Banie Mazurskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 54°14′18″N 22°2′21″E
- błąd 38 m
WD 54°13'59.9"N, 22°1'59.9"E
- błąd 14 m
Odległość 711 m
Banie Mazurskie
wieś
ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  warmińsko-mazurskie
Powiat gołdapski
Gmina Banie Mazurskie
Sołectwo Banie Mazurskie
Liczba ludności (2011) 1419[1]
Strefa numeracyjna 87
Kod pocztowy 19-520
Tablice rejestracyjne NGO
SIMC 0753550
Położenie na mapie gminy Banie Mazurskie
Mapa konturowa gminy Banie Mazurskie, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Banie Mazurskie”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Banie Mazurskie”
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa konturowa województwa warmińsko-mazurskiego, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Banie Mazurskie”
Położenie na mapie powiatu gołdapskiego
Mapa konturowa powiatu gołdapskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Banie Mazurskie”
Ziemia54°14′18″N 22°02′21″E/54,238333 22,039167

Banie Mazurskie (przed 1945 r. niem. Benkheim) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie gołdapskim, siedziba gminy Banie Mazurskie.

Przez wieś przebiega droga wojewódzka nr 650 oraz rzeka Gołdapa.[2]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś założona w 1560 roku (według niektórych źródeł w 1566) przez komornika powiatu ryńskiego – Mikołaja Bianicza. Sto lat później (1656) została zniszczona przez Tatarów. W 1710 roku wieś nawiedziła epidemia dżumy, w parafii w ciągu 4 miesięcy zmarło wówczas 2115 osób. W czasie II wojny światowej wieś uległa częściowemu zniszczeniu.

Po 1945 roku miejscowość zasiedlona została głównie ludnością ukraińską, przesiedloną przymusowo w ramach akcji „Wisła”, z Bieszczadów i Rzeszowszczyzny. W Baniach Mazurskich działa oddział Ukraińskiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego, zespół folklorystyczny oraz szkoła z wykładowym językiem ukraińskim.

18 listopada 1945 Banie Mazurskie zostały siedzibą gminy, do której należało 15 wsi sołeckich. 12 listopada 1946 zatwierdzono administracyjnie obecną nazwę wsi[3]. W roku 1954 Banie Mazurskie zostały siedzibą gromady, znajdowały się w niej: gospoda, ośrodek zdrowia, komisariat MO, mleczarnia i agronomówka[4].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Zabytki sakralne[edytuj | edytuj kod]

  • kościół św. Antoniego Padewskiego – dawny kościół ewangelicki, obecnie należący do rzymskokatolickiej parafii w Baniach Mazurskich. Został zbudowany w latach 1566–1574, szczyt wschodni z 1646 r., wieża z 1698 r., odrestaurowany w 1876 r. Kościół został zniszczony w 1945 r., odbudowano go w latach 1975–1980, już jako katolicki. Wnętrze świątyni częściowo w stylu renesansowym. Na wieży blendy w kształcie krzyży, nad kruchtą figurka z XIX w[5].

Inne[edytuj | edytuj kod]

W Baniach Mazurskich poza obiektami sakralnymi znajduje się kilka domów z początku XX wieku przy ulicy M. Konopnickiej.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wieś Banie Mazurskie w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2017-06-04] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. Polska 2017 : atlas samochodowy 1:200 000 dla profesjonalistów. Barbara Gawrysiak, Bartosz Kunowski, Maria Radziwonowicz, Paweł. Radziwonowicz, Wydawnictwo Kartograficzne KOMPAS, Dom Wydawniczy PWN Kompas. 2017. [dostęp 2021-02-21].
  3. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262)
  4. Jan Bałdowski "Warmia i Mazury, mały przewodnik" Wydawnictwo Sport i Turystyka Warszawa 1977 s. 51-52
  5. Piotr Skurzyński "Warmia, Mazury, Suwalszczyzna" Wyd. Sport i Turystyka - Muza S.A. Warszawa 2004 ​ISBN 83-7200-631-8​ s. 349

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]