Bitwa nad Chałchin-Goł

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bitwa nad Chałchin-Goł
Radziecko-japońskie walki graniczne
Ha-Go Khalkin-Gol.JPG
Czołg japoński Typ 95 Ha-Go zdobyty przez żołnierzy radzieckich podczas bitwy
Czas 11 maja16 września 1939
Miejsce Chałchin-Goł, Mongolia
Wynik zwycięstwo ZSRR i Mongolii
Strony konfliktu
 ZSRR
 Mongolia
 Japonia
 Mandżukuo
Dowódcy
Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Gieorgij Żukow Japonia Michitarō Komatsubara
Siły
pocz. września:
57 000 żołnierzy
542 działa
498 czołgów
385 samochodów pancernych
515 samolotów
pocz. września:
75 000 żołnierzy
500 dział
182 czołgi
300 samolotów
Straty
7632 zabitych
2028 zaginionych
15 251 rannych
pow. 3000 chorych
8440 zabitych
8766 rannych
3000 wziętych do niewoli
Sowiecki samochód pancerny BA-10M zniszczony w czasie bitwy

Bitwa nad Chałchin-Goł – bitwa stoczona nad rzeką Chałchin-Goł w 1939 pomiędzy wojskami japońskimi (Armia Kwantuńska), a Armią Czerwoną na pograniczu Mandżukuo i Mongolii, które było granicą stref wpływów Cesarstwa Japonii i ZSRR na kontynencie azjatyckim.

Do pierwszego starcia doszło 11 maja 1939. Japończycy zaatakowali niewielkimi siłami kilkudziesięciu żołnierzy, którzy wypchnęli Mongołów za rzekę. Mongołowie wyprowadzili kontratak i odrzucili Japończyków. 28 maja zaatakowały większe siły - skierowano do walk 200 ludzi, wspartych kilkoma samochodami pancernymi. Atak został powstrzymany przez Mongołów, wspartych przez Armię Czerwoną[1].

Japoński Cesarski Sztab Generalny wyraził zaniepokojenie działaniami Armii Kwantuńskiej i zdecydował o wysłaniu obserwatora, mającego załagodzić konflikt. Kiedy informacja dotarła do gen. Komatsubary, zdecydował się on przyspieszyć działania, zanim zostanie powstrzymany. Rankiem 27 czerwca japońskie lotnictwo zbombardowało radzieckie bazy wojskowe i lotniska w Mongolii. Sztab Generalny w Tokio ostro zareagował, nakazując natychmiastowe wstrzymanie działań wojennych, jednak polecenie zignorowano.

W nocy z 30 czerwca na 1 lipca 1939 duże siły japońskie sforsowały rzekę. Składały się one z 7. Dywizji Piechoty i elementów 23. DP, licząc 38 000 żołnierzy, 310 dział, 135 czołgów i 225 samolotów. W rejonie góry Baian-Cagan (Bajan Cagaan) doszło do ciężkiego boju spotkaniowego. Japończycy zajęli górę i oskrzydlili radzieckie siły, wobec czego Sowieci wyprowadzili kontratak i po trzech dniach ciężkich walk odepchnęli Japończyków za rzekę. Ponowny atak 23 lipca również zakończył się klęską Japończyków. Przerwę w działaniach Japończycy wykorzystali do wzmocnienia swoich sił. Sformowali 6. Armię liczącą 65 000 żołnierzy, 182 czołgi i 300 samolotów. Powiększeniu uległy także siły Armii Czerwonej. Liczyły 57 000 żołnierzy, 498 czołgów, 542 działa i 515 samolotów.

20 sierpnia 1939 o godz. 5:45, Armia Czerwona pod dowództwem Gieorgija Żukowa ruszyła do natarcia. Zostało ono poprzedzone nalotami bombowców oraz trzygodzinnym ostrzałem artyleryjskim. Japończycy stawili Sowietom silny opór. Wobec niedostatecznej ilości broni przeciwpancernej, Japończycy do walk z radzieckimi czołgami wykorzystywali butelki z benzyną. Wielokrotnie dochodziło do walk wręcz.Po czterech dniach zażartych walk, wojska japońskie zostały okrążone, a po kolejnym tygodniu zniszczone. W ciągu 3 miesięcy walk, straty radzieckie wyniosły (według obecnie dostępnych danych archiwalnych) ok. 28 000 żołnierzy zabitych, zaginionych, rannych i chorych[2]. Straty japońskie wyniosły (według ówczesnych oficjalnych deklaracji strony japońskiej, dane archiwalne nadal nie są znane) ok. 17 000 zabitych i rannych. Radzieckie źródła podają znacznie większe straty strony japońskiej: 45 000 zabitych i 3000 wziętych do niewoli[3].

Klęska nad Chałchin-Goł przesądziła o kierunku dalszej ekspansji japońskiej. Japońskie dowództwo doszło do wniosku, że na północnym kierunku działań napotkają zbyt duże siły radzieckie. Jednoczesny brak decydujących rozstrzygnięć w wojnie z Chinami, spowodował zwrot na południe z zamiarem opanowania rejonów zasobnych w surowce mineralne.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Anthony Beevor podaje tę liczbę w ksiąće Druga Wojna Światowa, SIW Znak 2013
  2. Rossija i SSSR w wojnach XX wieka. Potieri woorużonnych sił: statisticzeskoje issledowanije. Moskwa: 2001, s. 176-184. ISBN 5-224-01515-4. (ros.)
  3. Nomonhan: The Second Russo-Japanese War by Timothy Neeno, M.A.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]