Dębica (stacja kolejowa)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dębica
Dębica
Państwo  Polska
Miejscowość Dębica
Data otwarcia 1856
Poprzednie nazwy Dembica, Debica
Dane techniczne
Liczba peronów 3
Liczba krawędzi
peronowych
5
Liczba torów
w ruchu pasażerskim
5
Kasy 3
Przejścia nadziemne link= N
Przejścia podziemne link= T
Linie kolejowe
Położenie na mapie Dębicy
Mapa lokalizacyjna Dębicy
Dębica
Dębica
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dębica
Dębica
Ziemia 50°03′15″N 21°24′18″E/50,054167 21,405000
Portal Portal Transport szynowy

Dębicawęzłowa stacja kolejowa w Dębicy, w województwie podkarpackim, w Polsce. Ma 3 perony (2 wyspowe i 1 jednokrawędziowy). Stacja jest obsługiwana przez dwie nastawnie ("Db", "Db1") wyposażone w urządzenia przekaźnikowe typu E. Przez stację przechodzą następujące linie kolejowe:

Historia[edytuj | edytuj kod]

Starania o budowę kolei żelaznej z Krakowa przez Dębicę do Lwowa rozpoczęły się już w 1837 r., ale z uwagi na brak finansów robót nie rozpoczęto. Dopiero w 1850 r. Uprzywilejowana Kolej Żelazna Północna Cesarza Ferdynanda rozpoczęła przygotowania do budowy linii, a do 1853 r. zbudowany został odcinek Dębica - Bochnia. Nie był on jednak użytkowany, dopiero w 1854 r. rozpoczęto budowę brakującego odcinka Bochnia - Kraków. 15 października 1855 r. przyjechał do Dębicy pierwszy pociąg, oficjalne otwarcie nastąpiło dopiero 20 lutego 1856 r. Kursowały wtedy dwa pociągi dziennie. Z Dębicy do Krakowa jechało się 4 h 10 min., a do Wiednia 19 h 10 min.

W 1857 r. Towarzystwo Uprzywilejowanej Galicyjskiej Kolei Żelaznej Karola Ludwika przejęło od Kolei Północnej linię z Krakowa do Dębicy i kontynuowało budowę torów: w 1858 r. oddano do użytku odcinek do Rzeszowa, a w 1861 r. pociągi dojeżdżały już do Lwowa. W 1887 r. otwarto linię kolejową do Rozwadowa (obecnie dzielnica Stalowej Woli) z odgałęzieniem do Nadbrzezia (obecnie stacja Sandomierz). Dębica stała się stacją węzłową.

W 1887 r. uzyskana została zgoda rządu austriackiego na budowę linii kolejowej z Dębicy do Jasła, niestety do budowy tej linii nigdy nie doszło. W 1888 r. otwarto drugi tor do Krakowa, a wkrótce zbudowany został też drugi tor w stronę Rzeszowa. W 1892 r. koleje należące do Towarzystwa Uprzywilejowanej Galicyjskiej Kolei Żelaznej Karola Ludwika przeszły na własność państwa, a stacja w Dębicy aż do 1918 r. podlegała pod krakowski okręg C.K. Austriackich Kolei Państwowych.

W latach II wojny światowej węzeł w Dębicy została gruntownie przebudowany. Rozbudowano stacje Dębica i Pustynia (obecnie Dębica Towarowa), wybudowano nową stację towarową Dębica Wschodnia (dzisiaj nieistniejącą), łącznicę omijającą Dębicę od wschodu oraz nową parowozownię. Ważnym momentem była też elektryfikacja - 25 maja 1963 wjechał do Dębicy pierwszy pociąg elektryczny[1].

Od 2011 r. trwa modernizacja linii nr 91 na odcinku Kraków-Rzeszów. Tory dostosowane zostaną do prędkości maksymalnej 160 km/h. Zakres prac obejmie też gruntowną przebudowę stacji w Dębicy: będzie nowy układ torowy, 2 nowe perony oraz 2 przejścia podziemne[2]. Od początku 2015 r. trwa także gruntowny remont budynku dworca, który ma otrzymać całkiem nowy wygląd od wewnątrz oraz zewnątrz przy zachowaniu jego dotychczasowej bryły. Dębica otrzymała również dodatkowy, nowy przystanek kolejowy Dębica Wschodnia, z którego mogą korzystać mieszkańcy wschodnich części miasta oraz podróżni korzystający z drogi wojewódzkiej 985.

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Zabytkowa wieża ciśnień

Początkowo budynki stacyjne były drewniane. W latach 1863-1867 wybudowany został murowany dworzec, w kolejnych latach infrastruktura była rozbudowywana o kolejne murowane budynki. W latach 60. XX wieku zabytkowy dworzec został przebudowany i stracił zupełnie swą pierwotną architektoniczną formę. Zachowała się za to większość pozostałych budynków, choć niektóre są opuszczone i powoli niszczeją. Od północnej strony stacji wznosi się zabytkowa wieża ciśnień.

Skomunikowanie[edytuj | edytuj kod]

Przystanki komunikacji miejskiej (MKS Dębica) w pobliżu dworca:

  • Dworzec PKP – skrzyżowanie ulic Kolejowej i Głowackiego
    • linie autobusowe: 1, 2, 5, 11, 12, 13, 15, 16
  • Szkolna – skrzyżowanie ulic Słonecznej i Szkolnej
    • linie autobusowe: 3, 4

Obok budynku dworca kolejowego znajdują się również: wspólny dworzec autobusowy PKS Dębica - Monis, przystanki przewoźników prywatnych (Ogro-Trans, Adria) oraz postój taksówek.

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Dębica
Linia 25 Łódź Kaliska – Dębica (km linii: 323,262)
odległość: 1,811 km
Dębica TowarowaBSicon KBHFl.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
BSicon lBHF.svg
Linia 91 Kraków GłównyMedyka (km linii: 110,654)
odległość: 4,631 km
GrabinyBSicon KBHFl.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
BSicon lBHF.svg
odległość: 2,346 km