Borsucznik amerykański

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Borsuk amerykański)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Borsucznik amerykański
Taxidea taxus[1]
(Schreber, 1777)
Borsucznik amerykański
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd drapieżne
Rodzina łasicowate
Podrodzina łasice
Rodzaj borsucznik
Gatunek borsucznik amerykański
Synonimy
  • Ursus taxus Schreber, 1777[2]
  • Meles Taxus ß americanus Boddaert, 1784[2]
  • Ursus labradorius Gmelin, 1788[2]
  • Meles jeffersonii Harlan, 1825[2]
  • Taxidea berlanderi Baird, 1858[2]
  • Taxidea marylandica Gidley & Gaxin, 1933[2]
Podgatunki
  • T. t. berlandieri Baird, 1858
  • T. t. jacksoni Schantz, 1946
  • T. t. jeffersonii (Harlan, 1825)
  • T. t. marylandica Gidley & Gaxin, 1933
  • T. t. taxus (Schreber, 1777)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Borsucznik amerykański[4], borsuk amerykański[5] (Taxidea taxus) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny łasicowatych (Mustelidae), jedyny przedstawiciel rodzaju Taxidea.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Takson po raz pierwszy opisany przez J. C. D. Schrebera w 1777 roku pod nazwą Ursus taxus[6]. Jako miejsce typowe autor wskazał Labrador i Zatokę Hudsona[6], ograniczone do Carman w Manitobie przez C. A. Longa[7]. Jedyny przedstawiciel rodzaju Taxidea[8] utworzonego przez Waterhouse'a w 1838 roku[9].

Gatunek typowy[edytuj | edytuj kod]

Ursus meles labradorius Gmelin, 1788 (= Ursus taxus Schreber, 1777)

Podgatunki[edytuj | edytuj kod]

Wyróżniono pięć podgatunków T. taxus[2][10] na podstawie różnic w wielkości czaszki i koloru owłosienia[2]:

  • T. taxus taxusWielkie Równiny od Stanów Zjednoczonych do Kanady
  • T. taxus jeffersonii – zachodnie Stany Zjednoczone, południowa Kolumbia Brytyjska
  • T. taxus jacksoni – północno-środkowe Stany Zjednoczone, południowe Ontario w Kanadzie
  • T. taxus berlandieri – południowa część Stanów Zjednoczonych
  • T. taxus marylandica – podgatunek wymarły, szczątki znalezione w Cumberland Cave, w stanie Maryland w osadach plejstoceńskich[2]

Nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

W polskiej literaturze zoologicznej gatunek Taxidea taxus był oznaczany nazwą „borsuk amerykański”[5]. W wydanej w 2015 roku przez Muzeum i Instytut Zoologii PAN w Warszawie publikacji „Polskie nazewnictwo ssaków świata” gatunkowi nadano nazwę „borsucznik amerykański” (rodzaj „borsucznik”), rezerwując nazwę „borsuk” dla rodzaju Meles[4].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Zamieszkuje prerie, półpustynie i góry od południowo-zachodniej Kanady po środkowy Meksyk. Długość jego ciała wynosi 600-730 mm, ogona do 105-135 mm, tylnych stóp 95-128 mm[2]. Masa ciała 4-12 kg[11]. Sierść szara lub rudawoszara, na pyszczku charakterystyczne wzory: białe i ciemne, podłużne, nieregularne pręgi bięgnące od jednego do drugiego ucha, przez środek głowy biegnie biały pasek od nosa po łopatkę.

Poza okresem godowym żyje samotnie w norach, poluje wieczorem na małe gryzonie i bezkręgowce, czasem zjada też korzonki i owoce. Ciąża trwa 8 miesięcy, od 1 do 7 młodych. Nadal licznie występuje.

Przypisy

  1. Taxidea taxus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 2,9 Charles A. Long. Taxidea taxus. „Mammalian Species”. 26, s. 1-4, 1973 (ang.). 
  3. Taxidea taxus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  4. 4,0 4,1 Nazwa polska za: Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 162. ISBN 978-83-88147-15-9.
  5. 5,0 5,1 K. Kowalski (redaktor naukowy), A. Krzanowski, H. Kubiak, G. Rzebik-Kowalska, L. Sych: Ssaki. Wyd. IV. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991, s. 29, seria: Mały słownik zoologiczny. ISBN 83-214-0637-8.
  6. 6,0 6,1 J. C. D. Schreber: Die Säugthiere in Abbildungen nach der Natur, mit Beschreibungen. T. 3. Erlangen: Wolfgang Walther, 1778, s. ryc. 142, s. 520. (niem.)
  7. C. A. Long. Taxonomic revision of the North American badger, Taxidea taxus. „Journal of Mammalogy”. 59 (4), s. 725-729, 1972. DOI: 10.2307/1379211 (ang.). 
  8. Taxidea. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 11 sierpnia 2011]
  9. G. R. Waterhouse. On the Skull and Dentition of the American Badger (Meles Labradoria). „Proceedings of the Zoological Society of London”, s. 154, 1838 (ang.). 
  10. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Taxidea taxus. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 11 sierpnia 2011]
  11. Nancy Shefferly: Taxidea taxus. Animal Diversity Web. [dostęp 11 sierpnia 2011].