Caral

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Święte miasto Caral-Supe[a]
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Ilustracja
Państwo  Peru
Typ kulturowy
Spełniane kryterium II, III. IV
Numer ref. 1269
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 2009
na 33. sesji
Położenie na mapie Peru
Mapa lokalizacyjna Peru
Święte miasto Caral-Supe
Święte miasto Caral-Supe
Ziemia10°53′34,0″S 77°31′23,8″W/-10,892778 -77,523278
Piramida w Caral

Caral – duże stanowisko archeologiczne na pustyni w Dolinie Supe, w pobliżu miasta Supe w prowincji Barranca w północnym Peru, odkryte w 1905[1] roku. W 2009 roku wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Caral było zamieszkane w okresie 3000 p.n.e. - 1600 p.n.e. i jest najstarszym znanym ośrodkiem miejskim na Półkuli Zachodniej i największym w rejonie Andów. Na obszarze 66 hektarów zamieszkiwało tam ponad 3000 ludzi. Miasto, obejmujące kompleks świątyń, amfiteatrów, placów i budynków mieszkalnych, stanowiło główny ośrodek cywilizacji Caral Supe, obejmującej co najmniej 17 starożytnych kompleksów piramid i osiedli odkrytych ostatnio w peruwiańskiej Dolinie Supe.

Piramidy budowane w górskiej dolinie na wysokości ok. 350 m w Caral w okresie od XXVII do XXI wieku p.n.e. powstawały w tym samym okresie co egipska Wielka Piramida Cheopsa, której wiek szacuje się na 2600-2500 lat p.n.e. Pod stopniami jednej piramid w Caral odkryto najstarsze znane dziś kipu, którego wiek ocenia się na niemal 5000 lat (co wydłuża znany dotąd okres stosowania kipu w Andach o ok. 2000 lat). Wielkie bloki transportowano na trzcinowych matach[1] (odkryto ich szczątki podczas badań archeologicznych).

W przeciwieństwie do wielu innych stanowisk archeologicznych w Andach, w Caral nie odnaleziono żadnych śladów wojen, zniszczeń bitewnych, broni ani szczątków ofiar. Odnaleziono natomiast siedziska z kości wielorybów, muszle morskie, włókna kaktusa, owoce z dżunglii, blok soli wielkości notebooka i instrumenty muzyczne. Może to wskazywać, iż miasto było pokojowym ośrodkiem handlu, prekolumbijskiej sztuki i rozrywki. W jednej z piramid odkryto 32 flety zbudowane z kości pelikanów i kondorów oraz 37 rogów z kości jeleni i lam. Odnaleziono także ślady używania narkotyków i afrodyzjaków.

Układ architektoniczny Caral wskazuje, iż mogło być wzorem dla budowniczych innych miast późniejszych kultur prekolumbijskich w Ameryce Południowej. Kontynuatorką kultury Caral Supe była prawdopodobnie istniejąca w okresie 1200 - 600 p.n.e. Kultura Chavin.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Praca zbiorowa: Oxford - Wielka Historia Świata. Cywilizacje Ameryki Północnej, Środkowej i Południowej. Olmekowie - Inkowie. T. 14. Poznań: Polskie Media Amer.Com, 2006, s. 212. ISBN 83-7425-369-X.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]