Baal Hammon

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Baal Hammon
Fenicko-punicki bóg
nieba i wegetacji, naczelny bóg Kartaginy
Czczony w Kartaginie
Atrybuty baranie rogi
Żona Tanit
Grecki odpowiednik Kronos
Rzymski odpowiednik Saturn
Odpowiednik El, Dagon

Baal-Hammon Baal-Hammon (Ba'al-Hammon, Ba'al Khamon lub Baal-Ammon) fenicko-punickie bóstwo nieba i wegetacji, naczelny bóg Kartaginy. Przez uczonych utożsamiany z północno semickim Elem lub Dagonem. Przedstawiany był jako brodaty starszy człowiek z kręconymi baranimi rogami. Uważany za małżonka bogini Tanit. Po raz pierwszy wzmiankowany jest w inskrypcji znalezionej w hetycko-aramejskim Sam'al (inna nazwa Ja'udi, obecnie Zincirli w południo-wschodzniej Turcji) Jego kult rozszerzył się także na Maltę i Sycylię. W Afryce północnej i na Sycylii prawdopodobnie częścią jego kultu było składanie ofiar z dzieci (zobacz dyskusję wokół ludzkich ofiar w Kartaginie w haśle Moloch). W samej Kartaginie bóg był łączony z baranem i czczony jako Ba'al Qarnaim („Pan obu rogów”) i czczonym w otwartym sanktuarium w miejscu Jebel Bu Kornin („rogate wzgórze”) na kartagińskiej plaży. Baal Hammon był prawdopodobnie identyfikowany z Baalem Melkartem. Identyfikowany był przez Greków w Kronosem, a przez Rzymian z Saturnem.

Znaczenie imienia[edytuj | edytuj kod]

Znaczenie przydomku bóstwa nie jest jasne. Ernest Renan łączył je z miejscowością Umm al-‘Awamid (starożytne Hammon, między Tyrem a Akką), gdzie odnalazł dwie inskrypcje fenickie dedykowane Baalowi – Hammonowi. Przydomek bóstwa był też łączony z hebrajskim/fenickim ḥammān („brązowy”). Frank Moore Cross opowiedział się za łączeniem imienia bóstwa z Khamōn, ugarycką i akadyjską nazwą góry Amanus, położonej na pograniczu Syrii i Cylicji. Opierał się na ugaryckim opisie Ela jako rezydującego na górze Haman. Imię Baala Hammona jest też prawdopodobnie związane z imieniem egipskiego Amona, bóstwa wyroczni w oazie Siwa. Dlatego podejrzewa się, ze także mógł być bogiem wyroczni.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Encyclopædia Biblica article Baal by W. Robertson Smith and George F. Moore (hasło “Baal”), 1899