83-902751-6-3.
  • Grzegorz Karpiński, Robert Piątek, Adam Dawidziuk, Wiktor Bołba: Legia Warszawa 1916-2016. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2017. ISBN 978-83-01-19295-2.
  • Legia 1916-1966. Historia, wspomnienia, fakty. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1966.

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]