Spytkowice (powiat wadowicki)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy wsi w gminie Spytkowice (powiat wadowicki). Zobacz też: inne miejsca o tej nazwie.
Spytkowice
Herb
Herb
Spytkowice
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat wadowicki
Gmina Spytkowice
Liczba ludności (2006) 3898
Strefa numeracyjna (+48) 33
Kod pocztowy 34-116[1]
Tablice rejestracyjne KWA
SIMC 0067895
Położenie na mapie gminy Spytkowice
Mapa lokalizacyjna gminy Spytkowice
Spytkowice
Spytkowice
Położenie na mapie powiatu wadowickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu wadowickiego
Spytkowice
Spytkowice
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Spytkowice
Spytkowice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Spytkowice
Spytkowice
Ziemia49°59′36″N 19°30′10″E/49,993333 19,502778
Zamek Myszkowskich w Spytkowicach

Spytkowicewieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim, w gminie Spytkowice, siedziba władz gminnych. Wieś leży w dolinie Wisły przy drodze krajowej nr 44 GliwiceTychyOświęcimZatorSkawinaKraków.

Spytkowice uzyskały lokację miejską przed 1327 rokiem, zdegradowane po 1400 roku[2].

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Spytkowice[3][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0067903 Brzestowa przysiółek
0067910 Dębina przysiółek
0067990 Górki przysiółek
0067926 Kanada część wsi
0067932 Kępki część wsi
0067949 Kościelnik część wsi
0067955 Pagóry część wsi
0067961 Przewóz przysiółek
0067978 Spytkowice Dolne część wsi
0067984 Spytkowice Górne część wsi
0068009 Stawy przysiółek
0068015 Wróblówki przysiółek

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza wzmianka historyczna o Spytkowicach pochodzi z 1229, w związku ze zwołaniem w Spytkowicach przez księcia Henryka Brodatego zjazdu książąt piastowskich. Osada musiała zatem istnieć znacznie wcześniej i mieć spore znaczenie, skoro infrastruktura była odpowiednia na przyjęcie tak ważnych gości. W czasie zjazdu Henryk Brodaty podczas mszy został pojmany przez ludzi księcia Konrada Mazowieckiego i uprowadzony do Płocka. Od 1315 roku miejscowość należy do księstwa oświęcimskiego. W 1327 książę Jan I Scholastyk oddał księstwo oświęcimskie w lenno Królestwu Czech, a w towarzyszącym dokumencie z dnia 24 lutego wymieniono również oppidum Spitkowicz (miasteczko Spytkowice)[5]. Nazwę miejscowości w zlatynizowanej staropolskiej formie Spythkowicze wymienia w latach 1470–1480 Jan Długosz w księdze Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis[6]. W 1488 Spytkowice przeszły na własność Myszkowskich herbu Jastrzębiec. W 1513 właścicielem był Wawrzyniec Myszkowski, który zabił w czasie sporu o stawy rybne ostatniego z książąt zatorskichJanusza V. W 1595 roku wieś położona w powiecie śląskim województwa krakowskiego była własnością Aleksandra Myszkowskiego[7].

W latach 1975–1998 miejscowość leżała w województwie bielskim.

Postacie[edytuj | edytuj kod]

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Zamek zbudowany w I połowie XVI wieku przez Wawrzyńca Myszkowskiego, kasztelana sądeckiego, w stylu gotycko-renesansowym. Powiększony znacznie i przekształcony w okazałą trójskrzydłową rezydencję wczesnobarokową przed rokiem 1630 przez biskupa krakowskiego Marcina Szyszkowskiego. W 1644 roku zamek przeszedł w ręce Opalińskich z Bnina herbu Łodzia. Od początku XIX wieku do 1945 roku zamek był własnością Potockich. Po zniszczeniach, jakim zamek uległ podczas II wojny światowej, obiekt odbudowano w 2 poł. XX wieku przywracając mu wygląd wczesnobarokowy. Obecnie zamek należy do Skarbu Państwa. W 2000 roku otwarto ekspozyturę Krakowskiego Archiwum Państwowego.
Zamek
Front zamku

Religia[edytuj | edytuj kod]


Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  2. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 72-73.
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. GUS. Rejestr TERYT
  5. Colmar Grünhagen (red.), Konrad Wutke (red.): Codex Diplomaticus Silesiae T.22 Regesten zur schlesischen Geschichte 1327–1333. Breslau: E. Wohlfarth's Buchhandlung, 1903, s. 7 [4620]. (łac.)
  6. Aleksander Przezdziecki, Joannis Długosz Senioris Canonici Cracoviensis, „Liber Beneficiorum”, Tom II, Kraków 1864, s. 230.
  7. Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 2008, s. 109.
  8. Dane według raportów wyszukiwarki zborów na oficjalnej stronie Świadków Jehowy (www.jw.org) z 2 stycznia 2015.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Julian Warzecha, Joanna Fabin, Paweł Mostowik, Księga Jubileuszowa 800 lat Spytkowic, Ząbki: Wydawnictwo Księży Pallotynów Apostolicum, 2000.
  • Julian Zinkow, Wadowice i okolice: monograficzny przewodnik turystyczny i krajoznawczy po zachodniej części Pogórza Wielickiego oraz po wschodnich częściach Pogórza Śląskiego, Kotliny Oświęcimskiej i Beskidu Małego, Wadowice: Grafikon, 2001.
  • Józefa Brania, Joanna Fabin, Małgorzata Simik (red.), Nasza szkoła. Historia i współczesność, Kraków: ART-GRAF, 2004.
  • Paweł Mostowik, Z dziejów Księstwa Oświęcimskiego i Zatorskiego XII – XVI w., Toruń: Adam Marszałek, 2005.