Franciszek Szembek (zm. 1693)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy kasztelana krakowskiego. Zobacz też: Inne osoby o tym imieniu i nazwisku.
Franciszek Szembek
Herb
Szembek
Rodzina Szembekowie
Data i miejsce urodzenia ok. 1625
Słupowo
Data śmierci 1693
Ojciec Stanisław Szembek
Matka Anna Amend
Żona

Zofia Pieniążek
Barbara Anna Rupniewska

Dzieci

Stanisław Szembek
Przecław Stefan Szembek
Michał Szembek
Krzysztof Antoni Szembek
Teresa Szembekówna
Jan Sebastian Szembek
Franciszek Szembek
Krzysztof Andrzej Jan Szembek
Aleksander Kazimierz Szembek
Ludwik Szembek

Franciszek Szembek herbu Szembek (ur. ok. 1625 w Słupowie, zm. 1693) – polski szlachcic, poseł na sejm, burgrabia krakowski (od 1655), pisarz ziemski krakowski od 1663, kasztelan krakowski (1685), starosta biecki w latach 1667-1681[1], kasztelan sanocki (od 1685) i kasztelan kamieniecki od 1688. Ojciec dwóch prymasów Polski: Stanisława Szembeka (1650-1721) i Krzysztofa Szembeka (1667-1748).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w wielkopolskiej wsi Słupowo (obecnie Siemianice) w rodzinie Stanisława Szembeka i Anny Amend.

Studiował na Uniwersytecie w Ingolstadt w 1644 roku[2].

W 1667 był sędzią kapturowym powiatu bieckiego województwa krakowskiego[3]. Był elektorem Michała Korybuta Wiśniowieckiego w 1669 z województwa krakowskiego[4].

Był również fundatorem kościoła w Zielenicach, oraz właścicielem domu w Proszowicach.

Ożeniony z Zofią Pieniążek (zm. 1671) miał z nią ośmioro dzieci, potomstwem z tego związku byli między innymi Stanisław Szembek, Przecław Stefan Szembek kasztelan wojnicki, Michał Szembek i Antoni Szembek oraz Teresa Szembekówna imię zakonne Franciszka wizytka . Po śmierci pierwszej żony ożeniony powtórnie z Anną Rupniewską (zm. 1706), która dzięki poparciu rodziny Szembeków skutecznie walczyła o spadek po swoim bracie z jego żoną Agnieszką Machówną, ostatecznie skazaną i ściętą z wyroku sądowego. Z drugiego małżeństwa Franciszek miał pięciu synów, byli to Jan Sebastian Szembek, Ludwik Szembek ksiądz kanonik krakowski i warmiński, opat jędrzejowski, sekretarz wielki koronny, Franciszek Szembek chorąży nadworny koronny, Krzysztof Andrzej Jan Szembek i Aleksander Kazimierz Szembek stolnik koronny 1712, wojewoda sieradzki 1729, starosta biecki, kowelski i radomski.

Franciszek Szembek był ojcem czterech biskupów, z których dwóch doszło do godności prymasowskiej. Fundator koscioła w Zielenicach tutaj też znajduje się płyta nagrobna Franciszka Szembeka ufundowana przez synów.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Urzędnicy województwa krakowskiego XVI-XVIII wieku. Spisy”. Oprac. Stanisław Cynarski i Alicja Falniowska-Gradowska. Kórnik 1990, s. 261.
  2. Paweł Czaplewski, Polacy na studyach w Ingolsztacie, Poznań 1914, s. 101.
  3. Stanisław Kutrzeba, Zbiór aktów do historyi ustroju sądów prawa polskiego i kancelaryj sądowych województwa krakowskiego z wieku XVI–XVIII, w: Archiwum Komisji Prawniczej. T. 8, Cz. 2, Kraków 1909, s. 148.
  4. Porządek na seymie Walnym Electiey. Między Warszawą a Wolą przez opisane artykuły do samego tylko aktu Elekcyey należące uchwalony y postanowiony, roku [...] 1669 [słow.] dnia wtorego [...] maia, s. A3.