Kategorie dworców kolejowych w Polsce
Kategorie dworców kolejowych w Polsce – podział dworców kolejowych zarządzanych przez Polskie Koleje Państwowe. Kategorie powstały pierwotnie w 2005 r., jednak w 2015 r. system został zmieniony.
Kryteria podziału
[edytuj | edytuj kod]Dworce kolejowe w Polsce dzieli się między innymi ze względu na:
- rodzaj przyjmowanych pociągów (InterCity, regionalne)
- rodzaj ruchu:
- dworce pasażerskie
- osobowe
- pospieszne
- dworce towarowe
- dworce pasażerskie
- stopień odprawy podróżnych
Klasyfikacja od 2015
[edytuj | edytuj kod]W 2015 roku PKP S.A. wprowadziły nowy sposób kategoryzowania dworców w zależności od ich znaczenia w ruchu kolejowym[1].
Dworce podzielone są na kategorie (w nawiasie liczba dworców danej kategorii wg stanu na grudzień 2024)[2][3][4]:
- premium (18) – obsługujące ruch międzynarodowy, międzywojewódzki i regionalny. Stanowić mają ważny węzeł komunikacyjny na poziomie krajowym i oferować podróżnym szereg usług komercyjnych – Bydgoszcz Główna, Częstochowa[5], Gdańsk Główny, Gdynia Główna, Gliwice, Katowice, Kraków Główny, Lublin Główny, Łódź Fabryczna, Łódź Kaliska, Opole Główne, Poznań Główny, Sosnowiec Główny[6], Szczecin Główny, Warszawa Centralna, Warszawa Wschodnia, Warszawa Zachodnia, Wrocław Główny[7].
- wojewódzkie (15) – obsługujące ruch międzynarodowy, międzywojewódzki i regionalny, oferujące podróżnym podstawowe usługi – Białystok, Bielsko-Biała Główna, Dąbrowa Górnicza, Kalisz, Kielce Główne, Legnica, Olsztyn Główny, Radom Główny, Rzeszów Główny, Słupsk, Tarnów, Toruń Główny, Wałbrzych Główny, Włocławek, Zielona Góra Główna[8].
- aglomeracyjne (93) – obsługujące codzienny ruch lokalny, oddalony od centrum dużego miasta o nie więcej niż 50 km. Nie przewidziano tam żadnych funkcji komercyjnych – m.in. Częstochowa Stradom, Kraków Płaszów, Łódź Widzew, Olsztyn Zachodni, Otwock, Pruszków, Rybnik, Swarzędz, Szczecin Dąbie, Toruń Miasto, Toruń Wschodni, Warszawa Gdańska, Warszawa Śródmieście, Warszawa Wileńska, Wrocław Leśnica[3][9].
- regionalne (93) – obsługujące głównie ruch regionalny i lokalny. Stanowią węzeł komunikacyjny na poziomie gminy i województwa – m.in. Elbląg, Gorzów Wielkopolski, Iława Główna, Koszalin, Łowicz Główny, Ostrów Wielkopolski, Piła Główna, Przemyśl Główny, Puławy, Suwałki[3].
- lokalne (344) – o niewielkim potencjale rozwoju ruchu kolejowego, z którego korzystają osoby dojeżdżające systematycznie do większych miast. Zapewnia minimalny standard usług, zlokalizowany na peronie stacji.
- turystyczne (13) – położone w małych miastach lub poza miastami, stanowiące ważny węzeł w sezonie turystycznym i obsługujące wówczas ruch międzynarodowy, międzywojewódzki, regionalny i lokalny – m.in. Hel, Kołobrzeg, Ustka, Świnoujście, Zakopane.
Klasyfikacja w latach 2005–2015
[edytuj | edytuj kod]1 maja 2005 w grupie PKP wydzielony został podmiot PKP S.A. Oddział Dworce Kolejowe, który przejął pieczę nad 72 największymi placówkami w Polsce[10], skategoryzowanymi wówczas według stopnia odprawy w 4 kategoriach:
- kat. A – o rocznej odprawie podróżnych powyżej 2 mln (15 placówek),
- kat. B – o rocznej odprawie podróżnych w przedziale 1 – 2 mln (21 placówek),
- kat. C – o rocznej odprawie podróżnych w przedziale 0,3 – 1 mln (35 placówek),
- kat. D – o rocznej odprawie podróżnych poniżej 0,3 mln (2 placówki).
Do stycznia 2011 roku w skład PKP Oddział Dworce Kolejowe wchodziły 83 dworce kolejowe[11][12].
Według wykazu z 9 stycznia 2006 dla 78 dworców kolejowych, zarządzanych przez Oddział Dworce Kolejowe, podział dworców na kategorie, według liczby odprawionych pasażerów, przedstawiał się następująco[13]:
| Kategoria A roczna odprawa podróżnych powyżej 2 mln |
Kategoria B roczna odprawa podróżnych w przedziale 1–2 mln |
Kategoria C roczna odprawa podróżnych w przedziale 0,3–1 mln |
Kategoria D roczna odprawa podróżnych poniżej 0,3 mln |
|---|---|---|---|
|
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ PKP SA wprowadzają nową kategoryzację dworców.
- ↑ Pion Nieruchomości Podsumowanie I półrocza 2015.
- ↑ a b c PKP wprowadziły nową kategoryzację dworców kolejowych.
- ↑ Polskie Koleje Państwowe S.A., Wykaz stacji pasażerskich wraz z ich kategoryzacją oraz z określeniem ich dostępności [online], Polskie Koleje Państwowe S.A., grudzień 2024 [dostęp 2025-11-22] (pol.).
- ↑ Wyborcza.pl [online], czestochowa.wyborcza.pl, 19 sierpnia 2015 [dostęp 2018-05-17].
- ↑ [1], s. 17 (na dole str.).
- ↑ Nowy podział dworców w Polsce wg PKP. Które trafiły na listę 'Premium' [online], wroclaw.wyborcza.pl, 12 sierpnia 2015 [dostęp 2016-03-13] (pol.).
- ↑ Regulamin dostępu przez licencjonowanych przewoźników kolejowych do obiektu infrastruktury usługowej – stacji pasażerskiej. Załącznik 1 – Wykaz stacji [online], pkp.pl [dostęp 2021-05-24].
- ↑ Wykaz stacji pasażerskich [online], pkp.pl [dostęp 2018-12-21].
- ↑ PKP Dworce Kolejowe: Strona informacyjna PKP Dworce Kolejowe. [dostęp 2008-02-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (12 kwietnia 2008)]. (pol.).
- ↑ Raport w sprawie rewitalizacji dworców kolejowych. s. 8. [dostęp 2014-12-06].
- ↑ PKP Dworce Kolejowe: Lista dworców PKP. [dostęp 2008-02-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (1 września 2011)]. (pol.).
- ↑ PKP Dworce Kolejowe: Roczna odprawa pasażerów. [dostęp 2008-02-29]. (pol.).