Bzovík (powiat Krupina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bzovík
Ilustracja
Widok na twierdzę Bzovík z lotu ptaka
Państwo  Słowacja
Kraj bańskobystrzycki
Powiat Krupina
Starosta Emília Kohútová[1]
Powierzchnia 13 km²
Wysokość 339 m n.p.m.
Populacja (2011)
• liczba ludności
• gęstość

1114
86 os./km²
Nr kierunkowy 045
Kod pocztowy 962 41
Tablice rejestracyjne KA
Położenie na mapie Słowacji
Mapa lokalizacyjna Słowacji
Bzovík
Bzovík
48°19′20″N 19°05′30″E/48,322222 19,091667
Strona internetowa

Bzovíkwieś (obec) na Słowacji położona w kraju bańskobystrzyckim, w powiecie Krupina. Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z roku 1135[2].

Ludność[edytuj | edytuj kod]

Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwało 1128 osób, w tym 561 kobiet i 567 mężczyzn[3].

W 2001 roku rozkład populacji względem narodowości i przynależności etnicznej wyglądał następująco[4]:

Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco[4]:

    Zmiany liczby ludności w miejscowości Bzovík od 1996 roku[5].
    Źródło: Štatistický úrad Slovenskej republiky

Twierdza Bzovík[edytuj | edytuj kod]

Fragment murów
Pozostałości kościoła

We wsi znajduje się twierdza Bzovík – gotycko-renesansowy zamek powstały w wyniku przebudowy opactwa cystersów w celu obrony przed Turkami. Pierwotny romański klasztor pochodził z około 1130 roku. Kilka lat później powstała tu kapituła premonstratensów, która wkrótce stała się największą posiadłością feudalną w regionie Hontu. W XV w. klasztor kilkukrotnie niszczono. W 1530 Zygmunt Balassa wypędził zakonników i przejął majątek, a następnie w latach 1530-1546 przebudował klasztor na ufortyfikowany gród z czwórką narożnych baszt i fosą[6].

Po śmierci Balassy w 1559 majątek przeszedł na własność wdowy po nim, Barbary z domu Fánchyovej. W rękach tej rodziny twierdza pozostawała aż do połowy XVII w. W 1678 Bzovík zajęły wojska powstańców Imre Thökölyego. Po ich wycofaniu osiedli tu jezuici, a po kasacie zakonu stał się siedzibą seminarium ostrzyhomskiego. W tych czasach zamek został przebudowany w stylu barokowym za sprawą biskupa ostrzyhomskiego Juraja Szelepcsényiego, o czym informuje tablica pamiątkowa przed wejściem na teren zamku. Biskupi zarządzali majątkiem aż do roku 1908, kiedy go sprzedali[7].

Budowla bardzo ucierpiała w czasie II wojny światowej i po niej. Zburzono wówczas romańską wieżę i rozebrano część murów wewnętrznych. W 1969 rozpoczęto stopniowe prace badawcze, dokumentacyjne i konserwatorskie[7].

Pierwotny romański kościół, zbudowany z bloków kamiennych, miał dwie wieże. Od północnej strony przylegała gotycka zakrystia i klasztor z wirydarzem i okalającymi go krużgankami. Monumentalne fortyfikacje z czterema narożnymi okrągłymi basztami były dodatkowo chronione fosą. Do poszczególnych baszt wchodziło się z murów albo przez gotycko-renesansowe portale. Na niektórych zachowały się inicjały S. B. (Sigismundus Balassa) i data 1545[7].

Kościół[edytuj | edytuj kod]

Kościół pw. św. Stefana

Kościół pw. św. Stefana pochodzi z 1. połowy XVII w.; rozbudowano wówczas wcześniejszą kaplicę. Wieża pochodzi z początku XVIII w. Świątynia zwrócona jest na północ. Wnętrze zdobią malowidła ścienne. W kościele znajduje się kamienna chrzcielnica z XVII w. Przed głównym wejściem do kościoła rośnie lipa, której wiek szacuje się na 300 lat.[8]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Lista wybranych wójtów, burmistrzów gmin i miast w wyborach do organów gminy (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09].
  2. Statystyki ogólne miejscowości (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].
  3. Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09].
  4. a b Statystyki mieszkańców na podstawie spisu statystycznego z roku 2001 (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].
  5. Databáza (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09].
  6. Twierdza Bzovík (pol.). [dostęp 2015-06-01].
  7. a b c Hrad Bzovík (słow.). [dostęp 2015-06-01].
  8. Farnosť Bzovík – história (słow.). [dostęp 2015-06-01].