Epistaza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Epistaza – (gr. "stojący na"[1]) w biologii zjawisko oddziaływania produktów ekspresji jednych genów na inne geny niebędące względem nich allelami[2][3]. Kilka różnych par alleli warunkuje wówczas pojedynczą cechę. Dzieje się tak w przypadku albinizmu[2] czyli gdy geny warunkują enzymy należące do jednego szlaku metabolicznego[3].

Rodzaje epistazy (w nawiasach podano rozszczepienia fenotypowe w układzie dwóch genów[4]):

  1. recesywna (9:3:4)[4] np.: dziedziczenia barwy kwiatów u Collinsia parviflora gdzie synteza antocyjanu b zależy od dwóch enzymów[5] ; dziedziczenie koloru sierści u myszy, gdzie gen epistatyczny decyduje czy barwnik będzie odkładany w sierści czy nie[1].
  2. podwójna recesywna (9:7)[4] traktowana też czasem jako komplementacja np.: barwa kwiatów dzwonka karpackiego[5], barwa kwiatów fasoli[4] lub barwa strąków grochu[4].
  3. dominująca (12:3:1)[4]
  4. podwójna dominująca (15:1)[4]
  5. dominująca i recesywna (13:3)[potrzebny przypis]

Gen epistatyczny – jest to gen, który maskuje[2].

Gen hipostatyczny – gen, który jest maskowany[5].

Przypisy

  1. a b Neil A. Campbell, Biologia, Dom Wydawniczy REBIS, 2012, s. 273.
  2. a b c Biologia : słownik encyklopedyczny. Warszawa: Wydawnictwo Europa, 2001, s. 69. ISBN 83-87977-73-X.
  3. a b Marzena Popielarska-Konieczna: Słownik szkolny : biologia. Kraków: Wydawnictwo Zielona Sowa, 2003, s. 141. ISBN 83-7389-096-3.
  4. a b c d e f g praca zbiorowa: Tablice biologiczne. Warszawa: Wydawnictwo Adamantan, 2003, s. 310-311. ISBN 83-7350-029-4.
  5. a b c praca zbiorowa: Biologia: jedność i różnorodność. Warszawa: Wydawnictwo Szkolne PWN, 2008, s. 226-228. ISBN 978-83-7446-134-4.