Bolesław Jabłoński (poeta)
![]() Bolesław Jabłoński, portret Jana Vilimka | |
Imię i nazwisko |
Karel Tupý |
---|---|
Data i miejsce urodzenia | |
Data i miejsce śmierci |
27 lutego 1881 |
Narodowość |
czeska |
Język |
czeski, polski |
Dziedzina sztuki |
literatura |
Epoka |
romantyzm |
w Kardašovej Řečice odsłonięty w 1886 roku
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f4/20110327_Krakow_Salwator_Monastery_8004.jpg/200px-20110327_Krakow_Salwator_Monastery_8004.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/56/Vy%C5%A1ehradsk%C3%BD_h%C5%99bitov_-_Eugen_K._Tup%C3%BD_Jablonsk%C3%BD.jpg/200px-Vy%C5%A1ehradsk%C3%BD_h%C5%99bitov_-_Eugen_K._Tup%C3%BD_Jablonsk%C3%BD.jpg)
Data urodzenia | |
---|---|
Data śmierci | |
Miejsce pochówku | |
Ksiądz w Radonicach nad Ochrzą | |
Okres sprawowania |
1843–1847 |
Proboszcz klasztoru norbertanek na Zwierzyńcu w Krakowie | |
Okres sprawowania |
1847–1881 |
Wyznanie | |
Kościół | |
Inkardynacja | |
Prezbiterat |
1838 |
Bolesław Jabłoński, Boleslav Jablonský, właśc. Karel Tupý, imię klasztorne: Eugen (Eugeniusz) Tupý (ur. 14 stycznia 1813 w Kardašovej Řečice, zm. 27 lutego 1881 w Zwierzyńcu, obecnej dzielnicy Krakowa) – czeski poeta, ksiądz katolicki, norbertanin, rzecznik niepodległości Czech i zbliżenia polsko-czeskiego. Jego poezja jest zaliczana do nurtu romantycznego w literaturze czeskiej.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Po ukończeniu gimnazjum w Jindřichowym Hradcu studiował filozofię w Pradze. Wstąpił do klasztoru na Strahowie, gdzie przyjął swój literacki pseudonim.
Po otrzymaniu święceń kapłańskich, w latach 1843–1847 pracował jako ksiądz w Radonicach nad Ochrzą. W tym czasie opublikował wiele wierszy, które zostały opublikowane m.in. w tomikach Písně milosti i Moudrost otcovská. Były to w tym czasie jedne z najważniejszych przykładów czeskiej poezji patriotycznej i dydaktycznej.
W 1847 roku został mianowany administratorem klasztoru na Zwierzyńcu (obecnie dzielnica Krakowa), którego później został proboszczem. W 1865 roku poświęcił nowy cmentarz, założony na gruntach klasztornych, wzdłuż drogi wiodącej ku Kopcowi Kościuszki. Ten fakt zapisano na tytułowej stronie parafialnej księgi zmarłych: Die decima quarta septembris 1865 ego Eugenius Tupy, praepositus Zwierzynoensis, Vicedecanus urbis, benedixi novum coemeterium parachiale, a quo die corpora defunctorum in eodem sepeliuntur[1]. Ksiądz Tupy przez 33 lata mieszkał na Zwierzyńcu; pisywał również wiersze w języku polskim, m.in. był autorem pieśni nadwiślańskiej[2].
Ostatni raz przebywał w Czechach w 1879 roku. Był wtedy uznanym poetą, entuzjastycznie witanym przez tłumy. Na prośbę, by powrócił do Czech, odpowiedział: Polacy mnie także polubili i nie puściliby mnie, dlatego zakończę życie w pośród nich[3].
Został pochowany na cmentarzu przyklasztornym, jednak jego szczątki zostały przeniesione później (między rokiem 1881 a 1886) na Cmentarz Wyszehradzki w Pradze.
Doktorat na temat korespondencji Bolesława Jabłońskiego napisał Jerzy Śliziński.
Upamiętnienie
[edytuj | edytuj kod]23 listopada 1913 roku na kościele PP. Norbertanek na Zwierzyńcu w setną rocznicę urodzin odsłonięto tablicę pamiątkową. Powstała ona dzięki staraniom kolonii czeskiej. Znalazł się na niej napis:
„Tu pracował i umarł Bolesław Jablonsky (Kar. Eug. Tupy) poeta czeski. 1813–1881 Czeska Beseda Stow. Jablonsky w Krakowie. 1913”[4].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Dnia czternastego września 1865 roku ja Eugeniusz Tupy, proboszcz zwierzyniecki, wicedziekan miasta, poświęciłem nowy cmentarz parafialny, od którego dnia ciała zmarłych będą w nim chowane.
- ↑ Cmentarz Salwatorski (Część II). „Tygodnik Salwatorski”. 25 (496), 2004-06-20. [dostęp 2013-11-03].
- ↑ Z Pragi czeskiej 8go Sierpnia. „Warta – tygodnik poświęcony nauce, rozrywce i wychowaniu”. 634, s. 4–5, 1886-08-22. [dostęp 2013-11-03].
- ↑ Odsłonięcie tablicy pamiątkowej Czas 1913, nr 543 z 23 listopada, s. 2
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Čeští spisovatelé 19. a počátku 20. století. Praga: Československý spisovatel, 1982, s. 112–113. (cz.).
- Felix Vodička (red.): Dějiny české literatury. 2., Literatura národního obrození. Wyd. 1. Praga: Československá akademie věd, 1960, s. 616. (cz.).
- Vladimír Forst i in.: Lexikon české literatury: osobnosti, díla, instituce. 2/I. H–J. Praga: Academia, 1993, s. 429–431. ISBN 80-200-0468-8. (cz.).
- Zdenka Maršíková: Těžko jest slavíku: monografie básníka Jablonského: vydáno k 200. výročí narození básníka Boleslava Jablonského. Jindřichův Hradec: Muzeum Jindřichohradecka, 2012. ISBN 978-80-86227-46-7. (cz.).