Erazm Majewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Erazm Majewski
Ilustracja
Zdjęcie z 1918
Data i miejsce urodzenia 2 czerwca 1858
Lublin
Data i miejsce śmierci 14 listopada 1922
Warszawa
Zawód archeolog, biolog, socjolog, filozof, etnograf, ekonomista, pisarz
Grobowiec rodziny Majewskich na Powązkach

Erazm Majewski (ur. 2 czerwca 1858 w Lublinie, zm. 14 listopada 1922 w Warszawie) – polski archeolog, biolog, socjolog, filozof, ekonomista, etnograf i powieściopisarz. Tworzył podwaliny archeologii w Polsce; był pionierem w dziedzinie ochrony zabytków archeologicznych na ziemiach polskich i twórcą "dekalogu" archeologa.

Życiorys[edytuj]

Był członkiem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, Międzynarodowego Instytutu Socjologii oraz korespondentem zagranicznego Towarzystwa Antropologicznego, w czasach II Rzeczypospolitej był prezesem Państwowego Grona Konserwatorów Zabytków Przedhistorycznych, w 1919 roku mianowany kierownikiem katedry archeologii prehistorycznej UW. 27 września 1908 roku utworzył ze swoich zbiorów pierwsze Muzeum Przedhistoryczne w gmachu Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych.

Pierwsze naukowe zainteresowania dotyczyły przyrodnictwa. Napisał pracę pt. Neuroptera Polonica, która była pierwszym systematycznym opisem owadów żyłkoskrzydłych, Słownik nazwisk zoologicznych polskich[1], w którym uporządkował i wzbogacił terminologię przyrodniczą. Dopiero ok. 1891 roku zainteresował się etnografią i archeologia. Około 1906 roku pod wpływem rewolucji rosyjskiej z 1905 roku zwrócił uwagę na problemy socjologii.

Choć studiował na Wydziale Przyrodniczym Uniwersytetu Warszawskiego, w dziedzinie archeologii był samoukiem, który swą wiedzę opierał na książkach. Dokształcał się także podczas podróży, wtedy też starał się pozyskiwać zabytki drogą kupna lub wymiany. W archeologii jego zainteresowania przejawiały się w zgłębianiu podstaw teoretycznych i metodyki archeologii, a także studiami nad epoką kamienia i Słowianami. Prowadził badania z dziedziny filozofii kultury, łączył prehistorię z antropogenezą i teorią kultury, którą określał cywilizacją. Tworzył liczne prace, które zamieszczał we Wszechświecie, Gazecie Polskiej i Wędrowcu. W ten sposób chciał rozbudzić w społeczeństwie zainteresowanie archeologią. W 1899 powołał do życia rocznik Światowit poświęcony archeologii prehistorycznej i słowiańskiej (było to czasopismo na europejskim poziomie). Napisał czterotomową Naukę o cywilizacji:

  • Prolegomena i podstawy do filozofii dziejów i socjologii, 1908
  • Teoria człowieka i cywilizacji, 1910
  • Nauka o cywilizacji-kapitał, 1914
  • Narodziny i rozwój ducha na Ziemi, 1923 (wyd.pośmiertne pod red.prof.M.Massoniusa)

Napisał także dwie powieści fantastycznonaukowe:

  • Doktor Muchołapski, 1890
  • Profesor Przedpotopowicz, 1898

Zmarł w 1922. Został pochowany w grobowcu rodzinnym na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera F/G, rząd 1, miejsce 14,15,16)[2].

Jego bratem był Stanisław Jan Majewski (1860-1944), przemysłowiec i poseł na Sejm II RP.

Przypisy

  1. Erazm Majewski: Słownik nazwisk zoologicznych i botanicznych polskich: zawierający ludowe oraz naukowe nazwy i synonimy polskie, używane dla zwierząt i roślin od XV-go wieku aż do chwili obecnej, źródłowo zebrane i zestawione z synonimami naukowemi łacińskiemi w podwójnym porządku alfabetycznym i pomnożone porównawczym materyałem, zaczerpniętym z innych języków słowiańskich, Tom 1 i 2. Warszawa: Nakładem Autora; Skład Główny w Warszawie w księgarni E. Wendego i S-ki, 1894.
  2. Cmentarz Stare Powązki. Majewski. cmentarze.um.warszawa.pl. [dostęp 2015-09-30].

Bibliografia[edytuj]

  • Erazm Majewski i warszawska szkoła prehistoryczna na początku XX wieku, pod red. Stefana K. Kozłowskiego i Jacka Lecha, Warszawa, PWN, 1996.
  • Niewiadowski A., Smuszkiewicz A. : Leksykon polskiej literatury fantastycznonaukowej. - Warszawa, Wydaw. Nauk. PWN, 1992