Chąśnicy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Plan osady Wolin z czasów chąśników

Chąśnicy – określenie stosowane wobec słowiańskich wojowników, walczących na podobieństwo skandynawskich wikingów. Nazewnictwo to można także odnosić do niektórych wypraw książąt pomorskich przeciwko Polsce wczesnopiastowskiej i księstwom niemieckim.

Etymologia[edytuj]

Zdaniem badaczy, nazwy chąśnicy i chąsa (grupa wojowników wraz z ich statkami) wywodzą się z połączenia dwóch pokrewnych słów: chasa (gromada, zgraja) i chąśba (napad, rozbój).

Siedziby[edytuj]

Ośrodkami, z których operowali chąśnicy były najczęściej główne miasta nad Bałtykiem lub większymi rzekami, m.in.: Arkona, Kołobrzeg, Zwierzyn (i inne ośrodki Obodrzytów), Stargard, Szczecin, Wolin.

Okres działalności[edytuj]

Za, na poły legendarne, początki wypraw chąśników uważa się już VI w., niebawem po osiedleniu się Słowian połabskich nad Bałtykiem (walki legendarnego potomka Lecha, księcia Wizymira z Duńczykami). Jednak bardziej wiarygodne wydają się dopiero przekazy historyczne z X w.: ok. 984 lub 985 w bitwie pod Fýrisvellir w Szwecji mieli brać udział wikingowie z Jomsborga, być może wsparci przez Słowian.

Bezspornie, za kres działalności chąśników uważa się lata 1184 (klęska księcia Bogusława I w bitwie pod Zingst) i w wyniku tego hołd lenny księcia, złożony w 1185 królowi Danii, Kanutowi VI.

Działalność[edytuj]

Pomijając legendarne walki Wizymira, który miał odebrać Danii m.in. Rugię i Skanię oraz wymienioną bitwę nad Fyris, główne działania chąśników przypadają na XII wiek. Zaś szczytem potęgi słowiańskich wikingów było panowanie księcia pomorskiego Racibora I.

Kalendarium[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Bibliografia[edytuj]

  • Boras Z., Książęta Pomorza zachodniego, Poznań 1996;
  • Historia Pomorza, t. 1 (do roku 1466), pod red. Gerarda Labudy, cz. 2, Poznań 1969;
  • Mechło W., Chąśnicy: słowiańscy wikingowie, Szczecin 2005;
  • Pomorze militarne XII – XXI w. pod red. K. Kozłowskiego i E. Rymara, Szczecin 2004;