Byblos

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dżubajl
جبيل
Ilustracja
Państwo  Liban
Muhafaza Muhafaza Dżabal Lubnan
Gmina Kada Dżubajl
Populacja 
• liczba ludności

44 379
Nr kierunkowy +961(9)
Położenie na mapie Libanu
Mapa lokalizacyjna Libanu
Dżubajl
Dżubajl
Ziemia 34°07′25″N 35°39′04″E/34,123611 35,651111
Byblosa
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Byblos(js) 4.jpg
Kraj  Liban
Typ kulturowe
Spełniane kryterium III, IV, VI
Numer ref. 295
Regionb Kraje Arabskie
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 1984
na 8. sesji
a Oficjalna nazwa wpisana na liście UNESCO
b Oficjalny podział dokonany przez UNESCO

Byblos (arab. جبيل, Dżubajl, dialekt libański: Dżbejl; fen. Gebal; asyr. Gubla) – miasto w środkowym Libanie na wybrzeżu Morza Śródziemnego, centrum administracyjne dystryktu Kada Dżubajl.

Liczy około 21 tys. mieszkańców (2006), głównie maronitów, istnieje też mniejszość szyicka.

Miejsce to stale zamieszkane od czasów neolitycznych, przez tysiąclecia ściśle związane jest z legendami i historią obszaru śródziemnomorskiego. Byblos jest też bezpośrednio łączone z powstaniem i upowszechnieniem alfabetu fenickiego, podłoża współczesnego alfabetu.
Od III tysiąclecia p.n.e. znane jako wielki fenicki ośrodek handlowy, gdzie prowadzono handel cedrem i wapieniami ze starożytnym Egiptem, skąd sprowadzano w zamian m.in. papirus. Greckie słowo byblos oznaczało papirus i stąd nazwa nadana miastu prawdopodobnie przez greckich handlarzy, którzy ściągali do Byblos po ten surowiec. Z czasem znaczenie miasta zaczęło maleć na rzecz oddalonego o 30 km na południe Berytosu i położonego 40 km na północ Trypolisu.

Zabytki[edytuj]

Na terenie wykopalisk odkryto ślady kolejnych istniejących w tym miejscu cywilizacji, m.in.:

  • Świątynia Baalat Gubal (opiekunki miasta) – zbudowana ok. 2800 p.n.e. była w ciągu dwóch tysięcy lat wielokrotnie przebudowywana. Obecnie widoczna na wzgórzu budowla i pozostałości prowadzącej do niej kolumnady pochodzą z czasów cesarstwa rzymskiego.
  • Świątynia w kształcie litery L, pochodząca z 2700 r. p.n.e., z której odkopano fundamenty.
  • Świątynia Obelisków z początków II tysiąclecia p.n.e.
  • Szybowe groby królewskie z II tysiąclecia p.n.e., których odnaleziono dziewięć. Niektóre z odkrytych w nich sarkofagów znajdują się w Muzeum Narodowym w Bejrucie: wśród nich sarkofag króla Ahirama z napisem wykonanym alfabetem wczesnofenickim (uważany za najstarszy zapis w języku fenickim).
  • Studnia królewska znajdująca się w głębokim obniżeniu w centrum wykopalisk, źródło zaopatrywało mieszkańców w wodę od początków zasiedlenia tych terenów aż do końca epoki hellenistycznej.
  • Rzymski teatr – częściowo odbudowany.
  • Zamek krzyżowców z XII wieku – odbudowany, znajdujący się przy wejściu na teren wykopalisk.
  • Katedra św. Jana Chrzciciela, kościół w stylu romańskim z trzema apsydami, którego budowę rozpoczęli krzyżowcy w 1115 r.

Miasta partnerskie[edytuj]

Byblos
Wzgórze świątyni Baalat Gubal
Świątynia w kształcie L
Świątynia obelisków
Świątynia obelisków
Studnia królewska
Wzgórze świątyni Baalat Gubal
Jeden z sarkofagów królewskich
Świątynia Baalat Gubal
Zamek perski
Zamek perski
Zamek krzyżowców
Katedra św. Jana Chrzciciela z 1115 r.
Katedra św. Jana Chrzciciela - baptysterium
Widok z zamku krzyżowców na meczet
Spojrzenie na port

Bibliografia[edytuj]

  1. Jean-Pierre Thiollet: Je m'appelle Byblos. Paris: H&D, 2005, ISBN 2-914266-04-9
  2. A. Humphreys, C. Lanigan, J. Wiliams: Bliski Wschód: Syria, Jordania i Liban; Pascal, 2001; ISBN 83-88355-52-X
  3. Lista światowego dziedzictwa UNESCO
  4. www.middleeast.com/byblos

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]