Borek Fałęcki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy historycznej dzielnicy Krakowa. Zobacz też: Dzielnica IX Łagiewniki-Borek Fałęcki – dzielnica Krakowa.
Herb Krakowa Borek Fałęcki
Osiedle Krakowa
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Miasto Kraków
Wysokość 236 m n.p.m.
Położenie na mapie Krakowa
Mapa lokalizacyjna Krakowa
Borek Fałęcki
Borek Fałęcki
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Borek Fałęcki
Borek Fałęcki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Borek Fałęcki
Borek Fałęcki
Ziemia50°00′50″N 19°55′09″E/50,013853 19,919264
Portal Portal Polska

Borek Fałęcki – obszar Krakowa, leżący na terenie Dzielnicy IX Łagiewniki-Borek Fałęcki miasta Krakowa. Położony jest w południowej części Podgórza. Charakteryzuje się nierównym rozłożeniem zabudowy. Osiedle składa się z pięciu 11-kondygnacyjnych bloków, resztę stanowi podłużna 3-kondygnacyjna zabudowa. W niedalekiej odległości znajdują się również domy jednorodzinne.

Wieś dóbr prestymonialnych kapituły katedralnej krakowskiej w powiecie szczyrzyckim województwa krakowskiego w końcu XVI wieku[1].

Maszyna parowa w miejscu dawnej fabryki

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Borek Fałęcki to obszar znajdujący się na obrzeżach miasta Krakowa. Charakterystycznym punktem Borku jest Kościół pw. Matki Boskiej Zwycięskiej, który znajduje się na szczycie Góry Borkowskiej przy ulicy Zakopiańskiej. Ulice Jugowicka, Zawiła i Zakopiańska dzielą Borek Fałęcki na 4 części. Na południowym zachodzie znajduje się osiedle domków jednorodzinnych – Kliny Borkowskie, na południowym wschodzie również osiedle domków – Jugowice. (Pod względem administracyjnym Jugowice i Kliny Borkowskie stanowią część Dzielnicy X). Na północnym zachodzie znajduje się osiedla bloków i domków jednorodzinnych, zaś po przeciwnej stronie Zakopianki położone jest Krakowskie Centrum Handlowe Zakopianka gdzie znajdziemy kompleks Carrefour, Castorama i mniejsze markety – głównie budowlane.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Za czasów przedrozbiorowych Borek Fałęcki należał do parafii św. Jakuba na Kazimierzu. Od 1934 roku do lat powojennych istniała zbiorowa gmina Borek Fałęcki. Borek początkowo składał się z tzw. Osiedla Pięciodomków oraz pojedynczej zabudowy. W czasie okupacji hitlerowskiej w Zakładach Sodowych Solvay pracował jako robotnik późniejszy papież, Karol Wojtyła[2][3]. Karol Wojtyła utrzymywał kontakty z mieszkańcami Borku Fałęckiego także jako arcybiskup krakowski, kardynał i papież[4]. W roku 1950 do Borku podciągnięto linię tramwaju nr 8. W tym samym czasie ruszyła budowa bloków wielorodzinnych, zakończona w 1955 r. Powstało 18 bloków (4 jednopiętrowe i 14 dwupiętrowych), ich mieszkańcami byli głównie pracownicy: Solvaya, Kabla, Armatury, Instytutu Odlewnictwa, nowohuckiego kombinatu, Sądu i Prokuratury, Szkolnictwa i wielu innych zakładów pracy Krakowa. Teren wokół bloków był zupełnie pusty, o nawierzchni piaskowej. Głównym problemem ówczesnych mieszkańców było ogrzewanie mieszkań (zdarzało się, że temperatura w domach spadała do kilku stopni Celsjusza). Z czasem pojawiły się chodniki, drogi asfaltowe, teren zazielenił się. W roku 1961 zlikwidowano przedszkole zakonne, a budynek przekazany został na rzecz Szkoły Podstawowej nr 49. Dyrektor szkoły budynek przeznaczył do nauki klas pierwszych jednak po paru latach eksploatacji zrezygnował z niego i budynek popadł w ruinę. W latach osiemdziesiątych w budynku tym siedzibę miała administracja osiedla. W 1997 roku Jan Paweł II odwiedził Borek Fałęcki i spotkał się z jego mieszkańcami na terenie dawnej fabryki, w której pracował.

Infrastruktura[edytuj | edytuj kod]

Park Solvay
  • Przedszkole – ul. Żywiecka
  • Gimnazjum nr 24 im. Juliana Ursyna Niemcewicza – ul. Montwiłła Mireckiego
  • Centrum Sztuki Współczesnej Solvay – ul. Zakopiańska 62
  • Kino Cinema City przy ulicy Zakopiańskiej
  • Centrum Handlowe Zakopianka przy ulicy Zakopiańskiej
  • Camping i Basen przy Ośrodku Wypoczynkowym Krakowianka – ul. Żywiecka Boczna (basen nieczynny)
  • Park Solvay
  • Dom Samotnej Matki i Dziecka – ul. Żywiecka
  • Szkoła dla niesłyszących – ul. Niecała
  • Biblioteka Publiczna – ul. Żywiecka
  • Solvay Park (Galeria)
  • Stacja paliwowa (przy Zakopiańskiej)
  • Pętla tramwajowa i autobusowa
  • Targowisko (przy pętli)
  • Rynek Fałęcki
  • Place zabaw (największy jest Park Jordanowski) w Parku Solvay
  • Agencja pocztowa - ul. Żywiecka 1 (wejście od Rynku Fałęckiego)

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

W Borku Fałęckim położona jest pętla tramwajowa oraz pętla autobusowa MPK obsługująca połączenia z południowymi osiedlami Krakowa (Kobierzyna, Sidziny, Soboniowic, Swoszowic i in.) i miejscowości położonych na południe od Krakowa, m.in. Libertowa, Mogilan, Skawiny, Świątnik Górnych, Wieliczki i Wrząsowic. Kursują też autobusy do miast takich jak Wadowice, Zakopane, Spytkowice, Chorzów, Myślenice.

Przypisy

  1. Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 2008, s. 101.
  2. Jan Paweł II: Dar i Tajemnica : w pięćdziesiątą rocznicę moich święceń kapłańskich. Kraków: Wydawnictwo św. Stanisława BM, 2005. ISBN 83-7097-324-8.
  3. V. Levi, Z dalekiego kraju, na podstawie scenariusza A. Kijowskiego i J.J. Szczepańskiego do filmu K. Zanussiego Z dalekiego kraju, wstęp Przygoda z Papieżem - K. Zanussi, posłowie Dziennik "Z dalekiego kraju" - T. Sobolewski, Kraków: Wydawnictwo m, 1993.
  4. Karol Wojtyła u nas - Katolicki.net, www.katolicki.net [dostęp 2017-11-22] (pol.).