Cmentarz św. Rocha w Częstochowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cmentarz św. Rocha w Częstochowie
Obiekt zabytkowy nr rej. 414/87 z 25 lutego 1987[1]
Ilustracja
Kościół pw. św. Rocha i św. Sebastiana
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Miejscowość POL Częstochowa COA.svg Częstochowa
Adres św. Rocha 79, Częstochowa
Data otwarcia 1641
Położenie na mapie Częstochowy
Mapa lokalizacyjna Częstochowy
Cmentarz św. Rocha w Częstochowie
Cmentarz św. Rocha w Częstochowie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Cmentarz św. Rocha w Częstochowie
Cmentarz św. Rocha w Częstochowie
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Cmentarz św. Rocha w Częstochowie
Cmentarz św. Rocha w Częstochowie
50°49′10″N 19°05′09″E/50,819444 19,085944

Cmentarz św. Rocha w Częstochowienekropolia położona w zachodniej części Częstochówki.

Istnieje kilka teorii powstania cmentarza:

  • cmentarz pielgrzymów zmarłych w drodze na Jasną Górę
  • cmentarz zakaźny przeznaczony dla zmarłych podczas epidemii; teorię tę może potwierdzać to, że święty Roch miał chronić przed chorobami zakaźnymi

Pierwszych pochówków dokonano w 1641. Cmentarz powiększono w 1737, a dwa lata później pojawiły się pierwsze grobowce murowane. W 1767 został po raz pierwszy obwiedziony murem, później zrujnowanym i odbudowanym. Na cmentarzu znajdują się zabytkowe nagrobki z lat 1849–1906.

W 1898 roku wydzielono z jego terytorium cmentarz prawosławny, ale po odzyskaniu niepodległości teren został katolikom zwrócony[2].

Pierwsza kaplica na terenie cmentarza powstała w latach 1641–1642. Zniszczona w czasie potopu szwedzkiego, zastąpiona została zbudowanym na jej miejscu obecnym kościołem pw. św. Rocha i św. Sebastiana (konsekrowany w 1680 roku). W 1739 roku odnowiony, a w 1771 roku, w czasie walk konfederatów barskich, splądrowany. Przebudowany w latach 1783–1785. Rozebrano wtedy najwyższą część wieży, po bokach dostawiono dwie wieże i wzniesiono zakrystię. Do 1880 roku obsługiwany był przez paulinów. Posiada cechy budowli barokowej. Jednonawowy.

W kaplicy cmentarnej znajduje się płyta upamiętniająca marszałka Józefa Piłsudskiego. Obok kaplicy postawiono symboliczny grób-pomnik z położoną na nim otwartą księgą z nazwiskami osób związanych z konspiracją, a poległych w czasie okupacji lub w okresie PRL-u. Na cmentarzu na uwagę zasługują ponadto:

  • kwatera wojenna (17 mogił indywidualnych) powstańców śląskich poległych w 1921
  • groby powstańców z 1863
  • grób zbiorowy wojenny 13 ofiar terroru hitlerowskiego, w tym 10 zakładników rozstrzelanych na Rynku Wieluńskim 1 listopada 1943
  • kwatera wojenna żołnierzy niemieckich, austriackich i rosyjskich poległych w latach 1915–1918
  • mogiła zbiorowa wojenna żołnierzy ruchu oporu poległych w 1944 oraz ofiar terroru hitlerowskiego poległych w 1939
  • symboliczny grób braci Jerzego, Rajmunda i Włodzimierza Sosnowskich, poległych w czasie II wojny światowej

Na terenie kompleksu cmentarnego znajduje się także wydzielona część tworząca odrębny cmentarz ewangelicko-augsburski wraz z kwaterą żołnierzy niemieckich poległych w czasie I wojny światowej.

Na cmentarzu św. Rocha pochowani są m.in. Marek Czerny, Stanisława Gall-Kron, Feliks Gross-Korczyński, Bronisław Idzikowski, Ignacy Kozielewski, Zbigniew Michałowski, Jan Pietrzykowski, Stefan Policiński, Halina Poświatowska i Adolf Poświatowski, Hanna Przewłocka, Antoni Zimniak.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo śląskie. 2018-09-30. s. 42. [dostęp 2018-10-9].
  2. Juliusz Sętowski: Cmentarz ewangelicko-augsburski w Częstochowie. Przewodnik biograficzny. Częstochowa: Muzeum Częstochowskie, 2006, s. 66-69. ISBN 978-83-601285-5-8.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]