Antoni Rogalewicz
![]() | |
Data i miejsce urodzenia |
1822 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
Miejsce spoczynku | |
Zawód, zajęcie |
chemik, nauczyciel rządowy, publicysta |
Miejsce zamieszkania |
Warszawa, Kielce |
Tytuł naukowy |
asesor kolegialny |
Alma Mater | |
Wyznanie | |
Rodzice |
Tomasz Rogalewicz, Antonina z Głuchowskich |
Małżeństwo |
Balbina z Osieckich |
Krewni i powinowaci |
Michalina Rogalewiczówna (siostra), Zdzisław Tomasz Rogalewicz (wnuk), Marian Kenig (prawnuk), Michał Zwoliński (zięć) |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b1/Antoni_Rogalewicz_-_gr%C3%B3b.jpg/220px-Antoni_Rogalewicz_-_gr%C3%B3b.jpg)
Antoni Rogalewicz (ur. w 1822, zm. 24 kwietnia 1886 r. w Warszawie) – związany z Warszawą pedagog, chemik, popularyzator nowoczesnej wiedzy rolniczej w XIX wieku.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Ukończył w 1845 r. wydział filozoficzny uniwersytetu w Petersburgu (otrzymując tytuł rzeczywistego studenta).
Rogalewicz był nauczycielem w realnych szkołach rządowych w Królestwie Polskim (w Warszawie w latach 1845–1853 oraz 1859–1874, a także w Kielcach w latach 1853-1859). Pod koniec swojej pracy nauczycielskiej tytułował się asesorem kolegialnym (ósma ranga w rosyjskiej Tabeli Rang urzędniczych). Jak pisał przyrodnik Karol Jurkiewicz: "obok obowiązków nauczycielskich, pochłaniających cały czas zmarłemu, w wolniejszych chwilach starał się on także pracować i piórem [...] jeżeli imię zgasłego pracownika [nauki] głośniejszym na polu naukowym nie rozbrzmiało echem, to zapominać nie trzeba, że był on przede wszystkim nauczycielem, który całe życie ciężko na chleb powszedni pracować musiał"[1].
Był autorem wielu publikacji i artykułów na tematy związane z chemią, rolnictwem i dziedzinami pokrewnymi (np. jedwabnictwa i garbarstwa). Opracowywał hasła do Encyklopedii Rolniczej, wydawanej w II połowie XIX wieku. W 1853 r. wszedł w skład dwunastoosobowego zespołu, który miał opracować Projekt do słownictwa chemicznego. Pod koniec życia pracował nad katalogowaniem przyrodniczych zbiorów bibliotecznych Władysława Michała Branickiego[1]. Był jednym z autorów haseł do 28 tomowej Encyklopedii Powszechnej Orgelbranda z lat 1859-1868. Jego nazwisko wymienione jest w I tomie z 1859 roku na liście twórców zawartości tej encyklopedii.[2]
Był autorem Przewodnika dla garbarzy, wydanego w Warszawie w 1862 r[3].
Należał (jako członek rzeczywisty) do Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych[4].
Zmarł w swoim mieszkaniu przy ul. Hożej. Jego ciało spoczęło na cmentarzu Powązkowskim w grobie Seifertów i Zwolińskich (kwatera 12-5-22/23)[5].
Rodzina
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3e/POL_COA_Rogala.svg/100px-POL_COA_Rogala.svg.png)
Pochodził ze szlacheckiej rodziny herbu Rogala z Litwy, która jednak nie była wylegitymowana w Królestwie Polskim (stąd niekiedy mylne przypisywanie mu przez współczesnych historyków nauki pochodzenia mieszczańskiego, czy nawet chłopskiego[6]). Był synem Tomasza, oficera kawalerii i powstańca listopadowego i Antoniny z Głuchowskich. Jego siostrą była m.in. Michalina Rogalewiczówna. Ożenił się z Balbiną Osiecką herbu Dołęga i miał z nią pięcioro dzieci: Marię Michalinę (żonę Michała Antoniego Zwolińskiego), Helenę Zofię, Bronisławę Antoninę, Mieczysława Piotra i Bronisława Antoniego. Balbina była siostrą Piotra Osieckiego, podporucznika i uczestnika powstania listopadowego. Jej wujem (mężem Rozalii Osieckiej) był Wawrzyniec Rawicz Mikulski, zamożny obywatel m. Warszawy, właściciel dóbr Bartodzieje, a także cegielni i sporego gruntu w Mokotowie.
Wnukiem Rogalewicza był Zdzisław Tomasz Rogalewicz, a prawnukiem Marian Kenig - działacze PPS.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Przegląd tygodniowy nr 18 z 1886 r.
- Wszechświat nr 20 z 1886 r.
- Bibliografia polska K. Estreichera
- Kielce w pamiętnikach i wspomnieniach z XIX wieku, Kieleckie Towarzystwo Naukowe, Kielce 1992
- Akt zgonu nr 243 z 1886 r. z parafii św. Aleksandra w Warszawie
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Karol Jurkiewicz. Ś.p. Antoni Rogalewicz. „Wszechświat”. 5 (20), s. 305–307, 1886-05-16. [dostęp 2018-02-05].
- ↑ "Encyklopedia Powszechna", tom I, wyd. Samuel Orgelbrand, Warszawa, 1859.
- ↑ Antoni Rogalewicz , Przewodnik dla garbarzy, Warszawa 1862 .
- ↑ Sprawozdania Komitetu Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w Królestwie Polskim za rok 1872, [Warszawa 1873]
- ↑ Cmentarz Stare Powązki: SEIFERTOWIE, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2019-12-23] .
- ↑ Np. A. Massalski, Słownik biograficzny: nauczyciele szkół średnich rządowych męskich w Królestwie Polskim 1833-1862, Warszawa 2007, s. 355.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Antoni Rogalewicz – publikacje w bibliotece Polona
- Absolwenci i studenci Cesarskiego Uniwersytetu Petersburskiego
- Rogalewiczowie herbu Rogala
- Polscy encyklopedyści
- Polscy nauczyciele
- Polscy chemicy
- Ludzie związani z Kielcami
- Ludzie związani z Petersburgiem
- Członkowie Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych
- Urodzeni w 1822
- Zmarli w 1886
- Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie