Duraluminium

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Duraluminium (skrótowo: dural) to ogólna nazwa stopów metali, zawierających głównie aluminium oraz dodatki stopowe: zwykle miedź (2,0-4,9%), mangan (0,3-1,0%), magnez (0,15-1,8%), często także krzem, żelazo i inne w łącznej ilości ok. 6 do 8%, przeznaczony do przeróbki plastycznej.

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Gęstość duraluminium to ok. 2800 kg/m³ (przy 2700 dla czystego glinu). Po poddaniu stopu przesycaniu, a następnie starzeniu (utwardzanie wydzieleniowe), posiada on wysoką wytrzymałość mechaniczną: wytrzymałość doraźna ponad 400 MPa. Najlepsze własności wytrzymałościowe uzyskuje po starzeniu naturalnym. Zastosowanie: m.in. w lotnictwie do części konstrukcyjnych, skateboardingu w konstrukcji trucków; niegdyś także do ram naziemnych pojazdów sportowych, itp. Istnieje także dural cynkowy, który ma większą zawartość cynku 5-7% oraz miedzi, magnezu i manganu.

Durale bezcynkowe: PA6, PA7, PA21, PA23, PA24, PA25

Dural cynkowy: PA9

Durale mają niewielką odporność korozyjną. W celu jej poprawienia blachy z durali bezcynkowych plateruje się czystym aluminium lub stopem Al+Zn w przypadku duralu cynkowego.

Odkuwki, pręty, rury i kształtki zabezpiecza się przed korozją innymi metodami.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Duraluminium zostało wynalezione przez przypadek. W 1909 roku, pod kierunkiem Williama Dicka, były prowadzone badania nad nowymi materiałami. Pracowano nad materiałem mającym zastąpić w produkcji łusek bardzo drogi mosiądz. Podczas badań stopu aluminium z miedzią jednemu z laborantów przytrafiło się w domu nieszczęście. Pozostawił badaną płytkę i przez kilka dni nie pojawiał się w laboratorium. Po powrocie dokończył badania i uzyskał bardzo dobre wyniki. Te kilka dni przerwy dało czas na zajście samoczynnego procesu starzenia naturalnego. Próbka "młodego" (nie zestarzałego) duraluminium byłaby miękka i nie zwróciłaby większej uwagi laboranta. Wynalazek poczyniono w miejscowości Duren w Niemczech, skąd pochodzi nazwa Duraluminium[1] (według innych źródeł od łacińskiego słowa 'durus' – twardy) Podobnymi stopami, jednak o gorszych właściwościach wytrzymałościowych, są hydronalium i magnal.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. prof. Łukasz Turski w radio TOKFM 9.10.2007

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Juliusz Jerzy Herlinger "Niezwykłe perypetie odkryć i wynalazków" Nasza Księgarnia, Warszawa 1974, wyd. drugie