Butlonos

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Butlonos
Tursiops[1]
Gervais, 1855[2]
Ilustracja
Przedstawiciel rodzaju – butlonos zwyczajny (T. truncatus)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

łożyskowce

Rząd

Cetartiodactyla

Podrząd

Whippomorpha

Infrarząd

walenie

Parvordo

zębowce

Nadrodzina

Delphinoidea

Rodzina

delfinowate

Rodzaj

butlonos

Typ nomenklatoryczny

Delphinus truncatus Montagu, 1821

Synonimy
Gatunki

2 gatunki – zobacz opis w tekście

Butlonos[6] (Tursiops) – rodzaj ssaka z rodziny delfinowatych (Delphinidae).

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj obejmuje gatunki występujące we wszystkich wodach świata[7][8][9].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała 190–380 cm, noworodków 84–140 cm; masa ciała 136–635 kg[8]

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

  • Tursio: łac. tursio, nazwa użyta przez Pliniusza na określenie rodzaju ryby przypominającej delfina[10]. Gatunek typowy: Delphinus truncatus Montagu, 1821; młodszy homonim Tursio Fleming, 1822 (Physeteridae).
  • Tursiops: rodzaj Tursio J.E. Gray, 1843; gr. ωψ ōps, ωπος ōpos „wygląd”[10].
  • Gudamu: nazwa gadamu oznaczająca w telugu delfina[11]. Gatunek typowy: Delphinus gudamu R. Owen, 1866 (= Delphinus truncatus Montagu, 1821).
  • Tursiodelphis: łac. tursio, nazwa użyta przez Pliniusza na określenie rodzaju ryby przypominającej delfina; gr. δελφις delphis, δελφινος delphinos „delfin”[5]. Takson warunkowy, bez gatunku typowego.

Podział systematyczny[edytuj | edytuj kod]

Do rodzaju należą następujące gatunki[7][6]:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Tursiops, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. P. Gervais: Histoire naturelle des mammifères. Cz. 2. Paris: L. Curmer, 1855, s. 323. (fr.).
  3. J.E. Gray: List of the specimens of Mammalia in the collection of the British Museum. London: The Trustees, 1843, s. xxiii, 105. (ang.).
  4. J.E. Gray: Synopsis of the species of whales and dolphins in the collection of the British Museum. London: B. Quaritch, 1868, s. 6. (ang.).
  5. a b K. Charlton-Robb, L. Gershwin, R. Thompson, J. Austin, Owen & S. McKechnie. A new dolphin species, the Burrunan dolphin Tursiops australis sp. nov., endemic to southern Australian coastal waters. „PLoS ONE”. 6 (9), s. e24047, 2011. DOI: 10.1371/journal.pone.0024047. (ang.). 
  6. a b Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 189. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
  7. a b C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 298. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
  8. a b J. Wang, K. Riehl & S. Dungan: Family Delphinidae (Ocean Dolphins). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 4: Sea Mammals. Barcelona: Lynx Edicions, 2014, s. 515–516. ISBN 978-84-96553-93-4. (ang.).
  9. D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Tursiops. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-04-03]. (ang.).
  10. a b Palmer 1904 ↓, s. 697.
  11. Palmer 1904 ↓, s. 301.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]