Antonija Javornik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Antonija Javornik
Антонија Јаворник
Natalija Bjelajac
sierżant
Data i miejsce urodzenia 13 maja 1893
Maribor
Data i miejsce śmierci 16 sierpnia 1974
Belgrad
Przebieg służby
Lata służby 1912–1918
Siły zbrojne Armia Królestwa Serbii
Jednostki 11 pułk piechoty
Główne wojny i bitwy bitwa na górze Cer
Odznaczenia
Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Order Wojskowy Gwiazdy Jerzego Czarnego (z mieczami) Krzyż św. Jerzego III stopnia (Imperium Rosyjskie) Złoty Medal Waleczności (Królestwa Serbii) Złoty Medal Waleczności (Królestwa Serbii)

Antonija Javornik cyr. Антонија Јаворник (ur. 13 maja 1893 w Mariborze, zm. 16 sierpnia 1974 w Belgradzie[1]) – sierżant armii serbskiej.

Służba wojskowa[edytuj | edytuj kod]

Pochodziła z rodziny słoweńskiej, była bratanicą Martina Javornika, b. porucznika armii austro-węgierskiej, który z niej zdezerterował i wstąpił do armii serbskiej, w której dosłużył się stopnia kapitana[2]. Po ucieczce stryj utrzymał kontakty z rodziną, przesyłając listy[2]. Po ukończeniu szkoły powszechnej Antonija dotarła w kwietniu 1912 do Kragujevaca, gdzie spotkała się ze stryjem, który służył w 11 pułku piechoty.

Wojny bałkańskie[edytuj | edytuj kod]

Po wybuchu I wojny bałkańskiej Antonija ukończyła kurs dla pielęgniarek i zgłosiła się na ochotnika do armii serbskiej. Obawiając się o los własnej rodziny, która pozostała w Mariborze przyjęła nazwisko Natalija Bielajac. Jako sanitariuszka w szpitalu polowym 11 pułku piechoty Antonija wzięła udział w walkach z armią osmańską w rejonie Kumanowa, Skopja, a następnie w północnej Albanii.

W okresie od czerwca do sierpnia 1913 brała udział w walkach na froncie, przeciwko armii bułgarskiej. Wtedy też została odznaczona medalem Miloša Obilicia za waleczność[2].

Pierwsza wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

W czasie I wojny światowej Antonija wzięła udział w bitwie na górze Cer (sierpień 2014), w której poległ jej stryj Martin Javornik. Za odwagę w ratowaniu rannych Antonija otrzymała po raz drugi medal Miloša Obilicia. Brała udział w obronie Belgradu, a następnie w odwrocie armii serbskiej przez Czarnogórę i Albanię aż na Korfu. Na froncie salonickim uczestniczyła w bitwie o Kajmakczalan (12-30 września 1916), gdzie została ciężko ranna[2]. Wtedy też została wyróżniona Orderem Gwiazdy Jerzego Czarnego z mieczami.

Dalsze losy[edytuj | edytuj kod]

W 1928 Antonija przyjechała do Mariboru, gdzie spotkała się z rodziną, a następnie powróciła do Belgradu, gdzie mieszkała od czasu wojny[1]. W czasie II wojny światowej została aresztowana przez Gestapo i trafiła do obozu koncentracyjnego w Banjicy. Zmarła w zapomnieniu w Belgradzie, w 1974[2]. Została pochowana na cmentarzu na przedmieściach Belgradu o nazwie Mali Mokri Lug. Na jej grobie stanął pomnik z napisem "Sierżant armii serbskiej Natalija Bielajac"[1].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

W czasie działań wojennych Antonija Javornik była dwunastokrotnie ranna[2]. Dwukrotnie odznaczona medalem Miloša Obilicia za waleczność, Orderem Gwiazdy Jerzego Czarnego z mieczami, a także serbskim Orderem Orła Białego, francuskim orderem Legii Honorowej i rosyjskim orderem św.Jerzego III stopnia[2].

Zobacz także[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]