Balbina Świtycz-Widacka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Balbina Świtycz-Widacka
Ilustracja
Balbina Świtycz-Widacka (przed 1939)
Data i miejsce urodzenia 31 marca 1901
Mohylew
Data i miejsce śmierci 28 lipca 1972
Olsztyn
Narodowość polska

Balbina Świtycz-Widacka (ur. 31 marca 1901 w Mohylewie, zm. 28 lipca 1972 w Olsztynie) – polska rzeźbiarka i poetka.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodziła się w rodzinie Nikodema i Marii z domu Konarskiej. W czwartym roku życia została osierocona, dalszym wychowaniem zajął się wuj ks. Władysław Konarski mieszkający w Woroneżu, a później dr Józef Witkowski – właściciel majątku Borysewo na Polesiu. W 1924 ukończyła gimnazjum w Brześciu nad Bugiem i podjęła studia w Akademię Sztuk Pięknych w Krakowie, które ukończyła w 1929 jako uczennica wybitnego rzeźbiarza i krakowskiego medaliera Konstantego Laszczki.

Po studiach była nauczycielką plastyki w gimnazjum w Kobryniu. Na wystawie w Pińsku w 1935 otrzymała złoty medal. Jej słynna rzeźba "Poleszuczka z dzieckiem" została zakupiona i podarowana marszałkowi Józefowi Piłsudskiemu na dzień jego ostatnich imienin. Wystawiała swoje prace również w Brześciu, Kobryniu i Warszawie. Otrzymała stypendium państwowe do Włoch.

W czasie II wojny światowej przebywała w Kobryniu, gdzie ukrywała Żydów z lokalnego getta.

Po 1945 osiedliła się na Pomorzu. Kierowała referatem kultury w Wyrzysku, potem przeniosła się do Brodnicy. Krótki czas spędziła we Włocławku. Krótko mieszkała również w Giżycku (1952). W 1954 zamieszkała w Olsztynie, gdzie spędziła resztę życia.

Zmarła w Olsztynie, została pochowana w Brodnicy. Na frontonie gmachu obecnego rektoratu UWM, opodal miejsca, gdzie znajdowała się jej pracownia, umieszczono w 1992 tablicę pamiątkową z wizerunkiem artystki i napisem "Balbina Świtycz-Widacka (1901–1972). Rzeźbą swoją ukochała Warmię i Mazury". Jest patronką ulicy na olsztyńskim osiedlu Pieczewo.

Dorobek artystyczny[edytuj | edytuj kod]

Popiersie Marszałkowej Aleksandry Piłsudskiej

Jest autorką blisko 1000 rzeźb. Kilka z nich znajduje się w Olsztynie[1]. Ogółem miała około 70 wystaw indywidualnych i zespołowych w kraju i zagranicą (po 1945 wielokrotnie w Olsztynie, Bydgoszczy a także w Belgradzie, Moskwie, Kaliningradzie). Jej rzeźby znajdują się m.in. w muzeach: w Warszawie, Olsztynie, Brześciu, Negotyniu (dawna Jugosławia).

Napisała ponad 1000 wierszy, aforyzmów, fraszek i erotyków. Tylko niewielka część była drukowana w prasie i antologiach. Nie doczekała się własnego zbiorku. Angażowała się w działalność Związku Artystów Plastyków i Towarzystwa Miłośników Olsztyna, którego była współzałożycielką.

Rzeźby wykonane przez Balbinę Świtycz-Widacką

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. W stolicy Warmii znajduje się też kilka tablic upamiętniających rzeźbiarkę

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]