Dzeta

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zeta uc lc.svg
Alfabet grecki*
Klasyczne litery greckie
 Αα alfa  Νν ny (ni)
 Ββ beta (wita)  Ξξ ksi
 Γγ gamma (ghama)  Οο omikron
 Δδ delta (dhelta)  Ππ pi
 Εε epsilon  Ρρ rho (ro)
 Ζζ dzeta (zita)  Σσς sigma
 Ηη eta (ita)  Ττ tau (taf)
 Θθ theta (thita)  Υυ ipsylon
 Ιι jota  Φφ phi (fi)
 Κκ kappa (kapa)  Χχ chi
 Λλ lambda (lambdha)  Ψψ psi
 Μμ my (mi)  Ωω omega
Litery nieużywane współcześnie
 Ϝϝ(Ͷͷ) digamma  Ϻϻ san
 Ϛϛ stigma  Ϙϙ(Ϟϟ) koppa
 Ͱͱ heta  Ͳͳ(Ϡϡ) sampi
 Ϗϗ kaj  
Litery używane w innych językach
 Ϳϳ jot  Ϸϸ szo
* W nawiasach podano odmienną od tradycyjnej, współczesną wymowę w języku nowogreckim, według polskiej transkrypcji podręcznikowej.

Dzeta (ζῆτα, pisana Ζζ) – szósta litera alfabetu greckiego. W greckim systemie liczbowym oznacza liczbę 7[1]. Dzeta pochodzi od litery alfabetu fenickiego zajin Phoenician zayin.png. Od zety pochodzą łacińskie Z i cyrylickie З.

Dzeta reprezentuje w języku nowogreckim spółgłoskę szczelinową dziąsłową dźwięczną /z/, w grece klasycznej oznaczała afrykatę /ʣ/ lub zbitkę /zd/.

Nazwa zety, w przeciwieństwie do innych liter greckich, nie jest podobna do nazwy litery zajin, od której pochodzi dzeta. Beta, eta i theta mają podobne nazwy do liter fenickich.

  • Phoenician beth.png bet → [Ββ] beta
  • Phoenician heth.png het → [Ηη] eta
  • Phoenician teth.png tet → [Θθ] theta

Użycie jako symbolu[edytuj | edytuj kod]

Ζ[edytuj | edytuj kod]

Majuskuła zety nie jest używana jako symbol, gdyż wygląda tak samo jak litera łacińska Z.

ζ[edytuj | edytuj kod]

Kodowanie[edytuj | edytuj kod]

W Unicode litera jest zakodowana:

Znak Unicode Kod HTML Nazwa unikodowa Nazwa polska
Ζ U+0396 Ζ lub Ζ lub Ζ GREEK CAPITAL LETTER ZETA wielka litera grecka dzeta
ζ U+03B6 ζ lub ζ lub ζ GREEK SMALL LETTER ZETA mała litera grecka dzeta

W LaTeX-u używa się znacznika:

Znak LaTeX
\Zeta
\zeta

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jest używana do zapisu liczby 7, nie 6, dlatego, że w starym alfabecie greckim występowała litera digamma, która oznaczała też liczbę 6.